Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ndaj ceremonisë me nderime shtetërore të organizuar në Serbi p&eu...
BOTA
Alarm në Kaliforni: FBI hyn në një fabrikë pas një incidenti misterioz
PiranjatPërditësimi i fundit 11 Qershor 2026, 10:11
Autoritetet federale ekzekutuan të mërkurën një urdhër kontrolli në një objekt të industrisë ajrore në Kaliforninë Jugore, ku një rezervuar me lëndë kimike u mbinxeh muajin e kaluar, duke detyruar evakuimin e 50,000 banorëve nga frika e një shpërthimi.
Urdhri, i nënshkruar nga një gjyqtar federal javën e kaluar, autorizonte sekuestrimin e dokumenteve dhe regjistrimeve që lidhen me “ruajtjen, përdorimin ose asgjësimin” e metil metakrilatit, kimikati që ndodhej në rezervuarin e prekur.
Sipas urdhrit, hetuesit kërkonin gjithashtu:
“Mostra të substancës që ndodhet në çdo rezervuar, cisternë, fuçi, enë ose konteiner që dyshohet se përmban ose ka përmbajtur më parë metil metakrilat dhe/ose ndonjë substancë të rrezikshme.”
Urdhri kërkon gjithashtu sekuestrimin e dokumenteve që lidhen me “çdo pajisje ftohëse ose pajisje tjetër të përdorur për kontrollimin ose rregullimin e temperaturës së metil metakrilatit”.
FBI-ja konfirmoi se agjentët e saj po kontrollonin kompaninë GKN Aerospace Transparency Systems në qytetin Garden Grove, në qarkun Orange. GKN Aerospace prodhon dritare kabinash pilotësh, kupola mbrojtëse dhe xhama avionësh. Rezervuari i mbinxehur përmbante nga 6,000 deri në 7,000 gallonë (22,700 deri në 26,500 litra) metil metakrilat, një substancë shumë e ndezshme. Kjo lëndë përdoret në prodhimin e plastikës dhe veshjeve mbrojtëse, si Plexiglas-i dhe protezat dentare.
Sipas Agjencisë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA), ekspozimi ndaj këtij kimikati mund të shkaktojë probleme serioze të frymëmarrjes, çrregullime neurologjike dhe irritim të lëkurës, syve dhe fytit.
Në përgjigje të një kërkese për koment mbi hetimin e FBI-së, një zëdhënës i GKN deklaroi për Associated Press të mërkurën në mëngjes:
“Po bashkëpunojmë me autoritetet në objektin tonë në Garden Grove dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë.” Steve Carlin i GKN-së foli në një takim komunitar të martën në mbrëmje. Ai falënderoi zjarrfikësit dhe drejtuesit lokalë që reaguan ndaj incidentit në fabrikën ku punojnë më shumë se 500 persona, si dhe kërkoi falje ndaj komunitetit.
“Në emër të GKN-së dhe fabrikës në Garden Grove, dua të them se më vjen keq që ndodhi ky incident. E kuptoj sa shqetësues dhe ndërprerës ishte për komunitetin.
Është veçanërisht shqetësues edhe për ne në GKN për shkak të historisë sonë të gjatë me Garden Grove dhe lidhjes sonë me këtë komunitet.” Drejtuesit e qytetit dhe banorët i kërkuan GKN Aerospace të shqyrtojë mundësinë e zhvendosjes së rezervuarëve me metil metakrilat larg fabrikës në Garden Grove, në mënyrë që substanca të jetë më larg zonave të banuara dhe bizneseve.
Megjithatë, Carlin tha se hetimi është ende në fazat e hershme dhe është shumë shpejt për të vendosur se çfarë masash do të marrë kompania. Ai premtoi transparencë të plotë ndaj komunitetit gjatë procesit hetimor.
Mbinxehja e rezervuarit u raportua më 21 maj, ndërsa evakuimet filluan të nesërmen. Një çarje që u formua rastësisht në rezervuar uli presionin dhe ndihmoi në shmangien e një shpërthimi katastrofik, duke bërë të mundur që shumica e banorëve të ktheheshin në shtëpitë e tyre gjatë fundjavës së Memorial Day.
Autoritetet njoftuan më vonë se po hiqnin urdhrat e fundit të evakuimit pasi temperatura e rezervuarit mbeti e qëndrueshme për katër orë rresht pa nevojën e ndërhyrjes nga sistemet e spërkatjes me ujë.
Ndërkohë, edhe Zyra e Prokurorit të Qarkut Orange po zhvillon një hetim penal mbi fabrikën e GKN Aerospace, sipas zëdhënëses së prokurorisë, Kimberly Edds.
Ajo deklaroi për Associated Press: “I kemi dërguar GKN-së një njoftim për ruajtjen e provave, duke i urdhëruar të mos ndryshojnë ose shkatërrojnë asnjë provë. Avokatët e jashtëm të kompanisë kanë konfirmuar marrjen e këtij njoftimi.” Rreth një duzinë personash dhe biznesesh, mes 50,000 të evakuuarve gjatë emergjencës kimike, kanë ngritur padi kundër kompanisë.
Disa banorë raportuan erëra të forta kimikatesh, irritim të rrugëve të frymëmarrjes, dhimbje koke dhe marramendje. Ata vënë në pikëpyetje arsyen pse një fabrikë e tillë kimike lejohej të operonte kaq afër zonave të banuara.
Zyrtarët shëndetësorë të qarkut Orange siguruan banorët se nuk pati rrjedhje të kimikateve apo gazrave në mjedis dhe se monitorimi i cilësisë së ajrit, si dhe kontrolli i kanalizimeve dhe sistemeve të ujërave të shiut, do të vazhdojë për disa muaj. Incidenti në Kaliforni ishte i pari nga dy emergjenca të mëdha me kimikate të rrezikshme në Bregun Perëndimor të SHBA-së brenda një jave. Pesë ditë pas fillimit të krizës në GKN Aerospace, një rezervuar i madh me një substancë gërryese në një fabrikë letre në Longview, Washington, u ça dhe u shemb nga brenda, duke shkaktuar vdekjen e 11 personave./Përktheu Piranjat News
