
SHBA-Daniel Ellsberg, sinjalizuesi që ekspozoi shtrirjen e përfshirjes së SHBA në Luftën e Vietnamit, ka vdekur në moshën 92-vjeçare. Ai vdiq në shtëpinë e tij në Kensington, Kaliforni, nga kanceri i pankreasit, tha familja e tij. Rrjedhja e dokumenteve të Pentagonit të vitit 1971 të ish-analistit ushtarak amerikan bëri që ai të quhej “njeriu më i rrezikshëm në Amerikë”.
Ajo çoi në një çështje në Gjykatën e Lartë pasi administrata e Nixon u përpoq të bllokonte botimin në New York Times.
Por akuzat për spiunazh kundër Ellsberg u hodhën poshtë përfundimisht. “Danieli ishte një kërkues i së vërtetës dhe një tregimtar patriotik, një veprimtar kundër luftës, një bashkëshort, baba, gjysh dhe stërgjysh i dashur, një mik i dashur për shumë njerëz dhe një frymëzim për shumë të tjerë. Ai do të jetë i shtrenjtë. Na mungon të gjithëve”, tha familja e Ellsberg në një deklaratë të marrë nga NPR.
Për dekada të tëra, Ellsberg ishte një kritik i palodhur i tejkalimit të qeverisë dhe ndërhyrjeve ushtarake.
Kundërshtimi i tij u kristalizua gjatë viteve 1960, kur ai këshilloi Shtëpinë e Bardhë për strategjinë bërthamore dhe vlerësoi Luftën e Vietnamit për Departamentin e Mbrojtjes. Ajo që Ellsberg mësoi gjatë asaj periudhe rëndoi shumë në ndërgjegjen e tij. Sikur ta dinte publiku, mendoi ai, presioni politik për t’i dhënë fund luftës mund të ishte i papërmbajtshëm.
Publikimi i Dokumenteve të Pentagonit, 7000 faqe qeveritare që ekspozuan mashtrimet nga presidentë të shumtë amerikanë, ishte produkt i këtij arsyetimi. Gazetat kundërshtonin deklaratat publike të qeverisë për luftën dhe zbulimet mallkimore që ato përmbanin ndihmuan t’i jepej fund konfliktit dhe, në fund të fundit, mbollën farat e rënies së Presidentit Richard M Nixon.
Ndërhyrja e tij “ndryshoi rrënjësisht opinionin publik në Luftën e Vietnamit”, tha ish-kryeredaktor i gazetës The Guardian, Alan Rusbridger në programin World Tonight të Radio 4.
Gazetat e Pentagonit krijuan një përplasje të Amendamentit të Parë midis administratës së Nixon dhe The New York Times, e cila së pari botoi histori të bazuara në dokumente, të hedhura nga zyrtarët qeveritarë si një akt spiunazhi që rrezikonte sigurinë kombëtare. Gjykata e Lartë e SHBA-së vendosi në favor të lirisë së shtypit.
Ellsberg u akuzua në gjykatën federale në Los Anxhelos në 1971 për vjedhje, spiunazh, komplot dhe akuza të tjera. Por përpara se juria të arrinte një vendim, gjyqtari e hodhi poshtë çështjen duke përmendur sjellje të pahijshme të qeverisë, duke përfshirë përgjimin e paligjshëm. Gjykatësi tha se në mes të çështjes atij i ishte ofruar puna e drejtorit të FBI-së nga një prej ndihmësve kryesorë të Presidentit Nixon.
Ellsberg lindi në Çikago më 7 Prill 1931 dhe u rrit në periferi të Detroit, Michigan. Para se të arrinte në Pentagon, ai ishte një veteran i Trupave Detare me doktoraturë në Harvard, i cili kishte punuar për Departamentin e Mbrojtjes dhe të Shtetit./Dosja.al
Artikuj te sugjeruar
BOTA
17 Qershor09:14
“The Economist”: Puna juaj është (ndoshta) e sigurt nga Inteligjenca Artificiale
Epoka e Inteligjencës Artificiale “gjeneruese” ka ardhur tashmë. Chatbot-et e Openai-t, të cilët përdorin teknologjin&eum...
BOTA
17 Qershor09:13
Sulm terrorist në Ugandë/ Vriten 25 persona brenda shkollës, autorët djegin konviktin, nxirren trupat e pajetë
UGANDË- Një sulm terrorist ka ndodhur në në Ugandën perëndimore, pranë kufirit me Republikën Demokratike të ...
BOTA
16 Qershor19:00
Mbylli restorantin e tij në New York: a po bie miti i Nusretit?
Ngrini dorën e djathtë. Prekni gishtin e madh në gishtin tregues. Hapni kyçin e dorës dhe bëni gishtat të kërcejn&eu...
BOTA
16 Qershor18:42
5-vjeçari humbi jetën në aksidentin tragjik, babai shkruan fjalët e prekëse: Të rrëmbyen nga kjo jetë e poshtër ...
“Ne do të të duam gjithmonë!”. Kështu shkruante në profilin e tij në Instagram babai i fëmijës që hum...
BOTA
16 Qershor18:00
“Nuk jemi të izoluar”, Putin nuk ndalet nga sanksionet: Rusia nuk kryen biznes me ata që mbështesin praktika barbare
Presidenti rus Vladimir Putin ka mbajtur ditën e sotme një fjalim në Shën Petersburg, nga ku ka deklaruar se vendi i tij nuk ësht&eum...
BOTA
16 Qershor15:48
SHBA heshtje për policët e rrëmbyer në Kosovë/ Escobar: Presim hetimet!
I dërguari amerikan për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, ka thënë të premten se, përshkallëzimi është ...
BOTA
16 Qershor15:26
Protestuesit serbë sulmojnë me molotov gazetarët në Leposaviç (VIDEO)
Gazetarët e Kosovës në Leposaviç janë sulmuar me molotov. Kanë qenë protestuesit serbë që kanë gjuajtur n&...
BOTA
16 Qershor15:24
Kontrabandë e pastrim parash, jepen masat e sigurisë për të akuzuarit, lihet në burg ish-shoferi i Ardi Veliut me gruan
Gjykata e Posaçme ka dhënë sot masat e sigurisë për 12 persona e arrestuar të akuzuar për kontrabandë dhe pastrim pa...
BOTA
16 Qershor14:23
Gjykata serbe lë 30 ditë në paraburgim 3 policët e Kosovës
Tre policëve të Kosovës, të arrestuar nga forcat serbe më 14 qershor, iu komunikua masa e paraburgimit, shkruan Radio Evropa e Lir&eu...
BOTA
16 Qershor11:28
Të miturën e zë gjumi në timon, humbin jetën katër anëtarë të familjes
Një aksident tragjik ku humbën jetën në Idaho katër anëtarë të së njëjtës familje, babai 36-v...