Situata e zjarreve në Shqipëri vijon të kërkojë ndërhyrje në disa zona të vendit.
Sipas Ministrisë së Mbroj...
LIFESTYLE
Si po sjell ultratingulli një epokë të re të trajtimit të kancerit pa ndërhyrje kirurgjikale
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Tetor 2025, 23:59
Ultratingujt janë përdorur prej kohësh për të ndihmuar mjekët të shohin brenda trupit, por valët e zërit me frekuencë të lartë të fokusuara po ofrojnë mënyra të reja për të synuar kancerin. Nëse Zhen Xu nuk do t’i kishte bezdisur shokët e saj të laboratorit, ajo mund të mos kishte zbuluar kurrë një trajtim inovativ për kancerin e mëlçisë.
Si studente doktorature në inxhinieri biomjekësore në Universitetin e Miçiganit në SHBA, gjatë fillimit të viteve 2000, Xu po përpiqej të gjente një mënyrë që mjekët të shkatërronin dhe hiqnin indet e sëmura pa pasur nevojë për kirurgji invazive. Ajo hodhi idenë e përdorimit të valëve zanore me frekuencë të lartë - ultratingujve - për të copëtuar mekanikisht indet dhe po e testoi teorinë e saj në zemrat e derrave.
Ultratingujt nuk supozohet të jenë të dëgjueshëm për veshët e njeriut, por Xu po përdorte një amplifikator kaq të fuqishëm në eksperimentet e saj, saqë studiues të tjerë me të cilët ndante laboratorin filluan të ankoheshin për zhurmën . "Asgjë nuk kishte funksionuar gjithsesi," thotë ajo. Kështu që vendosi t'i bënte humor kolegëve të saj duke rritur shkallën e pulseve të ultratingujve, gjë që do ta sillte nivelin e zërit jashtë diapazonit të dëgjimit të njeriut.
Për habinë e saj, rritja e numrit të pulsimeve në sekondë jo vetëm që ishte më pak shqetësuese për ata përreth saj, por edhe më efektive në indet e gjalla sesa qasja që kishte provuar më parë. Ndërsa shikonte, një vrimë u shfaq në indin e zemrës së derrit brenda një minute nga aplikimi i ultratingullit. "Mendova se po ëndërroja", thotë Xu, e cila sot është profesoreshë e inxhinierisë biomjekësore në Universitetin e Miçiganit.
Dekada më vonë, zbulimi i rastësishëm i Xu-së, i njohur si histotripsi, është një nga disa qasje që përdorin ultratinguj dhe po sjellin një epokë të re të trajtimit të avancuar të kancerit, duke u ofruar mjekëve metoda jo invazive për të çliruar pacientët nga tumoret kancerogjene duke përdorur tinguj në vend të kirurgjisë.
