Detaje të reja janë mësuar në lidhje me ngjarjen në Roskovec, ku Besmir Mustaj ka qëlluar me armë zjarri në portë...
BOTA
Studimi paralajmëron për varësinë digjitale të Evropës
PiranjatPërditësimi i fundit 22 Maj 2026, 15:16
Një studim i fundit zbulon se inteligjenca artificiale po shfaqet me shpejtësi si një forcë e re që po formëson tregtinë globale dhe po kontribuon në rritjen e varësisë digjitale të Evropës.
Studimi, i publikuar nga siguruesi ndërkombëtar austriak i kredive Acredia në bashkëpunim me Allianz Trade, tregon se inteligjenca artificiale nuk po transformon vetëm teknologjitë, por edhe zinxhirët e furnizimit, rrjedhat tregtare dhe varësitë gjeopolitike.
Sipas studimit, Evropa në veçanti rrezikon të humbasë ndikimin brenda blloqeve globale teknologjike. Autorët theksojnë se tregtia globale me mallra të lidhura me inteligjencën artificiale është pothuajse katërfishuar gjatë dekadës së fundit, duke u rritur nga afërsisht 1 trilion dollarë në 3.8 trilionë dollarë.
Produktet dhe infrastruktura të lidhura me inteligjencën artificiale tani përbëjnë rreth 15 për qind të tregtisë globale të mallrave. Azia kontrollon një pjesë të madhe të zinxhirit të vlerës, nga gjysmëpërçuesit dhe teknologjitë e ruajtjes deri te qendrat e të dhënave.
“Gara globale për inteligjencën artificiale prej kohësh është shndërruar në një garë për infrastrukturë, të dhëna dhe ndikim ekonomik”, shpjegon në studim Michael Kolb, anëtar i Bordit Ekzekutiv të Acredia-s.
“Kushdo që kontrollon çipat, qendrat e të dhënave dhe platformat, do të kontrollojë gjithashtu pjesë të rëndësishme të krijimit të vlerës globale në të ardhmen”, shtoi ai.
Studimi mban një qëndrim veçanërisht kritik ndaj pozitës së Evropës në garën globale për inteligjencën artificiale. Ndërsa SHBA-ja po investon miliarda në infrastrukturën cloud, fuqinë kompjuterike dhe platformat digjitale, Evropa po mbetet dukshëm prapa.
Sipas analizës, kapaciteti operacional i qendrave të të dhënave në Evropë është rreth katër herë më i ulët se ai i SHBA-së. Në të njëjtën kohë, varësia e Evropës nga ofruesit amerikanë të teknologjisë po rritet. Ofruesit gjigantë amerikanë të cloud-it tashmë dominojnë pjesë të mëdha të infrastrukturës evropiane të cloud-it dhe të të dhënave.
Autorët e studimit paralajmërojnë se me rritjen e përdorimit të shërbimeve të inteligjencës artificiale, miliarda euro mund të rrjedhin çdo vit nga Evropa drejt ofruesve amerikanë. “Evropa rrezikon të kalojë nga një qendër industriale në një qiramarrëse digjitale. Kjo varësi prek jo vetëm teknologjinë, por gjithnjë e më shumë edhe konkurrueshmërinë, inovacionin dhe sovranitetin ekonomik”, paralajmëruan autorët.
Sipas autorëve të studimit, tensionet politike dhe konfliktet tregtare mund të kenë ndikim të madh në çmime, disponueshmëri dhe zinxhirët e furnizimit. “Zinxhirët e furnizimit të inteligjencës artificiale po bëhen gjithnjë e më shumë qendra nervore gjeopolitike e ekonomisë globale”, thekson studimi./ AA.
