Teksa vizitoi Edison Adrin, efektivin e plagosur rëndë në Spitalin e Traumës në Tiranë, kryepolici Skënder Hita bëri e...
AKTUALITET
Miliona lekë të shqiptarëve ndahen pa garë/ APP: 25% e tenderëve vetëm me 1 ofertë
PiranjatPërditësimi i fundit 26 Prill 2023, 13:23
Një pjesë e madhe e tenderëve që zhvillojnë institucionet publike janë me konkurrencë të cunguar ose pa garë fare.
Agjencia e Prokurimit Publik raportoi se vitin e kaluar 25 për qind e tenderëve publikë u zhvilluan vetëm me një ofertë. Sipas statistikave të APP, vitin e kaluar institucionet e shtetit zhvilluan 6494 procedura prokurimi në total. Nga këto, 1645 tenderë patën vetëm një ofertë.
“Rezulton se përqindja e procedurave t¸ realizuara me 1 ofertë për vitin 2022 ka qenë n¸ nivelin 25%,” raporton APP në analizën e saj vjetore. Agjencia e Prokurimit Publik nuk raporton se sa ishte fondi total i prokuruar përmes tenderëve me një ofertë të vetme. Por të dhënat krahasuese tregojnë se përqindja e tenderëve me një ofertë është rritur krahasuar me një vit më parë, pasi në 2021 pesha e tenderëve me ofertë të vetme ishte 23 për qind. Mungesa e garës në procedurat e prokurimit të parasë publike mbetet një nga kanalet kryesore të korrupsionit në Shqipëri.
Sa më pak garë në tenderë aq më shumë rriten çmimet që paguajnë qytetarët për mallrat apo shërbimet që prokuron qeveria. Sipas APP, vitin e kaluar në procedurat e prokurimit u regjistruan mesatarisht 2.5 oferta për tender. Kjo shifër është ndër më të ulëtat në rajon, por edhe mesatarja 2.5 oferta për tender nuk e paraqet plotësisht realitetin e mungesës së konkurrencës. Sipas uebsajit “Oligarkia”, një pjesë e madhe e ofertave që paraqiten në tenderë publikë janë teknikisht të papërshtatshme për shkak se nuk plotësojnë dokumentacionin e kërkuar ose nuk dorëzojnë fare ofertë ekonomike.
Edhe pse ato regjistrohen si numër ofertash, praktikisht janë të pavlefshme. Nëse përjashtohet ky grup nga statistikat, atëherë rezulton se mesatarja e ofertave serioze për çdo tender që zhvillohet në Shqipëri është më pak edhe se 2 oferta për tender. Kjo do të thotë se miliarda lekë nga taksat e qytetarëve shpenzohen në procedura prokurimi me konkurrencë të cunguar ose pa garë fare. Vitin e kaluar, Shqipëria prokuroi rreth 1.2 miliardë euro tenderë publikë, nga të cilat mbi 220 milionë euro u dhanë në tenderë të mbyllur, sidomos në procesin e rindërtimit, por edhe kontratat sekrete në fushën e mbrojtjes dhe atë të sektorit të IT.
Kryeministri Edi Rama njoftoi së fundmi se Prokurimet në Shqipëri, shumë shpejt, do të jenë në dorë të Inteligjencës Artificiale. Gjatë fjalës së mbajtur në Forumin e Klimës së Biznesit të mbajtur në Tiranë, ku letrat dhe vulat, do të zëvendësohen nga teknologjia. Do të ketë – sipas tij – një zhvendosje të gjithë sistemit të prokurimeve në një dorë, në një Agjenci Kombëtare të Prokurimeve, me përjashtime të vogla të natyrës teknike, por të cilat do të kalojnë në duar të partnerëve ndërkombëtare dhe agjencive të tjera, me njohuri në këtë fushë.
“Shumë shpejt do të materializohet, duke shfrytëzuar inteligjencën artificiale dhe nisur nga një eksperiencë BE në rindërtimin e shkollave pas tërmetit. Dhe procesi i prokurimit i përzgjedhur nga misioni që i ka prokuruar vetë të gjitha fondet është një proces që na ka mësuar shumë dhe nga i cili kemi kuptuar që ne mund të ndërtojmë një rrugë ku nga njëra anë të kemi një aleancë me institucionet dhe nga ana tjetër të kremi programin e inteligjencës artificale për prokurimit, që do zbrazet nga letra, do mbarojë historia, ke vulën s’ke vulën, ik thaje, na duhet më e njomë, mungon një letër, sepse çdo e dhënë që kërkohet nga kompanitë dhe vlerësim për kompanitë dhe kur prokurimet të zhvillohen, kompanitë që janë të njohur publikisht dhe që të dhënat e tyre ndodhen në bazën e çmimit, do të duhet vetëm të çojnë çmimin dhe kjo është e mundur vetëm fale teknologjisë dhe do bëjmë spostimin e trupës, sistemi në një dore një agjenci kombëtare e prokurimeve me disa përjashtime të vogla të natyrës teknike dhe do kontraktojmë partnerë ndërkombëtarë dhe që nga ky moment asnjë ministri dhe asnjë KVO shqiptare, Komision i Vlerësimit të Ofertave, makth i im, që arrestohen për tenderë, nuk do kenë më këtë punë se bëjnë mijëra prokurime dhe kemi një numër KVO që është marramendës. Do jetë një lehtësim i jashtëzakonshëm, njerëzit e KVO do lehtësohen, qeveria dhe Shqipëria do lehtësohen dhe raportet përkatëse do lehtësohen dhe ne do ngjitemi më lartë në vlerësimin në luftën kundër korrupsionit”, tha Rama.
