Rusia po përgatitet për një luftë më të gjerë kundër vendeve që mbështesin Ukrainën, madje edhe duke ni...
BOTA
A duhet t’u besojmë kalorive në etiketat ushqimore? Çfarë thonë ekspertët
PiranjatPërditësimi i fundit 31 Mars 2026, 12:46
Matematika që përdoret për të llogaritur numrin e kalorive në ushqimin tuaj të preferuar përfshin shumë më tepër hamendësime sesa mund të mendoni.
Administrata e Ushqimit dhe Barnave (FDA) filloi të kërkojë etiketim të standardizuar ushqimor, përfshirë numrin e kalorive për porcion, në shumicën e ushqimeve të paketuara në vitin 1990. Normat e obezitetit u rritën ndjeshëm në Shtetet e Bashkuara gjatë dekadave pasuese, duke çuar në një ndryshim të rregullit në vitin 2016, që kërkonte që kaloritë të shfaqeshin me shkronja të mëdha dhe të theksuara në etiketa.
Sa të sakta janë këto numra kalorish?
Marka e njohur e proteinave “David” aktualisht po përballet me një padi, ku pretendohet se shufrat e saj përmbajnë pothuajse dyfishin e kalorive nga sa deklarohet në etiketa, bazuar në testime të pavarura. Themeluesi i kompanisë tha se padia përdori një metodë të pasaktë testimi dhe se zëvendësuesi i yndyrës që përdoret nuk ka aq kalori sa yndyra e vërtetë (rreth 9 kalori për gram).
Shkencëtarët e ushqyerjes thonë se ka variacione të mëdha në mënyrën se si secili person përthith lëndët ushqyese dhe kaloritë gjatë tretjes.
Kjo është arsyeja pse FDA lejon një devijim deri në 20% në llogaritjen e kalorive.
Për shembull, nëse një ushqim i ngrirë etiketohet me 500 kalori, ai mund të ketë deri në 600 kalori dhe të jetë ende në përputhje me rregullat, tha dietologia Lindsay Moyer nga Qendra për Shkencë në Interes Publik.
Dr. Zhaoping Li nga UCLA tha se energjia që marrim nga ushqimi ndikohet nga shumë faktorë, si “sa mirë e tret stomaku, sa përthithet në zorrën e hollë dhe sa energji nxirret nga mikrobioma në zorrën e trashë”.
Këto variabla mund të krijojnë dallime midis kalorive reale dhe atyre të shënuara në etiketa — edhe kur kompanitë përpiqen të jenë të sakta.
“Është një lloj hamendësimi,” tha Li.
Siç e shpreh profesorja Marion Nestle: “Kaloritë janë paksa për të ngritur sytë nga bezdia.”
Si maten kaloritë në ushqim?
Metoda më e saktë quhet “kalorimetër bombë”. Ushqimi digjet në një enë të mbyllur dhe matet rritja e temperaturës së ujit përreth për të llogaritur energjinë.
Megjithatë, kjo metodë ka kufizime, sepse jo të gjitha përbërësit përthithen nga trupi. Për shembull, kaloritë nga fibrat shpesh nuk përthithen.
Më shpesh, prodhuesit përdorin formulën Atwater, e cila llogariten
4 kalori për gram karbohidrate
4 kalori për gram proteina
9 kalori për gram yndyrë
Kjo jep një vlerësim të përafërt.
Faktori njerëzor dhe variacionet
Edhe mënyra e gatimit dhe përgatitjes ndikon në kalori. Në restorante, për shembull, sasitë mund të ndryshojnë shumë.
Fibrat dhe përthithja e kalorive Disa ushqime japin më pak kalori sesa tregojnë etiketat, sepse trupi nuk i përthith plotësisht.
Bajamet e plota japin më pak kalori sesa gjalpi i bajames
Arrat mund të kenë deri në 21% më pak kalori të përthithura
Fibrat e patretshme nuk japin pothuajse fare kalori
Fibrat e tretshme mund të japin pak energji, por gjithashtu mund të pengojnë përthithjen e yndyrës.
Pra, a duhet t’u besojmë kalorive? Ka pak studime për saktësinë e etiketave dhe jo çdo produkt testohet.
Ekspertët këshillojnë:
T’i përdorni si udhëzim, jo si të vërtetë absolute
Të krahasoni produkte të ngjashme
Të jeni skeptikë ndaj vlerave shumë të ulëta
Askush nuk mund të llogarisë kaloritë me saktësi absolute deri në njësi të vetme.
“Numrat shumë të saktë janë paksa qesharakë — askush nuk e di me atë nivel precisioni,” tha Moyer./Përktheu Piranjat News
