Një ndjenjë urgjence mbizotëronte mbi takim. Kryeministri i Katarit u ul përballë kryenegociatorit të Hamasit, Khalil Al-Hayya, nën flamurin ngjyrë gështenje dhe të bardhë të kombit të Gjirit të hënën në mbrëmje. Të dy ishin takuar shumë herë më parë në bisedime që shpesh rezultuan të pafrytshme. Por këtë herë ishte ndryshe.
Shtetet e Bashkuara sapo kishin paraqitur një propozim të ri për armëpushim që mund t’i jepte fund luftës gati dyvjeçare në Gaza. Dhe Sheiku Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani po i bënte presion Al-Hayyas që ta pranonte.
Diskutimi përfundoi pak para orës 9:30 të mbrëmjes, sipas një burimi të njohur me takimin, por puna e vërtetë sapo kishte filluar. Pasi Al-Hayya u largua, negociatorët e Katarit telefonuan homologët e tyre izraelitë për t'i informuar ata mbi përpjekjen e sapoardhur për armëpushim.
Ndryshe nga shumica e propozimeve, të cilat erdhën nga Katari dhe Egjipti - dy ndërmjetësit kryesorë në gjendje të flasin me SHBA-në, Izraelin dhe Hamasin-ky plan erdhi direkt nga administrata Trump. Negociatorët e Katarit ishin takuar me të dërguarin e SHBA-së, Steve Witkoff, në Paris javën e kaluar, dhe Presidenti Donald Trump donte të shihte përparim. Të dielën, Trump lëshoi atë që e përshkroi si "paralajmërimin e tij të fundit" ndaj Hamasit për të pranuar marrëveshjen.
Ai pretendoi para kohe se Izraeli e kishte pranuar propozimin, edhe pse zyrtarët izraelitë vetëm kishin thënë se po e "shqyrtonin seriozisht" atë. I ra Katarit ta shndërronte propozimin në një marrëveshje. Thirrja midis ekipeve negociuese të Katarit dhe Izraelit zgjati deri në orën 5:00 të mëngjesit. Hamasi kishte premtuar t'u përgjigjej negociatorëve të Katarit 12 orë më vonë. Izraeli kishte plane të tjera.
Para se të mbaronte koha, raketat izraelite u përplasën në një ndërtesë banimi në Doha, në të cilën inteligjenca izraelite besonte se ishin mbledhur udhëheqësit e lartë të Hamasit.
CNN foli me më shumë se një duzinë zyrtarësh dhe burimesh në Izrael, Katar dhe SHBA për të hartuar një kronologji të momenteve kritike rreth një operacioni që mund ta riformësojë rajonin. Në një sulm të vetëm, besueshmëria e SHBA-së në të gjithë Lindjen e Mesme u vu në rrezik. Katari dhe fqinjët e tij u zemëruan, SHBA-të u habitën dhe Izraeli nuk kërkoi falje. Muaj të tërë planifikimi të një sulmi të paturpshëm
Për më shumë se dy muaj, Izraeli kishte planifikuar një operacion ushtarak që ishte njëkohësisht i guximshëm dhe i paturp: një sulm kundër udhëheqësve të lartë të Hamasit në Doha. Qyteti ishte bërë një qendër jetësore për bisedime për lirimin e pengjeve dhe përfundimin e luftës - dhe një që vizitohej shpesh nga zyrtarë të lartë izraelitë.
Menjëherë pas sulmeve të 7 tetorit 2023, Izraeli e bëri të qartë se do të synonte udhëheqjen e Hamasit në Gaza dhe jashtë saj. Kufijtë ndërkombëtarë nuk përbënin mbrojtje për grupin militant. Por këto sulme dhe operacione u kryen vetëm në shtete armike, siç ishte vrasja e Ismail Haniyeh në Iran dhe e Saleh al-Arouri në Liban.
Një sulm në Katar do të ishte një sulm kundër një kombi sovran që ka luajtur një rol ndërmjetësues vendimtar në bisedimet e armëpushimit dhe që strehon një prani masive ushtarake amerikane. Katari ishte gjithashtu shtëpia e udhëheqësve të lartë të Hamasit, përfshirë Khalil Al-Hayya. Kryenegociatori i grupit kishte jetuar në Doha për vite me radhë.
