
SHBA-të nuk janë të pranishme në Evropë vetëm në kuadër të detyrimeve të tyre ndaj NATO-s. Ato i përdorin bazat e tyre edhe për qëllime të veta gjeopolitike.
Nga Azoret deri në Rumani, nga Norvegjia veriore deri në Siçili: në shumë pjesë të Evropës janë të pranishëm ushtarakë amerikanë. Një rrjet kompleks, i cili megjithatë gjatë mandatit të dytë të Donald Trump si president i SHBA ndryshon vazhdimisht dhe shpesh në mënyrë të papritur.Vetëm pak ditë pasi u ndalua rotacioni i 4000 ushtarëve drejt Polonisë, Trump njoftoi se do të dërgojë 5000 ushtarë shtesë, duke argumentuar se ka marrëdhënie të mira me presidentin nacionalist të djathtë të Polonisë, Karol Nawrocki.
Një përmbledhje mbi rëndësinë themelore të trupave amerikane në Evropë, të cilat shërbejnë edhe për qëllime strategjike afatgjata të Shteteve të Bashkuara.
Pse ka kaq shumë trupa amerikane në Evropë?
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërorenë vitin 1945, aleanca e përkohshme e fuqive që kishin mposhtur Gjermaninë naziste u nda në dy blloqe: aleatët perëndimorë nën udhëheqjen e SHBA-ve dhe Bashkimi Sovjetik me aleatët e tij. Për t’u organizuar në Luftën e Ftohtë që po fillonte, aleatët perëndimorë themeluan NATO-n në vitin 1949.
SHBA, si fuqia më e madhe ushtarake e kësaj aleance, e konsideroi që në fillim praninë e përhershme të trupave në Evropë si një mjet të rëndësishëm për të frenuar Paktin e Varshavës të udhëhequr nga Bashkimi Sovjetik. Në kulmin e kësaj pranie, në fund të viteve 1950, në Evropë ishin të stacionuar deri në 475,000 ushtarë amerikanë. Pas vitit 1991, me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, numri i trupave u ul gradualisht në disa dhjetëra mijë.
Ky trend ndryshoi disi pas vitit 2014, kur pas aneksimit të Krimesë nga Rusia, nevoja për frenim ushtarak në Evropë u rrit sërish.
Në cilat vende evropiane është më e fortë prania amerikane?
Qendra kryesore e ushtrisë amerikane është Gjermania. Në fund të vitit të kaluar, sipas Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-ve, aty ishin të stacionuar mbi 36,400 ushtarë aktivë. Një fokus rajonal është jugperëndimi: në Stuttgart ndodhen qendrat komanduese për operacionet në Evropë dhe Afrikë (EUCOM dhe AFRICOM). Në Ramstein ndodhet baza kryesore ajrore për Evropën dhe Afrikën, një nyje e rëndësishme për operacionet deri në Lindjen e Mesme, ndërsa në Landstuhl ndodhet spitali më i madh ushtarak amerikan jashtë SHBA-ve. Po ashtu besohet se në bazën Büchel ruhen armë bërthamore amerikane në kuadër të politikës së NATO-s për ndarjen bërthamore.
Në vendin e dytë dhe të tretë janë Italia (rreth 12,700 ushtarë) dhe Mbretëria e Bashkuar (rreth 10,200). Në Britani ndodhen baza ajrore të rëndësishme për NATO-n, ndërsa në Itali përveç avionëve luftarakë, SHBA mban një brigadë desantuese për ndërhyrje të shpejtë. Në Napoli ndodhet selia e flotës detare amerikane për Evropën dhe Afrikën.
Këtu nuk përfshihen njësitë që vendosen përkohësisht në bazat lindore të NATO-s në kuadër të rotacioneve pas aneksimit të Krimesë.
Pse trupat amerikane qëndrojnë ende në Evropë?
SHBA përdor bazat në Evropë për praninë e saj globale ushtarake. Për shembull, bazat në Gjermani dhe Britani kanë qenë thelbësore për operacionet ajrore në konfliktin me Iranin.
Megjithatë, disa aleatë kanë kufizuar operacione të tilla: Italia refuzoi lejet për ulje avionësh në bazën Sigonella, ndërsa Spanja ndaloi përdorimin e bazave dhe fluturimet mbi hapësirën e saj ajrore. Si reagim, Trump kërcënoi me tërheqje trupash nga këto vende.
