Kryeministri Edi Rama ka vijuar sulmet ndaj protestuesve që prej javësh janë mbledhur në Tiranë kundër qeverisë së tij...
LIFESTYLE
Pesë zakone të shëndetshme për jetëgjatësi në të 40-at dhe 50-at
PiranjatPërditësimi i fundit 14 Janar 2026, 20:16
Zgjedhjet që bëni në moshën e mesme kanë ndikim shumë të madh në shëndetin tuaj afatgjatë, thonë specialistët e Stanford Medicine.
Në të 40-at dhe 50-at, shumë njerëz ndihen më të stabilizuar në jetë, por trupi fillon të dërgojë sinjale që nuk duhen injoruar: më pak energji, dhimbje kyçesh dhe shtim gradual në peshë.
Megjithatë, kjo periudhë është edhe një mundësi e artë për të ndërtuar zakone që ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e jetës në të 60-at, 70-at dhe më tej. “Nuk është kurrë vonë për të filluar,” thotë Abby King, profesore e shëndetit publik në Stanford.
Jepini përparësi aktivitetit fizik
Pas moshës 40 vjeç, humbja e masës muskulore fillon gradualisht dhe përshpejtohet në të 50-at. Kjo ndikon në forcë, ekuilibër dhe pavarësi. Ushtrimet, veçanërisht ato të forcës, mund ta ngadalësojnë ose edhe ta kthejnë mbrapsht këtë proces.
Rekomandohen ushtrime rezistence si squats, pompa apo ushtrime me pesha, të paktën dy herë në javë, si dhe aktivitet aerobik: 150 minuta ecje e shpejtë në javë ose 75 minuta aktivitet intensiv. Edhe ecja e rregullt ka përfitime të mëdha për zemrën, trurin dhe metabolizmin. Lëvizja e përditshme është çelësi për rezultate afatgjata.
Ushqehuni në mënyrë të balancuar
Në këtë moshë, shtimi në peshë shpesh lidhet me më pak lëvizje dhe zakone të grumbulluara me vite. Ndryshimet hormonale e bëjnë më të vështirë menaxhimin e oreksit dhe yndyrës trupore. Prandaj, ushqyerja bëhet edhe më e rëndësishme.
Ekspertët rekomandojnë dietën mesdhetare, e pasur me perime, fruta, drithëra integrale, peshk dhe yndyra të shëndetshme. Disa pika kyçe janë: rritja e marrjes së proteinave për të ruajtur muskujt, konsumimi i mjaftueshëm i fibrave për zemrën dhe sheqerin në gjak, si dhe kontrolli i porcioneve për të shmangur kaloritë e tepërta.
Kujdesuni për gjumin dhe rikuperimin
Gjumi cilësor bëhet më i vështirë, por edhe më i domosdoshëm. Mungesa ose teprica e gjumit lidhet me rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës, diabet dhe rënie njohëse. Idealisht, synoni të paktën shtatë orë gjumë në natë, me orare të rregullta dhe rituale qetësuese para fjetjes.
Çrregullime si apnea e gjumit dhe pagjumësia janë të shpeshta në këtë moshë, por janë të trajtueshme, ndaj nuk duhen neglizhuar.
Kontrolloni shëndetin para se të shfaqen problemet
Shumë sëmundje kronike nisin pa simptoma në të 40-at dhe 50-at. Kontrolli i rregullt i tensionit, kolesterolit, diabetit dhe kontrollet për kancerin mund të zbulojnë problemet herët, kur janë më të lehta për t’u trajtuar. Vizitat vjetore te mjeku ndihmojnë në parandalim dhe orientim sipas nevojave personale.
Menaxhoni stresin dhe qëndroni të lidhur me të tjerët Stresi i vazhdueshëm dëmton zemrën, trurin dhe sistemin imunitar. Teknikat si frymëmarrja e thellë, meditimi dhe relaksimi ndihmojnë ndjeshëm. Po aq e rëndësishme është edhe lidhja sociale: miqtë, familja dhe aktivitetet në komunitet lidhen me jetë më të gjatë, shëndet mendor më të mirë dhe më pak depresion.
Siç theksojnë ekspertët, kujdesi për trupin dhe mendjen në këtë fazë jete është një investim i drejtpërdrejtë për një pleqëri më të shëndetshme dhe aktive.
