Personi në foto, efektivi i ‘Shqiponjave’ Edison Adri, i cili mbeti i plagosur gjatë operacionit policor të zhvilluar në zon&e...
BOTA
Analiza e Sky News: Çfarë ndodhi me armëpushimin Izrael-Hamas?
E.DPërditësimi i fundit 18 Mars 2025, 15:56
GAZA- Armëpushimi midis Izraelit dhe Hamasit me sa duket përfundoi brenda natës pasi Izraeli kreu dhjetëra sulme ajrore në objektiva në të gjithë Gazën. Autoritetet palestineze kanë thënë se më shumë se 400 persona janë ose të vdekur ose të zhdukur.
Armëpushimi i rënë dakord në mes të janarit kishte ndërprerë luftimet pas 15 muajsh luftë. Gjithashtu, të dyja palët ranë dakord për lirimin e pengjeve izraelitë të marrë gjatë sulmeve të 7 tetorit në vitin 2023, në këmbim të të burgosurve palestinezë. Pra, çfarë ka mbetur nga armëpushimi tani, dhe pse Izraeli zgjodhi të godasë Hamasin?
Si dukej armëpushimi i rënë dakord?
Marrëveshja me tre faza, e ndërmjetësuar nga ndërmjetësit SHBA, Katari dhe Egjipti, hyri në fuqi më 19 janar. Gjatë fazës së parë, Hamasi ktheu 25 pengje të gjallë dhe eshtrat e tetë të tjerëve në këmbim të lirimit të afro 2000 të burgosurve palestinezë.
Forcat izraelite gjithashtu u tërhoqën në zonat tampon brenda Gazës dhe qindra mijëra palestinezë të zhvendosur u kthyen në Gazën veriore. Asnjë lirim i mëtejshëm i pengjeve nuk u kërkua sipas marrëveshjes deri në fazën e dytë.
Negociatat mbi këtë fazë të dytë të marrëveshjes duhej të fillonin në ditën e 16-të të fazës së parë 4 shkurt dhe supozohej të çonin në një armëpushim të përhershëm, tërheqjen e plotë të forcave izraelite dhe lirimin e të gjithë pengjeve të mbetura.
Sipas marrëveshjes, një fazë e tretë do të përfshijë kthimin e trupave të pengjeve të vdekur dhe fillimin e rindërtimit të Gazës, një detyrë madhështore që do të mbikëqyret nga Egjipti, Katari dhe OKB-ja. Ai kishte pak detaje për të ardhmen e Gazës - nga mënyra se si do të qeveriset, deri te ndonjë garanci që marrëveshja e armëpushimit do t'i sjellë një fund të përhershëm luftës.
Çfarë ka ndodhur në të vërtetë?
Faza e parë e marrëveshjes së armëpushimit përfundoi zyrtarisht dy javë më parë. Izraeli që atëherë ka ndërprerë të gjitha ushqimet, ilaçet, karburantet, energjinë elektrike dhe furnizimet e tjera për popullsinë prej rreth dy milionë banorësh të Gazës, për t'i bërë presion Hamasit që të pranojë një propozim të ri përpara fazës së dytë të armëpushimit.
Masa u kritikua gjerësisht, me Hamasin që akuzoi Izraelin se po përpiqet të shkaktojë zi buke në Gaza dhe kreu i agjencisë së ndihmës palestineze të OKB-së (UNRWA) paralajmëroi se territori do të përjetojë një krizë tjetër urie nëse Izraeli vazhdon të ndalojë ndihmën .
Propozimi i ri i Izraelit do t'i kërkonte Hamasit të lirojë gjysmën e pengjeve të mbetura elementi kryesor i negociatave të grupit militant në këmbim të një zgjatjeje të armëpushimit dhe një premtimi për të negociuar një armëpushim afatgjatë. Ai është quajtur "plani Witkoff", pasi i dërguari i posaçëm i SHBA-së për Lindjen e Mesme Steve Witkoff e propozoi javën e kaluar.
Witkoff kërkoi gjithashtu lirimin e pengut amerikano-izraelit Edan Alexander dhe trupat e katër pengjeve që vdiqën në robëri. Propozimi nuk përmendi lirimin e më shumë të burgosurve palestinezë.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se ishte refuzimi i këtij propozimi nga Hamasi që bëri që ai të urdhëronte sulmet të martën. Nëse nuk ndërhyjnë tani ndërmjetësit, sulmi i Izraelit në Gaza mund të nënkuptojë një rikthim të plotë të luftimeve.
A mund të bihet dakord për një armëpushim të ri?
Javën e kaluar, Izraeli dërgoi një delegacion në kryeqytetin e Katarit, Doha, për më shumë bisedime për armëpushimin dhe liderët e Hamasit morën pjesë në një raund bisedimesh në Kajro, por nuk ka pasur asnjë shenjë të një përparimi.
Duke reaguar ndaj sulmeve të fundit, ministria e jashtme e Egjiptit u bëri thirrje të gjitha palëve që të ushtrojnë përmbajtje dhe t'u japin ndërmjetësve hapësirë për të përfunduar përpjekjet e tyre për të arritur një armëpushim të përhershëm. Hamasi pretendoi se po punon me ndërmjetësit për të frenuar agresionin, duke shtuar se është i prirur të zbatojë një marrëveshje armëpushimi.
Ndërkohë, një deklaratë nga zyra e zotit Netanyahu tha se Izraeli do të veprojë kundër Hamasit me forcë ushtarake në rritje. Ai akuzoi Hamasin se ka refuzuar vazhdimisht lirimin e pengjeve. Shtëpia e Bardhë tha se ishte konsultuar dhe shprehu mbështetje për veprimet e Izraelit.
Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) kanë lëshuar gjithashtu urdhra evakuimi për një numër zonash në Gaza pasi marrëveshja e armëpushimit lejoi qindra mijëra njerëz të kthehen në shtëpitë e tyre në të gjithë rajonin. Urdhri u thotë njerëzve që të largohen nga lagjet Beit Hanoun, Khuza'a, Abasan al-Kabira dhe al-Jadida dhe të shkojnë në strehimore në qytetin e Gazës dhe Khan Younis./Sky News