Rëndësia e Evropës lidhet edhe me logjistikën: dërgimi i trupave nga SHBA do të kërkonte më shumë kohë dhe distancat janë të mëdha. Edhe infrastruktura e komunikimit është e rëndësishme – për shembull, në Ramstein ndodhet një stacion për transmetimin e sinjaleve të dronëve. Një rol të rëndësishëm në strategjinë e frenimit ndaj Rusisë luajnë edhe njësitë që rotacionohen në krahun lindor të NATO-s, veçanërisht në Poloni.
Cilat janë pyetjet aktuale lidhur me praninë e trupave?
Në maj, Pentagoni ndaloi në momentin e fundit një rotacion prej rreth 4000 ushtarësh drejt Polonisë. U raportua për probleme me buxhetin, por edhe për ndikimin e politikave të Trump për reduktimin e trupave.
Megjithatë, më pas Trump ndryshoi qëndrim dhe njoftoi dërgimin e 5000 ushtarëve shtesë në Poloni, pa sqaruar nëse do të bëhej fjalë për rotacion apo transferim nga vende të tjera, si Gjermania.
Pak javë më parë, pas një konflikti me kancelarin gjerman Friedrich Merz, Trump kishte njoftuar tërheqjen e 5000 ushtarëve nga Gjermania. Edhe pse disa dyshojnë në realizimin e këtij vendimi, SHBA ka bërë të qartë se marrëveshjet e mëparshme nuk vlejnë më. Kjo përfshin edhe planet për vendosjen e raketave amerikane me rreze të mesme në Gjermani, të cilat nuk pritet të realizohen./DW
Artikuj te sugjeruar
BOTA
25 Maj08:30
Shërbimet e inteligjencës amerikane: Khamenei në një vendndodhje sekrete! Përdor një rrjet korrierësh për të komunikuar
Udhëheqësi suprem i Iran, Mojtaba Khamenei, ndodhet i fshehur në një vend të pazbuluar dhe ka shumë pak kontakt me botën e ...
BOTA
25 Maj08:06
“Izraeli do të ketë të drejtën të mbrohet nga Hezbollahu”/ Rubio: Një marrëveshje me Iranin është e mundur që sot
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio deklaroi se një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit me Iranin mund të arrih...
BOTA
25 Maj07:25
Rubio: Marrëveshja për t’i dhënë fund luftës me Iranin mund të arrihet që sot
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës me Iranin mund të...
BOTA
25 Maj00:03
Marko Rubio: Çështja bërthamore iraniane nuk zgjidhet brenda “72 orëve”! Ka shumë kompleksitet
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se një marrëveshje për programin bërthamor të Iran nuk mund të arrihet brend...
BOTA
25 Maj00:01
Rubio: Hezbollah po përpiqet ta zhysë sërish Libanin në kaos! Epoka e tyre po merr fund
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dënoi deklaratat e liderit të Hezbollah, i cili bëri thirrje për rrëzimin e qeverisë ...
BOTA
25 Maj00:00
Sulmi rus në Kiev goditi edhe zyrën e OBSH-së, rëndohet bilanci nga goditja me dronë dhe raketa
Sulmi rus gjatë natës së mbrëmshme në Kiev ka dëmtuar edhe zyrën e Organizatës Botërore të Shëndetë...
BOTA
24 Maj23:26
Alarm në Kaliforni/ Evakuohen 40 mijë persona nga frika e një shpërthimi masiv kimik
Mbi 40 mijë persona janë evakuuar në California pas alarmit për një shpërthim të mundshëm kimik në një fabri...
BOTA
24 Maj23:13
“Përshkallëzim i pamatur”/ Evropa dënon përdorimin e raketës ‘Oreshnik’ nga Rusia
Përdorimi nga Rusia i raketës balistike me rreze të mesme veprimi “Oreshnik” ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtar...
BOTA
24 Maj23:03
E rëndë/ 30-vjeçari vret babain me kaçavidë pas një sherri
Një ngjarje shokuese ka ndodhur në Selanik të Greqisë, ku një 67-vjeçar është vrarë nga djali i tij 30 vj...
BOTA
24 Maj22:57
“Kupola e nxehtësisë” sjell temperatura ekstreme, termometri drejt 40 gradëve
Shërbimi meteorologjik Severe Weather Europe ka paralajmëruar se mbi pjesën më të madhe të Evropës po formohet një fen...