Klestor Veseli, djali i Kadri Veselit, ka reaguar në rrjetet sociale pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj ish-krerëve t&...
BOTA
F15/ Historia dhe teknologjia e avionit luftarak amerikan të rrëzuar në Iran
PiranjatPërditësimi i fundit 3 Prill 2026, 19:29
Pas lajmit për rrëzimin e një avioni amerikan në Iran, po forcohet hipoteza se bëhet fjalë për një avion luftarak F-15E. Nëse konfirmohet, kjo do të ishte humbja e katërt e një F-15 për Shtetet e Bashkuara që nga fillimi i luftës në Iran.
Më herët, në fillim të marsit, tre avionë të këtij lloji u rrëzuan gabimisht nga forcat e Kuvajtit. Dyshimet për modelin F-15 përforcohen nga fotografitë e sediljes së pilotit të publikuara nga shërbimet e inteligjencës së Gardës Revolucionare iraniane. Sipas analizave të raportuara nga CNN, këto pamje përputhen me një avion të tipit F-15.
Çfarë është F-15?
F-15 Eagle është një avion luftarak taktik me dy motorë, i projektuar për të siguruar dhe ruajtur epërsinë ajrore. Ai konsiderohet një nga avionët më të suksesshëm në historinë e aviacionit ushtarak, me një rekord të jashtëzakonshëm prej 104 fitoreve dhe asnjë humbje në beteja ajër-ajër.
Versioni i përfshirë në këtë rast, F-15E Strike Eagle, është një variant shumëfunksional, i aftë për sulme precize ndaj objektivave tokësore në çdo kusht atmosferik.
Historia dhe zhvillimi
I zhvilluar në vitet ’70 për t’iu kundërvënë avionëve sovjetikë MiG, F-15 u bë i famshëm për shpejtësinë, fuqinë dhe manovrueshmërinë e tij.
Fluturimi i parë: 27 korrik 1972 Hyrja në shërbim: janar 1976 (USAF) Prodhues: McDonnell Douglas (tashmë pjesë e Boeing) Ekuipazhi: 1 ose 2 persona Një moment historik ishte në vitin 1979, kur një pilot izraelit realizoi fitoren e parë ajër-ajër me këtë avion kundër një MiG-21 sirian.
Karakteristikat teknike
F-15 dallon për performancë të lartë dhe kapacitete të avancuara:
Shpejtësia maksimale: mbi Mach 2.5 (rreth 2.650 km/h) Lartësia maksimale: rreth 20.000 metra Raporti shtytje/peshë: mbi 1:1 Armatimi: top 20 mm dhe deri në 10.400 kg ngarkesë luftarake Radar: AN/APG-82 AESA, i aftë të zbulojë objektiva në distanca shumë të mëdha
Versionet kryesore
F-15A/C: versione njëvendëshe për epërsi ajrore F-15B/D: versione dyvendëshe për trajnim dhe luftim F-15E Strike Eagle: variant për sulme tokësore F-15EX Eagle II: versioni më i ri me teknologji të avancuar Rrëzime të tjera
Rrëzimi mbi Iran nuk është i vetmi incident. Më 2 mars 2026, tre F-15E amerikanë u rrëzuan gabimisht nga mbrojtja ajrore e Kuvajtit. Në atë rast, të gjashtë anëtarët e ekuipazhit arritën të shpëtonin pasi u hodhën me parashutë.
