Ndërsa qindra protestues janë mbledhur para Kryeministrisë duke kërkuar anulimin e projektit në Zvërnec dhe largimin e qeveris&eum...
BOTA
Denoncuesi i “Pentagon Papers”! Vdes në moshën 92-vjeçare “njeriu më i rrezikshëm i Amerikës”
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Qershor 2023, 09:15
SHBA-Daniel Ellsberg, sinjalizuesi që ekspozoi shtrirjen e përfshirjes së SHBA në Luftën e Vietnamit, ka vdekur në moshën 92-vjeçare. Ai vdiq në shtëpinë e tij në Kensington, Kaliforni, nga kanceri i pankreasit, tha familja e tij. Rrjedhja e dokumenteve të Pentagonit të vitit 1971 të ish-analistit ushtarak amerikan bëri që ai të quhej “njeriu më i rrezikshëm në Amerikë”.
Ajo çoi në një çështje në Gjykatën e Lartë pasi administrata e Nixon u përpoq të bllokonte botimin në New York Times.
Por akuzat për spiunazh kundër Ellsberg u hodhën poshtë përfundimisht. “Danieli ishte një kërkues i së vërtetës dhe një tregimtar patriotik, një veprimtar kundër luftës, një bashkëshort, baba, gjysh dhe stërgjysh i dashur, një mik i dashur për shumë njerëz dhe një frymëzim për shumë të tjerë. Ai do të jetë i shtrenjtë. Na mungon të gjithëve”, tha familja e Ellsberg në një deklaratë të marrë nga NPR.
Për dekada të tëra, Ellsberg ishte një kritik i palodhur i tejkalimit të qeverisë dhe ndërhyrjeve ushtarake.
Kundërshtimi i tij u kristalizua gjatë viteve 1960, kur ai këshilloi Shtëpinë e Bardhë për strategjinë bërthamore dhe vlerësoi Luftën e Vietnamit për Departamentin e Mbrojtjes. Ajo që Ellsberg mësoi gjatë asaj periudhe rëndoi shumë në ndërgjegjen e tij. Sikur ta dinte publiku, mendoi ai, presioni politik për t’i dhënë fund luftës mund të ishte i papërmbajtshëm.
Publikimi i Dokumenteve të Pentagonit, 7000 faqe qeveritare që ekspozuan mashtrimet nga presidentë të shumtë amerikanë, ishte produkt i këtij arsyetimi. Gazetat kundërshtonin deklaratat publike të qeverisë për luftën dhe zbulimet mallkimore që ato përmbanin ndihmuan t’i jepej fund konfliktit dhe, në fund të fundit, mbollën farat e rënies së Presidentit Richard M Nixon.
Ndërhyrja e tij “ndryshoi rrënjësisht opinionin publik në Luftën e Vietnamit”, tha ish-kryeredaktor i gazetës The Guardian, Alan Rusbridger në programin World Tonight të Radio 4.
Gazetat e Pentagonit krijuan një përplasje të Amendamentit të Parë midis administratës së Nixon dhe The New York Times, e cila së pari botoi histori të bazuara në dokumente, të hedhura nga zyrtarët qeveritarë si një akt spiunazhi që rrezikonte sigurinë kombëtare. Gjykata e Lartë e SHBA-së vendosi në favor të lirisë së shtypit.
Ellsberg u akuzua në gjykatën federale në Los Anxhelos në 1971 për vjedhje, spiunazh, komplot dhe akuza të tjera. Por përpara se juria të arrinte një vendim, gjyqtari e hodhi poshtë çështjen duke përmendur sjellje të pahijshme të qeverisë, duke përfshirë përgjimin e paligjshëm. Gjykatësi tha se në mes të çështjes atij i ishte ofruar puna e drejtorit të FBI-së nga një prej ndihmësve kryesorë të Presidentit Nixon.
Ellsberg lindi në Çikago më 7 Prill 1931 dhe u rrit në periferi të Detroit, Michigan. Para se të arrinte në Pentagon, ai ishte një veteran i Trupave Detare me doktoraturë në Harvard, i cili kishte punuar për Departamentin e Mbrojtjes dhe të Shtetit./Dosja.al
