Ish-kreu i Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH), Gentian Gjyli, dhe ish-drejtori i Korporatës Elektroenergjitike Shqiptare (KESH), Erald Elezi, janë ...
BOTA
Historia e rrallë e “Broken Arrow”/ Pse SHBA s’i gjeti kurrë 6 koka bërthamore të humbura?
PiranjatPërditësimi i fundit 10 Mars 2026, 22:13
Shtetet e Bashkuara kanë humbur gjashtë bomba bërthamore gjatë incidenteve ushtarake të njohura si “Broken Arrow”, sipas dokumenteve dhe raportimeve historike. Secila prej këtyre armëve ka fuqi shkatërruese të mjaftueshme për të zhdukur një qytet të tërë dhe për të shkaktuar miliona viktima.
Termi “Broken Arrow” përdoret nga ushtria amerikane për të përshkruar incidente aksidentale që përfshijnë armë bërthamore, si humbja e tyre, dëmtimi apo rreziku i shpërthimit. Në total janë regjistruar 32 raste të tilla gjatë historisë së arsenalit bërthamor amerikan, ndërsa gjashtë koka bërthamore mbeten ende të pagjetura.
Një nga incidentet më të njohura ndodhi në vitin 1958 pranë ishullit Tybee në SHBA. Një bombardues B-47 që transportonte një bombë termobërthamore Mark 15 u përplas në ajër me një avion tjetër ushtarak. Për të shmangur rrezikun e shpërthimit, piloti e hodhi bombën në ujërat pranë brigjeve të Georgias.
Pas incidentit, mbi 100 pjesëtarë të marinës amerikane kryen kërkime për dy muaj me pajisje sonar, por arma nuk u gjet kurrë. Fillimisht u pretendua se bomba nuk kishte kokë bërthamore aktive, por dokumente të publikuara vite më vonë treguan se ajo ishte një armë e plotë bërthamore.
Një tjetër incident ndodhi në vitin 1966 në Detin Mesdhe, kur dy avionë ushtarakë amerikanë u përplasën në ajër. Nga përplasja u shpërndanë katër bomba termobërthamore B-28. Tre prej tyre u gjetën në tokë, ndërsa njëra prej kokave bërthamore nuk u lokalizua kurrë.
Ekspertët theksojnë se çdo armë e tillë ka një fuqi shkatërruese shumë herë më të madhe se bomba “Fat Man”, e cila shkatërroi qytetin japonez Nagasaki gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Çështja e armëve të humbura bërthamore rikthehet shpesh në debat, sidomos në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme dhe programet bërthamore në rajon mbeten në qendër të vëmendjes ndërkombëtare. Megjithatë, autoritetet amerikane kanë mbajtur historikisht qëndrimin se nëse ato nuk mund t’i gjejnë këto armë, atëherë gjasat janë që as kundërshtarët e tyre të mos jenë në gjendje t’i lokalizojnë.
