Shtetet e Bashkuara kanë konfirmuar për herë të parë publikisht se disponojnë armë të vendosura në orbitë, t...
BOTA
Zbulohet misteri i “sferës së artë” në thellësitë e oqeanit
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Prill 2026, 11:00
Shkencëtarët kanë zgjidhur misterin e një “sfere të artë” të gjetur mijëra këmbë nën ujë nga studiues të National Oceanic and Atmospheric Administration në vitin 2023, njoftoi agjencia të mërkurën.
Sfera u zbulua në Gjirin e Alaskës nga një mjet nënujor i telekomanduar. Pajisja ndodhej mbi dy milje nën sipërfaqe kur vuri re një “objekt të çuditshëm, të artë, në formë grumbulli me një vrimë në të, të ngjitur në një shkëmb”, sipas NOAA-s. Ajo u mblodh dhe u dërgua për studim në Smithsonian National Museum of Natural History.
Allen Collins, drejtor i Laboratorit Kombëtar të Sistematikes në NOAA Fisheries dhe zoolog, tha se mendonte që “proceset rutinë” do t’i lejonin shkencëtarët ta identifikonin objektin. Por sfera doli të ishte më e vështirë.
“Kjo u kthye në një rast të veçantë që kërkonte përpjekje të përqendruara dhe ekspertizën e disa individëve të ndryshëm. Ishte një mister kompleks që kërkonte ekspertizë morfologjike, gjenetike, të oqeanit të thellë dhe bioinformatike për t’u zgjidhur,” tha Collins.
Fillimisht, shkencëtarët studiuan strukturën fizike të sferës. Ata zbuluan se nuk ishte një kafshë, por një “material fijor” i mbuluar me qeliza pickuese, si ato që mund të kenë anemonet ose koralet. Këto qeliza u identifikuan si spirociste, një strukturë e specializuar qelizore që kap prenë. Qeliza të tilla ekzistojnë vetëm te një grup i caktuar jovertebrorësh ujorë, të quajtur knidarë.
Ekipi kërkimor kuptoi se këto qeliza ishin të ngjashme me ato të një mostre të mbledhur në vitin 2021. Ata e krahasuan sferën e artë me atë mostër dhe zbuluan se i përkisnin të njëjtës specie.
Testet fillestare të ADN-së për sferën dhe mostrën e vitit 2021 nuk dhanë përfundime të qarta, por sekuencimi i plotë i gjenomit tregoi se të dyja ishin “gjenetikisht pothuajse identike” me një lloj knidari të quajtur Relicanthus daphneae. Analiza të mëtejshme i lejuan ekipit të përcaktonte se sfera “dikur kishte qenë pjesë e bazës së një anemone gjigante deti”, sipas NOAA-s në një video shpjeguese.
Objekti i artë që tërhoqi vëmendjen zakonisht fshihet poshtë anemones, por në këtë rast “duket se është lënë pas”. Shkencëtarët ende nuk e dinë se çfarë ndodhi me pjesën e sipërme të anemones. Në video, NOAA sugjeroi se ajo mund të ketë vdekur ose të jetë zhvendosur në një vend tjetër.
Sipas studiuesve, anemonja e plotë ka një trup cilindrik me ngjyrë rozë që mund të arrijë deri në tre këmbë në diametër. Tentakulat e saj mund të arrijnë deri në gjashtë këmbë gjatësi. Spirocistet e saj pickuese janë më të mëdhatë ndër të gjithë knidarët e njohur.
“Shpesh, gjatë eksplorimit të oqeanit të thellë, ne gjejmë mistere magjepsëse si ‘sfera e artë’,” tha William Mowitt, drejtor në detyrë i NOAA Ocean Exploration.
“Me teknika të avancuara si sekuencimi i ADN-së, ne po arrijmë të zgjidhim gjithnjë e më shumë prej tyre. Kjo është arsyeja pse vazhdojmë të eksplorojmë—për të zbuluar sekretet e thellësive dhe për të kuptuar më mirë se si oqeani dhe burimet e tij mund të nxisin rritjen ekonomike, të forcojnë sigurinë kombëtare dhe të mbështesin planetin tonë.”/Përktheu Piranjat News