Ndërkohë, marrëdhëniet e Katarit me SHBA-në janë rritur vazhdimisht. Pentagoni ka përdorur Bazën Ajrore Al-Udeid si objektin e tij më të madh në rajon për më shumë se dy dekada. Në vitin 2022, ish-Presidenti Joe Biden e shpalli shtetin e Gjirit një aleat të madh jo-NATO. Vitin e kaluar, burime amerikane dhe katariane i thanë CNN se vendi kishte rënë dakord të dëbonte udhëheqësit e Hamasit, por pak nga premtimi u realizua, me disa nga udhëheqësit e grupit që mbetën në Doha.
Në maj, Trump u bë presidenti i parë në detyrë i SHBA-së që vizitoi shtetin e Gjirit, duke i premtuar Katarit se “ne do ta mbrojmë këtë vend”. Doha u zotua për një angazhim ekonomik prej 1.2 trilion dollarësh ndaj SHBA-së gjatë qëndrimit të shkurtër të Trump në vend dhe i dhuroi qeverisë së tij një avion jumbo për ta përdorur si Air Force One.
Izraeli ka marrëdhënien e vet komplekse me Katarin. Dy vendet e Lindjes së Mesme nuk kanë lidhje formale, por për vite me radhë, zyrtarët kanë udhëtuar rregullisht. Katari vendosi marrëdhënie diplomatike të nivelit të ulët me Izraelin në vitin 1996, por mbylli zyrën tregtare izraelite në Doha në vitin 2000.
Marrëdhëniet u rritën ndjeshëm në vitin 2018, kur kryeministri Benjamin Netanyahu miratoi transferimin e qindra miliona dollarëve nga Katari në Gaza.
Paratë, të mbajtura në valixhe me para të gatshme gjatë vizitave të shpeshta nga i dërguari i Dohas në territorin e sunduar nga Hamasi, ishin të destinuara për pagat e nëpunësve civilë, familjet në nevojë dhe shërbimet.
Por marrëdhëniet janë përkeqësuar ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Gaza, me zyrtarët izraelitë që shprehin zemërim në rritje ndaj Katarit, duke akuzuar qeverinë se po strehon Hamasin dhe nuk po ushtron presion të mjaftueshëm mbi të për të rënë dakord për një armëpushim.
Qeveria izraelite arriti në përfundimin se sulmi në Katar ia vlente rrezikut. Në javët e fundit, ajo përshpejtoi planifikimin për misionin kompleks dhe me rreze të gjatë veprimi. Ndërsa Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) vazhduan me sulmin e tyre në Qytetin e Gazës, Forcat Ajrore Izraelite u përgatitën për atë që do të ishte sulmi i parë izraelit në një komb arab të Gjirit.
Erdhi në një pyetje se kur.
Shefi i Shtabit të IDF-së, gjenerallejtënant Eyal Zamir dhe shefi i Mossadit, David Barnea, i cili kishte qenë vizitor i rregullt në Doha gjatë dy viteve të fundit, vunë në pikëpyetje kohën e operacionit, i cili do të vinte vetëm disa ditë pasi SHBA-të paraqitën propozimin e tyre të ri për armëpushim. Por kohët e fundit, të dy janë lënë mënjanë në disa nga vendimet kryesore të sigurisë së Izraelit, pasi Netanyahu i jep përparësi kërkesave të partnerëve të tij të koalicionit të ekstremit të djathtë.
Zamir kishte kundërshtuar planin e qeverisë për të marrë kontrollin dhe pushtuar Qytetin e Gazës, duke paralajmëruar se kjo do t'i vinte në rrezik ushtarët dhe 48 pengjet e mbetura. Shqetësimet e tij u lanë mënjanë. Në shkurt, Barnea u zëvendësua si kreu i ekipit negociator të Izraelit nga personi i besuar i Netanyahut, Ron Dermer. Tani Netanyahu po shtynte përpara përsëri planet, duke lënë pas rezervat e dy prej zyrtarëve të tij më të lartë të sigurisë.
Operacioni mori miratimin paraprak të hënën, sipas një zyrtari izraelit. Shin Bet, agjencia e sigurisë së brendshme e Izraelit - e cila ka përgjegjësinë kryesore për monitorimin e Hamasit, kishte informacione se zyrtarë të lartë të Hamasit po mblidheshin në Doha për të diskutuar propozimin e saktë që po paraqiste SHBA-ja. Nuk është e qartë nëse ishte i njëjti takim në të cilin kryeministri i Katarit i bëri presion Hamasit që ta pranonte marrëveshjen. Objektivi kryesor ishte Al-Hayya. Izraeli e vonoi operacionin me një ditë për të konfirmuar identifikimin. Miratimi përfundimtar erdhi vetëm disa orë para sulmit.
Izraeli priti për të njoftuar SHBA-në
Të martën pasdite, më shumë se 10 avionë luftarakë izraelitë u nisën në qiellin mbi Lindjen e Mesme për të kryer sulmin. IDF nuk ka deklaruar publikisht se çfarë avionësh ose armësh u përdorën në operacion, por avionët luftarakë F-35I, F-15 dhe F-16 të Izraelit u përdorën gjerësisht gjatë konfliktit 12-ditor me Iranin, një distancë e ngjashme me një operacion në Katar. Avionët, të marrë nga Shtetet e Bashkuara, kishin provuar guximin e tyre, duke operuar në një mjedis të mbushur me radarë armik.
Vetëm tani, ato ishin radarë amerikanë që skanonin qiellin. SHBA-të mbajnë një prani masive ushtarake në Bazën Ajrore Al-Udeid, pak jashtë Dohas. Objekti i gjerë është bërthama për pjesën më të madhe të operacioneve të Forcave Ajrore të SHBA-së në Lindjen e Mesme, dhe Komanda Qendrore e SHBA-së, e cila qeveris operacionet amerikane në rajon, do ta shihte çdo avion të paidentifikuar që vjen si një kërcënim potencial. Katari gjithashtu krenohet me një nga sistemet më të përparuara të radarëve të paralajmërimit të hershëm në rajon, të shoqëruar me sistemin e raketave të mbrojtjes ajrore Patriot. Izraeli duhej të informonte SHBA-në pa rrezikuar operacionin.
Një paralajmërim i tepërt paraprak do t’i jepte administratës Trump kohë për t’i njoftuar Katarit, i cili nga ana tjetër mund ta informonte Hamasin për sulmin e afërt. Ndërsa avionët luftarakë izraelitë fluturonin drejt objektivit të tyre, Netanyahu u vendos në Qendrën e Komandës së Operacioneve Speciale të Shin Bet në Izraelin qendror.
Në një fotografi të publikuar nga Shin Bet, Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, dhe shefi i shtabit të Netanyahut shihen duke parë mbi supet e tij. Në orën 3:46 të pasdites, më shumë se 10 municione goditën një ndërtesë banimi në qendër të Dohas në atë që IDF e quajti një "sulm të saktë". Izraeli qëllimisht priti deri në minutën e fundit për të njoftuar administratën Trump për sulmin, duke e ditur se SHBA-të do ta informonin menjëherë Katarin për sulmin e ardhshëm. Por nuk është e qartë se si ndodhi saktësisht njoftimi.
Në vend të një telefonate të drejtpërdrejtë midis dy udhëheqësve - gjë që nuk do të kishte qenë e pazakontë midis Netanyahut dhe Trump - njoftimi kritik për një sulm të paprecedentë ndaj një aleati kyç të SHBA-së mori një rrugë të tërthortë.
Gjenerali më i lartë amerikan, Kryetari i Shtabit të Përbashkët të Ushtrisë, Gjenerali Dan Caine, i tregoi Trumpit për operacionin. Trump informoi të dërguarin amerikan Steve Witkoff, i cili më pas njoftoi katarianët. Kur katarianët morën telefonatën, sulmi kishte ndodhur 10 minuta më parë.
Netanyahu dhe Trump folën dy herë pas sulmit
Izraeli mori shpejt përgjegjësinë e plotë për sulmin në një përpjekje për të distancuar SHBA-në nga misioni. Netanyahu tha se ishte një "operacion tërësisht i pavarur izraelit". Deklarata u bë me kërkesë të SHBA-së.
Kryeministri i Katarit, i cili i kishte bërë presion Hamasit që ta pranonte propozimin një ditë më parë, u tërbua, duke e quajtur sulmin “terrorizëm shtetëror”.
Në një intervistë ekskluzive me CNN, Al-Thani tha: “Nëse shohim modelin e veprimeve të Netanyahut që nga 7 tetori, që nga fillimi i luftës, ai është përpjekur në një mënyrë shumë sistematike të minojë çdo shans për stabilitet, çdo shans për paqe dhe çdo shans për të rimarrë pengjet e tij.” Për Izraelin, problemi më i madh ishte SHBA-ja.
