LIFESTYLE

Pse kastorët ndërtojnë diga?

Piranjat Përditësimi i fundit 16 Maj 2026, 09:42

Pse kastorët ndërtojnë diga?

Të njohur për bishtin e tyre të sheshtë dhe aftësinë për të prerë pemë me dhëmbë, kastorët konsiderohen arkitektët e natyrës. Shumica e njerëzve dinë se ata ndërtojnë diga, por jo gjithmonë arsyen pse.

Kastorët ndërtojnë diga për të krijuar një zonë të sigurt, të mbrojtur nga grabitqarët. Megjithatë, ndryshe nga sa besohet shpesh, ata nuk jetojnë brenda digave. Digat janë thjesht një mënyrë për të krijuar një habitat ideal. Duke ngadalësuar rrjedhën e ujit, kastorët krijojnë pellgje të thella ku mund të fshihen dhe të jetojnë më të sigurt.

Kastori është brejtësi më i madh në Amerikën e Veriut dhe i dyti më i madh në botë pas kapibarës. Dhëmbët e tyre të përparmë rriten vazhdimisht, prandaj ata duhet të kafshojnë dhe presin vazhdimisht dru. Trupi i tyre është përshtatur si për jetën në tokë ashtu edhe në ujë. Ata kanë këmbë të pasme me membrana për not dhe bisht të gjerë që shërben si timon në ujë dhe si mjet ekuilibri në tokë. Kur ndihen të kërcënuar, godasin sipërfaqen e ujit me bisht për të trembur grabitqarët.

Në botë ekzistojnë dy lloje kastorësh: kastori i Amerikës së Veriut dhe kastori euroaziatik. Ata ushqehen me bimë, degë të buta, gjethe dhe bimë ujore. Degët e shelgut dhe plepit janë të preferuarat e tyre.

Kastorët ndërtojnë digat me degë, trungje pemësh, kallamishte dhe baltë. Me këto materiale krijojnë struktura pothuajse të papërshkueshme nga uji. Pasi krijojnë pellgun, ndërtojnë edhe “shtëpinë” e tyre, zakonisht në mes të ujit. Ajo ka hyrje nën ujë për t’i mbrojtur nga grabitqarët.

Këto kafshë kanë ndikim të madh në natyrë. Shkencëtarët i quajnë “inxhinierë të ekosistemit”, sepse ndryshojnë mjedisin dhe krijojnë habitate për shumë specie të tjera. Digat e kastorëve ndihmojnë në përmirësimin e cilësisë së ujit, uljen e temperaturës së lumenjve dhe rritjen e biodiversitetit. Studime të ndryshme kanë treguar se ato ndihmojnë edhe peshq si salmoni dhe trofta, të cilët kanë nevojë për ujë të ftohtë për të mbijetuar. 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan