Klestor Veseli, djali i Kadri Veselit, ka reaguar në rrjetet sociale pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj ish-krerëve t&...
BOTA
Thesari i Epokës së Hekurit zbulon sekretet që askush nuk i kishte parë më parë
PiranjatPërditësimi i fundit 3 Prill 2026, 11:22
Arkeologët kanë zbuluar karroca me katër rrota, zbulimi i parë i këtij lloji në Britaninë e Madhe.
Studiuesit i shpallën gjetjet e tyre në revistën shkencore Antiquity journal më 17 mars.
Mbetjet e mjetit u zbuluan në një vend nga Epoka e Hekurit pranë fshatit Melsonby, rreth 35 milje në jug të Durham, në Yorkshire, Angli.
Studiuesit kryen një sondazh me detektor metali në zonë në vitin 2021, që çoi në një gërmim në vitin 2022. Thesari u gjet gjatë këtij gërmimi, megjithëse gjetjet u publikuan vetëm së fundmi, pas botimit të studimit.
Objektet datojnë nga viti 100 p.e.s. deri në vitin 40 e.s. dhe u zbuluan më pak se një milje nga Stanwick.
Stanwick, një fortesë e rëndësishme e Epokës së Hekurit në veri të Anglisë, besohet gjerësisht të ketë qenë një qendër politike e Brigantes, një konfederatë e fuqishme kelte me një marrëdhënie komplekse me Romen.
Mbetjet e karrocave u gjetën mes 950 objekteve metalike, të cilat përfshinin gjithashtu pjesë mjetesh dhe pajisje për lidhjen e kuajve.
Arkeologët gjetën gjithashtu enë ceremoniale dhe armë në këtë depo, si dhe shumë e rëndësishme, boshtet drejtues (kingpins), të cilët përdoreshin për drejtimin e mjeteve. Koleksioni përfshinte edhe shirita cilindrikë hekuri dhe mbajtëse në formë U-je, të cilat, kur bashkohen, duket se janë pjesë të rrotave të karrocave me katër rrota.
Në artikull, studiuesit thanë se këto artefakte përfaqësojnë “një nga depozitat më të mëdha të punimeve metalike nga Epoka e Hekurit të zbuluara deri më tani në Britani.”
Thesari gjithashtu “përfaqëson provën e parë të mundshme konkrete” të karrocave me katër rrota në Britani, shton studimi. “Mes gomave u gjet një seri shiritash të gjerë e të sheshtë hekuri me një përkulje në formë U-je në qendër, të përshkruara këtu si mbajtëse,” thuhet në studim.
“Këto objekte nuk gjenden në qerret me dy rrota në Britani.”
Karrocat ka shumë të ngjarë të jenë përdorur nga elitat me status të lartë në Britaninë e lashtë si simbole pasurie — të ngjashme me makinat sportive sot. Studiuesit shkruajnë se prania e karrocave me katër rrota në Melsonby “do të transformonte kuptimin tonë për format e transportit me rrota dhe rolin e këtyre mjeteve në Epokën e Hekurit në Britani.”
“Në të njëjtën kohë, shkalla e depozitave në Melsonby thekson se komunitetet në Britaninë veriore kishin nivele pasurie materiale të krahasueshme me homologët e tyre në pjesë të tjera të Evropës,” thuhet në studim.
Studiuesit theksuan se konservimi dhe analiza e pjesëve janë “ende në fazat e hershme dhe puna e mëtejshme do të rrisë ndjeshëm kuptimin tonë për këtë material; Melsonby sapo ka filluar të zbulojë sekretet e tij.”
Ky thesar është pjesë e një numri në rritje zbulimesh nga Epoka e Hekurit që vazhdojnë të dalin në dritë në të gjithë Britaninë.
Në Scotland, punëtorët e ndërtimit zbuluan së fundmi mbetjet e shtëpive rrethore nga Epoka e Hekurit gjatë një projekti kanalizimi. Arkeologët gjithashtu zbuluan një trombë lufte kelte në Norfolk, ndoshta e lidhur me fisin e mbretëreshës legjendare Boudica./Përktheu Piranjat News