Trump tha se ishte "shumë i pakënaqur me çdo aspekt" të sulmit. Disa nga këshilltarët e Trump ishin të zemëruar për vendimin për të kryer sulmin dhe shumë të tjerë ishin të frustruar që nuk ishin në gjendje të jepnin mendimin e tyre ose t'i paralajmëronin katarianët.
Në orët pas sulmit, Netanyahu foli me Trump në dy telefonata të ndara. "Bisedat ishin shumë të mira", tha një zyrtar izraelit. Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, nuk e dënoi shënjestrimin e udhëheqësve të Hamasit jashtë vendit, edhe pse e kritikoi operacionin.
“Bombardimi i njëanshëm brenda Katarit, një komb sovran dhe aleat i ngushtë i Shteteve të Bashkuara që po punon shumë fort duke marrë me guxim rreziqe me ne për të ndërmjetësuar paqen, nuk i çon përpara qëllimet e Izraelit apo të Amerikës”, tha Leavitt të martën. Izraeli e portretizoi sulmin si një hap që mund ta afronte fundin e luftës, i njëjti pretendim që bëri pas vrasjes së udhëheqësve të Hamasit, Yahya Sinwar, dhe vëllait të tij më të vogël, Mohammed Sinwar, në Gaza. Megjithatë, konflikti tani ka kaluar më pak se një muaj nga dy vjet. Midis frustrimit të SHBA-së dhe Katarit që thotë se Netanyahu "vrau çdo shpresë për ata pengje", përpjekjet negociuese papritmas nuk kanë një rrugë të qartë përpara.
Por për momentin, Izraeli ka një problem tjetër të madh. Hamasi tha të martën në mbrëmje se Izraeli dështoi të vriste Al-Hayya-n dhe delegacionin negociator. Në vend të kësaj, pesë anëtarë të nivelit më të ulët të Hamasit u vranë në sulm, si dhe një roje sigurie nga Katari.
Deri të mërkurën në mëngjes, dyshimet në Izrael po rriteshin në lidhje me suksesin e operacionit. Brenda pak orësh, dyshimet ishin shndërruar në pesimizëm. Në fund të fundit, goditja nuk ishte aq e saktë. /CNN/
Artikuj te sugjeruar
BOTA
11 Shtator19:54
Presidentja e Kosovës shkakton “tërmet” me deklaratat e forta për gazetarët dhe planet për ‘grusht shteti’
E para e shtetit të Kosovës, Vjosa Osmani, u përball me kritika nga organizatat që mbrojnë të drejtat e gazetarëve dhe nga pj...
BOTA
11 Shtator19:25
Nga parlamenti te hotelet luksoze, si Gjenerata Z goditi politikanët e pasuruar
Ndërsa protestuesit në Nepal sulmuan parlamentin këtë javë, duke e detyruar kryeministrin të jepte dorëheqjen, hotelet dhe re...
BOTA
11 Shtator19:06
Pas Spanjës edhe Irlanda kërcënon Eurovizion: Nuk marrin pjesë nëse përfaqësuesja izraelite vendos të...
Transmetuesi irlandez, RTÉ ka thënë se nuk do të marrë pjesë në Festivalin e Këngës Eurovision 2026 nëse p&e...
BOTA
11 Shtator18:49
FBI publikon foton e autorit të dyshuar të vrasjes së aktivistit të Donald Trump
FBI ka publikuar ka publikuar një fotografi të një personi që dyshohet se është i përfshirë në ngjarjen ...
BOTA
11 Shtator18:41
Dialogu, Kosova dhe Serbia në vendnumëro edhe pas raundit të ri të bisedimeve në Bruksel. Çfarë kërkon Prishtina dhe Beogradi
Rundi i ri i dialogut për normalizim të raporteve mes Kosovës dhe Serbisë në Bruksel ka përfuduar pa ndonjë përparim, me...
BOTA
11 Shtator18:36
Parlamenti Evropian refuzon të mbajë një minutë heshtje për Charlie Kirk. Eurodeputetët i bien tavolinave (VIDEO)
Presidentja e Parlamentit Europian, Roberta Metsola, hodhi poshtë të enjten një ofertë nga fraksionet e krahut të djathtë për...
BOTA
11 Shtator18:15
I gjithë vendi në terr/ Shtetit komunist i kthehet pjesërisht energjia elektrike pas 24 orësh
Ministria Kubaneze e Energjisë dhe Minierave tha të enjten se 80% e kryeqytetit, Havana, kishte energji elektrike dhe pjesa më e madhe e rrjetit ...
