SOCIALE

Kompanitë e ndërtimit në “sitën” e Tatimeve/ Paga fiktive dhe kontrata informale

Piranjat Përditësimi i fundit 21 Janar 2026, 20:08
Kompanitë e ndërtimit në “sitën” e Tatimeve/

Nga pagat minimale te shitjet “cash” pa faturë, sektori i ndërtimit mbetet një nga burimet kryesore të informalitetit në ekonomi. Administrata Tatimore ka vënë në lëvizje një plan të ri menaxhimi risku, duke futur në sitë 8784 kompani ndërtimi aktive në të gjithë vendin. Qëllimi kryesor i planit lidhet me adresimin e informalitetit në sektor dhe krijimin e një mekanizmi referues për vlerësimin e pagave mesatare.

Në strategjinë afatmesme të të ardhurave 2024-2027, ndërtimi konsiderohet një nga sektorët kyç për arkëtimet buxhetore. Megjithatë, pas shifrave zyrtare fshihet një realitet problematik me paga nën nivelin real të tregut, punë të padeklaruar dhe përdorim faturash fiktive. Drejtoria e Menaxhimit të Riskut e ka identifikuar ndërtimin si sektor me risk të lartë fiskal, që nga leja e ndërtimit deri te shitja finale e apartamenteve.

Sipas analizës së Tatimeve, problemi kryesor lidhet me mosdeklarimin e plotë të xhiros dhe sipërfaqeve. Kjo përfshin deklarimin e çmimeve të shitjes nën nivelin e tregut dhe poshtë çmimeve referencë, si edhe shitjet “cash” pa lëshim fature apo fiskalizim, veçanërisht në fazat e para të projekteve përmes kaparëve dhe parapagimeve informale.

Një tjetër risk i lartë lidhet me nëndeklarimin e kostove të punës dhe punësimin informal. Konstatohet një numër i ulët punonjësish të deklaruar në raport me volumin e punimeve, paga shumë më të ulëta se niveli mesatar i tregut për profesionet e ndërtimit dhe përdorimi i punëtorëve të përkohshëm ose të padeklaruar në fazat intensive të punimeve.

Sipas analizës së Tatimeve, rreth 25% e punonjësve në ndërtim deklarohen me paga 40–50 mijë lekë, shumë më poshtë se niveli real i tregut për profesionet e këtij sektori. Ekspertja e punës Gertjana Hasalla thekson se ndërtimi është ndër sektorët me përqindjen më të lartë të punonjësve me paga të ulëta dhe njëkohësisht me rrezik të lartë për aksidente.

“Sektori i ndërtimit përbën rreth 24% të aksidenteve në punë dhe përmbën një nga sektorët me paga më të ulëta në treg,” shprehet ajo.

Problem serioz mbetet përdorimi i furnitorëve fiktivë dhe faturave të rreme për të rritur artificialisht kostot dhe për të ulur fitimin e tatueshëm dhe TVSH-në për t’u paguar. Tatimet kanë evidentuar raste të shumta të përdorimit të kompanive “guackë”, subjekte pa aktivitet real apo pa staf, si dhe furnitorë me histori mospagesash.

Janë konstatuar gjithashtu mospërputhje mes lejeve të ndërtimit dhe deklarimeve tatimore, ku sipërfaqet e deklaruara për qëllime fiskale rezultojnë më të vogla se ato të miratuara në leje ose të regjistruara në kadastër. Në shumë raste projektet janë të përfunduara fizikisht, por të ardhurat deklarohen me vonesë ose vetëm pjesërisht.

Për shkak të volumit të lartë të transaksioneve “cash” dhe vështirësisë në përcaktimin e kostos reale të ndërtimit, sektori shihet si i ekspozuar ndaj pastrimit të parave. Raportet sinjalizojnë përdorimin e projekteve ndërtimore për riciklim kapitali me origjinë të dyshimtë, përmes shitjeve informale dhe deklarimeve të pjesshme.

Administrata Tatimore ka paralajmëruar kontrolle të thelluara ndaj subjekteve që nuk deklarojnë paga reale sipas profesioneve, mbajnë punonjës në nivel minimal, nuk fiskalizojnë çdo shitje apo arkëtim paradhënie, përdorin furnitorë fiktivë, nuk përputhin sipërfaqet e ndërtimit me lejet zyrtare dhe krijojnë borxhe të reja tatimore, kryesisht në TVSH.

Ndërtimi mbetet një motor i rëndësishëm i ekonomisë, por njëkohësisht një nga sektorët më problematikë për informalitetin. Vendosja e pagave referuese, monitorimi elektronik dhe analiza e thelluar e riskut janë të domosdoshme, por pa zbatim real dhe ndëshkim efektiv, mbeten masa të pamjaftueshme./acqj.al

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan