Kryeministri Edi Rama ka vijuar sulmet ndaj protestuesve që prej javësh janë mbledhur në Tiranë kundër qeverisë së tij...
BOTA
Analiza e CNN: Shoku energjetik dhe çmimi i naftës mbi 100 dollarë nga një sulm i mundshëm i SHBA-së ndaj Iranit
Nga Xhuljan FerzajPërditësimi i fundit 21 Shkurt 2026, 15:46
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, po shqyrton mundësinë e një sulmi ndaj Iranit, një vend që kontrollon rezervat e treta më të mëdha të naftës në botë dhe një nga rrugët më të rëndësishme të transportit detar në botë.
Pasojat për çmimet e naftës dhe portofolet e amerikanëve mund të jenë të menjëhershme dhe të rënda.
Shtetet e Bashkuara kanë përforcuar praninë e tyre ushtarake në Lindjen e Mesme në javët e fundit dhe Trump ka lënë të kuptohet se një sulm i SHBA-së mund të jetë i mundur.
Kjo perspektivë ka rritur tashmë çmimet e naftës, sipas një analize të CNN, raporton Piranja News.
"Ndoshta duhet ta çojmë një hap më tej, ndoshta jo," tha Trump.
"Ndoshta do të bëjmë një marrëveshje. Do ta mësoni brenda 10 ditëve të ardhshme ose më shumë."
Brent, indeksi ndërkombëtar i naftës, kishte fituar 7% që nga e marta dhe kaloi 70 dollarë për fuçi, hera e parë që nga korriku, menjëherë pas sulmit të mëparshëm të SHBA-së ndaj Iranit. Nafta bruto amerikane është rritur me 10 dollarë muajin e kaluar.
Rreziku i shokut energjetik
Përshkallëzimi i tensioneve kërcënon të rrisë më tej çmimet, duke përmbysur potencialisht përpjekjen disamujore të Trump për të ulur çmimet e benzinës.
Çmimet më të ulëta të karburantit kishin lehtësuar presionet nga inflacioni i epokës së Bidenit, tarifat e Trump dhe një treg i ngadaltë i banesave.
Shqetësimet në lidhje me koston e jetesës i bëjnë Trumpin dhe republikanët politikisht të prekshëm në prag të zgjedhjeve të mesit të mandatit. Një tjetër tronditje nafte do të ishte gjëja e fundit që ata do të dëshironin.
Si mund të reagojë Irani?
Nëse sulmohet, Irani mund të përgjigjet me sulme raketore ose veprime të tjera ushtarake, siç bëri kundër një baze amerikane dhe Izraelit vitin e kaluar. Ndërprerjet në rajonin prodhues të naftës ka të ngjarë të kenë një ndikim të përkohshëm në çmime.
Megjithatë, letra vendimtare qëndron në Ngushticën e Hormuzit.
Ngushticat, vetëm 32 kilometra të gjera, janë një pikë tranziti për rreth 20 milionë fuçi në ditë gati një e pesta e prodhimit global. Ato janë e vetmja dalje për naftën e Gjirit Persik në tregjet ndërkombëtare.
Irani e mbylli pjesërisht ngushticën më herët këtë javë për ushtrime ushtarake, duke e rritur çmimin e naftës Brent rreth 5 dollarë.
“Një ndërprerje e zgjatur në Ngushticën e Hormuzit do ta çonte naftën mbi 100 dollarë ”, vlerësoi Rob Thamel i Tortoise Capital.
Megjithatë, shanset për një bllokadë të plotë konsiderohen të ulëta. SHBA-të kanë një prani të fortë ushtarake në rajon dhe është e paqartë nëse Teherani mund ta mbajë një bllokadë nën sulm. Përveç kësaj, Irani do të privohej nga një pjesë e konsiderueshme e të ardhurave të veta, pasi rreth 50% e të ardhurave shtetërore vijnë nga eksportet e naftës.
Historikisht, rajoni është rikuperuar shpejt nga sulmet, të tilla si sulmi i vitit 2019 ndaj fabrikave Abqaiq të Saudi Aramco, i cili uli përkohësisht 5% të prodhimit saudit.
Çfarë do të thotë kjo për çmimet e karburantit
Irani prodhon rreth 3.2 milionë fuçi në ditë rreth 4% të prodhimit global duke e bërë atë prodhuesin e gjashtë më të madh në botë, pavarësisht sanksioneve.
Edhe pa një bllokadë të plotë, një konflikt mund t’i rrisë çmimet me 10 dollarë shtesë për fuçi.
Me naftën në 80 dollarë, çmimi mesatar i benzinës në SHBA mund të kalojë 3 dollarë.
Një muaj më parë, çmimi mesatar ishte rreth 2.80 dollarë. Sot është në 2.92 dollarë.
Trump shpesh e ka përmendur rëndësinë e çmimeve të ulëta të karburantit. Një vit më parë, benzina kushtonte 21 cent më shumë - një kursim prej 100-200 dollarësh në vit për shofer. Por kjo nuk është aspak e krahasueshme me barrën mesatare shtesë tatimore prej rreth 1,000 dollarësh për familje për shkak të tarifave, sipas Fondacionit Tatimor.
Pikëpamjet e amerikanëve për ekonominë mbeten pranë niveleve më të ulëta historike. Një rritje e re e çmimeve të karburantit nuk ka gjasa të përmirësojë gjendjen shpirtërore./Përshtati në shqip Piranja News
