Ish-kreu i Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH), Gentian Gjyli, dhe ish-drejtori i Korporatës Elektroenergjitike Shqiptare (KESH), Erald Elezi, janë ...
BOTA
Studimi: Rritja e temperaturës globale, miliarda njerëz mund të jetojnë në vende ku jeta njerëzore nuk lulëzon
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Maj 2023, 21:00
Nëse ritmi aktual i ngrohjes globale vazhdon kështu, ai do të shtyjë miliarda njerëz jashtë zonave më të prekura, sipas një studimi të ri të botuar të hënën. Studimi, i botuar në revistën Nature Sustainability, vlerësoi ndikimin tek njerëzit nëse bota vazhdon në trajektoren e saj të parashikuar dhe ngrohet 2.7 gradë Celsius deri në fund të shekullit, krahasuar me temperaturat para-industriale.
Duke marrë parasysh ngrohjen e pritshme globale dhe rritjen e popullsisë, studimi zbuloi se deri në vitin 2030 rreth dy miliardë njerëz do të jenë jashtë klimës, duke u përballur me temperatura mesatare prej 29 gradë Celsius ose më të larta, me rreth 3.7 miliardë që jetojnë jashtë zonave të tanishme deri në vitin 2090.
Timothy Lenton, një nga dy autorët kryesorë të studimit, tha se një e treta e popullsisë globale mund ta gjejë veten duke jetuar në kushte klimatike që nuk mbështesin “lulëzimin njerëzor”.
“Ky është një riformësim i thellë i banueshmërisë së sipërfaqes së planetit dhe mund të çojë potencialisht në riorganizim në shkallë të gjerë të vendit ku jetojnë njerëzit,” tha Lenton, drejtor i Institutit Global të Sistemeve në Universitetin e Exeter.
Sipas raportit, zona përbëhet nga vende ku temperatura mesatare vjetore shkon nga 13 gradë Celsius në rreth 27 gradë Celsius (81 gradë Celsius). Jashtë kësaj dritareje, kushtet priren të jenë shumë të nxehta, shumë të ftohta ose shumë të thata.
Studimi përcaktoi se ndërsa më pak se 1% e popullsisë globale është aktualisht e ekspozuar ndaj nxehtësisë së rrezikshme, me temperatura mesatare prej 29 gradë Celsius ose më të larta, ndryshimi i klimës ka vënë tashmë më shumë se 600 milionë njerëz jashtë vendit.
Nëse Toka ngroh 2.7 gradë Celsius, India, Nigeria, Indonezia, Filipinet dhe Pakistani do të ishin pesë vendet kryesore me popullsinë më të ekspozuar ndaj niveleve të rrezikshme të nxehtësisë, zbuloi studimi.
E gjithë popullsia e disa vendeve, si Burkina Faso dhe Mali, si dhe ishujt e vegjël tashmë të rrezikuar nga rritja e nivelit të detit, do të përballen me temperatura të larta të paprecedentë.
Në skenarët më të keq, nëse Toka ngrohet me 3,6 apo edhe 4,4 gradë Celsius deri në fund të shekullit, gjysma e popullsisë së botës do të ishte jashtë zonës klimatike, duke përbërë atë që raporti e quan “një rrezik ekzistencial”.
Tetë vitet e fundit kanë qenë më të ngrohtat e regjistruara.
Sipas raportit, të jetuarit jashtë zonës mund të çojë në rritje të shkallës së vdekshmërisë, pasi ekspozimi ndaj temperaturave mbi 40 gradë Celsius mund të jetë vdekjeprurës , veçanërisht nëse lagështia është aq e lartë sa trupi nuk mund të ftohet më në një temperaturë që mund të ruajë funksionet normale.
Nxehtësia ekstreme parashikohet gjithashtu të ulë rendimentet e të korrave dhe të rrisë konfliktin dhe përhapjen e sëmundjeve.
Shkencëtarët kanë paralajmëruar prej kohësh se ngrohja përtej 1.5 gradë Celsius do të rezultonte në ndryshime katastrofike dhe potencialisht të pakthyeshme . Ndërsa zonat brenda zonës klimatike zvogëlohen ndërsa temperaturat globale rriten, një pjesë më e madhe e popullsisë do të ekspozohet më shpesh ndaj ngjarjeve ekstreme të motit, duke përfshirë thatësirat, stuhitë, zjarret dhe valët e të nxehtit.
Ekspertët thonë se ka ende kohë për të ngadalësuar ritmin e ngrohjes globale duke u larguar nga djegia e naftës, qymyrit dhe gazit dhe drejt energjisë së pastër, por dritarja po mbyllet.
Në fillim të këtij muaji, Organizata Botërore Meteorologjike njoftoi se brenda pesë viteve të ardhshme, ka një shans 66% që temperatura e planetit të jetë më shumë se 1.5 gradë Celsius më e ngrohtë se nivelet para-industriale për të paktën një vit.
