SOCIALE

Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite që nga botimi i 'Magjistarit të Mrekullueshëm të Ozit'

m.l Përditësimi i fundit 22 Maj 2025, 20:40

Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite

SHBA- Ky vit shënon 125 vjet që nga botimi i parë i romanit “Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit” nga L. Frank Baum, i një përralle që i tejkaloi kufijtë e letërsisë për fëmijë dhe u bë një fenomen kulturor. Që nga viti 1900, kur u botua për herë të parë, e deri në ditët e sotme, historia e Dorothy-t, Buburrecit, Druvarit prej kallaji dhe Luanit Frikacak mbetet e përjetshme dhe magjeps të rinj e të moshuar.

Britannica e përshkroi veprën si "një përrallë moderne me rrënjë të dallueshme amerikane", ndërsa Dorothy është njohur nga studiuesit si një nga figurat e para femërore me karakteristika feministe në letërsinë për të rinj. 

Tërheqja e librit u rrit ndjeshëm nga adaptimi i tij në ekranin e madh në vitin 1939, një prodhim që konsiderohet një moment historik në historinë e kinemasë. Performanca e Judy Garland, atëherë e re, dhe kënga ikonike "Over the Rainbow" bënë histori, me këngën që fitoi titullin e më të rëndësishmes së shekullit të 20-të, sipas një studimi.

Filmi shfrytëzoi plotësisht inovacionet e epokës, duke e transformuar atë në një spektakël vizual. Krijuesit zgjodhën, për shembull, të zëvendësonin këpucët e argjendta të Dorothy-t me të kuqe tërheqëse, në mënyrë që ato të binin më shumë në sy në ngjyrat teknikolor. Këto këpucë të famshme prej rubini kanë marrë përmasa pothuajse mitike: Ato u vodhën në vitin 2005 dhe u rishfaqën në vitin 2018, ndërsa në vitin 2024 u shitën në ankand për 28 milionë dollarë.

Pa ndihmën e teknologjisë moderne, regjisorët shpikën mënyra imagjinative për të arritur efekte mbresëlënëse - të tilla si përdorimi i katër kuajve të ndryshëm, të lyer me pigmente xhelatinoze, për të krijuar skenën që ndryshon ngjyrën e kalit.

Edhe sot e kësaj dite, disa detaje të filmit mbeten të pashpjegueshme, siç është ngjyra e saktë e fustanit të Dorothy-t. Disa teori sugjerojnë se në fakt ishte blu me nuanca rozë në vend të blu-bardhë, për t'iu përshtatur më mirë ndriçimit gjatë xhirimeve.

Bota e Ozit vazhdon të frymëzojë artin dhe muzikën: nga Elton John që përdor "Yellow Brick Road" si metaforë për dëshirën për t'u rikthyer në një jetë më të thjeshtë, te adaptimi i vitit 1978 i The Wiz me Diana Ross dhe një Michael Jackson të ri, dhe sigurisht filmi i suksesshëm Wicked, i cili kthehet këtë vit me një formë të re kinematografike dhe Cynthia Erivo dhe Ariana Grande në rolet kryesore.

Më shumë se një shekull më vonë, "Magjistari i Ozit" vazhdon të magjepsë, të ngrejë pyetje dhe të frymëzojë artistë dhe audienca në mbarë botën. Dhe Dorothy, me këpucët e saj që shkëlqejnë në çdo hap, vazhdon udhëtimin e saj nëpër kohë, gjithmonë i destinuar për zemrat tona.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan