Edi Rama u pa në publik të shtunën duke u ankuar se protestuesit e revolucionit të famingove kishin rënë viktimë e algoritm...
BOTA
Pothuajse gjysma e fëmijëve në SHBA po thithin ajër të pashëndetshëm/ Raporti: Këto janë qytetet më të pastra dhe më të ndotura
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Prill 2026, 13:44
Për rreth 152 milionë amerikanë, përfshirë pothuajse gjysmën e fëmijëve dhe adoleshentëve, ajri që thithin çdo ditë mund të jetë i dëmshëm për shëndetin. Sipas raportit më të fundit “State of the Air” nga American Lung Association, rreth 44% e popullsisë së SHBA jeton në zona ku ndotja e ajrit arrin nivele të pashëndetshme. Brenda këtij grupi, rreth 33 milionë janë nën moshën 18 vjeç, çka e bën problemin veçanërisht shqetësues për brezat e rinj.Pothuajse gjysma e fëmijëve në SHBA po thithin ajër të pashëndetshëm/ Raporti: Këto janë qytetet më të pastra dhe më të ndotura
Ekspertët kanë paralajmëruar prej vitesh se fëmijët janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj pasojave të ekspozimit ndaj ndotjes. Të rinjtë konsiderohen më të rrezikuar sepse mushkëritë e tyre janë ende në zhvillim, kanë nevojë për më shumë ajër krahasuar me të rriturit dhe kalojnë më shumë kohë jashtë.
“Ne e dimë që ekziston një lidhje midis ndotjes së ajrit dhe ekspozimit te fëmijët me sëmundje kronike,” tha Kevin Stewart, drejtor i shëndetit mjedisor në American Lung Association dhe një nga bashkautorët e raportit. “Problemet nuk janë domosdoshmërisht të menjëhershme, si për shembull dërgimi në spital i një fëmije me astmë. Ato mund të ndikojnë edhe në shfaqjen e astmës tek fëmijët që ndoshta nuk do ta zhvillonin, ose të ulin funksionin e mushkërive gjatë gjithë jetës për shkak të ekspozimit në fëmijëri.”
Raporti i ri vlerësoi cilësinë e ajrit në pjesë të ndryshme të vendit duke matur praninë e ozonit dhe ndotjes nga grimcat në atmosferë, si në periudha afatshkurtra ashtu edhe afatgjata. Ndotja nga ozoni njihet si smog, ndërsa ndotja nga grimcat quhet blozë.
Qarqet u vlerësuan bazuar në sasinë e smogut dhe blozës, si dhe kohëzgjatjen e pranisë së tyre. Raporti bazohet në të dhëna të mbledhura nga viti 2022 deri në 2024. Autorët vunë re se gjatë kësaj periudhe pati përmirësime në disa aspekte dhe përkeqësime në të tjera.
Pothuajse 4 milionë njerëz më shumë në SHBA po thithnin nivele të pashëndetshme smogu në periudhën 2022–2024 krahasuar me 2021–2023. Megjithatë, mbi 61 milionë njerëz jetonin në zona që morën notën “F” për rritje të menjëhershme të ndotjes nga grimcat, dhe 75 milionë të tjerë në zona me ndotje të vazhdueshme gjatë gjithë vitit — shifra që janë më të mira se më parë.
Stewart e quajti këtë lajm pozitiv, por shtoi se “ka ende zona në vend me probleme të dukshme.” Shtetet jugore dhe jugperëndimore, si dhe disa zona metropolitane në Teksas, shfaqën nivele të larta ndotjeje nga grimcat.
Qytetet më të ndotura në SHBA
Bakersfield, Kaliforni, vazhdon të renditet si qyteti me ndotjen më të keqe nga grimcat gjatë gjithë vitit. Ai ishte gjithashtu i treti për ndotjen afatshkurtër nga grimcat dhe për ndotjen nga ozoni.
Pesë qytetet më të ndotura sipas raportit janë:
Bakersfield-Delano, Kaliforni
Brownsville-Harlingen-Raymondville, Teksas
Eugene-Springfield, Oregon
Fresno-Hanford-Corcoran, Kaliforni
San Diego-Chula Vista-Carlsbad, Kaliforni (barazim me Visalia, Kaliforni)
Një raport tjetër nga kompania zvicerane IQAir përfshiu El Paso (Teksas) dhe Los Angeles (Kaliforni) ndër zonat më të ndotura në SHBA, duke vënë në dukje një rritje prej 3% të ndotjes nga 2024 në 2025.
Qytetet me ajrin më të pastër Raporti renditi edhe qytetet me ajrin më të pastër. Për ndotjen nga grimcat gjatë gjithë vitit, Bozeman (Montana) ishte në vendin e parë.
Pesë qytetet më të pastra janë:
Bozeman, Montana
Casper, Wyoming
Kahului-Wailuku, Hawai
Urban Honolulu, Hawaii
Burlington-South Burlington-Barre, Vermont
Qendrat e të dhënave Përveç burimeve tradicionale të ndotjes, si termocentralet dhe makinat, raporti paralajmëron se edhe qendrat e të dhënave që përdoren për inteligjencën artificiale po kontribuojnë gjithnjë e më shumë në ndotje.
“Po përpiqemi të paralajmërojmë publikun që çdo qendër e re të përdorë teknologji moderne për kontrollin e ndotjes,” tha Stewart.
Politikat dhe ndikimi Raporti përmendi gjithashtu politikat e administratës Trump, të cilat kanë shkaktuar debat për shkak të lehtësimit të rregullave mbi emetimet dhe shfuqizimit të një vendimi kyç që lidhte gazrat serrë me problemet shëndetësore.
Ky vendim, i njohur si “endangerment finding”, u shfuqizua në shkurt, duke bërë që emetimet nga makinat, termocentralet dhe burime të tjera të mëdha të mos rregullohen më në nivel federal.
Megjithëse ndotja kishte rënë ndjeshëm që nga miratimi i Clean Air Act në vitin 1970, të dhënat tregojnë se ajo ka filluar të rritet sërish vitet e fundit.
“Ndryshe nga misioni i saj, EPA ka dobësuar ose vonuar masa të rëndësishme mbrojtëse, duke i bërë fëmijët më të ekspozuar ndaj ndotjes,” shkruhet në raport. “Agjencia nuk duhet të nënvlerësojë përfitimet e eliminimit të ndotjes së rrezikshme nga ajri që thithin fëmijët.”/Përktheu Piranjat News
