Dashi
E diela fillon pak e përgjumur, por më pas forca dhe energjia kthehen pasdite. Mbrëmja do të jetë shumë e vlefshme për...
BOTA
Eksodi i heshtur: Sportistët rusë ndryshuan pasaportat për të marrë pjesë në Lojërat Olimpike
PiranjatPërditësimi i fundit 19 Shkurt 2026, 11:21
Vladimir Semirunniy, i lindur në qytetin rus të Ekaterinburg, fitoi medaljen e argjendtë në garën 10,000 metra në patinazh shpejtësie gjatë Lojërave Olimpike Dimërore Milano-Cortina. Por ai e arriti këtë duke garuar nën flamurin e Polonisë.
Kur gazetarët e pyetën nëse do të kthehej në shtëpi për të festuar, ai u përgjigj me një frazë të thellë: "Do të doja të shkoja të paktën një javë tek familja, por preferoj të mos rrezikoj. Kam parë nënën time në Itali. Për tani komunikojmë vetëm me telefon.”
Kjo nuk është histori nostalgjie, por e mbushur me kërcënime të hapura nga Kremlini. Ndërkohë, në Lojërat Olimpike italiane garojnë vetëm 13 sportistë rusë dhe 7 bjellorusë, me ndalim për të ekspozuar flamujt e tyre dhe me detyrimin të përdorin shkrimin “Individual Neutral”.
Presioni i Moskës Java e kaluar, ministri rus i sportit Mikhail Degtyarev foli drejtpërdrejt në televizionin shtetëror Channel One dhe lëshoi deklarata të forta:
"Duam t’i privojmë ata nga gjithçka, t’ua ndalojmë kthimin në vend dhe përdorimin e strukturave tona sportive. Kemi për të arritur atje." Ai shtoi: "Janë futur rregulla të reja; kam nënshkruar një vendim dhe tashmë një lojtar shahut ka humbur titullin e madhmasterit për shkak të ndryshimit të shtetësisë sportive.”
Fundi i deklaratës tingëllon si akuzë për tradhti: "I ushqejmë, i trajnojmë, u japim trajnerë dhe ambiente – dhe pastaj lëshojnë pasaportën dhe ikin.”
Pasojat për sportistët që konsiderohen të pabesë mund të jenë të ndryshme: ndalim kthimi në vend, revokim titujsh sportivë, dhe kërcënimi më i madh, procedime penale.
Nuk janë më thjesht masa administrative; kërcënohet edhe burgimi. Arsyeja kryesore: Disa sportistë kanë zgjedhur të vazhdojnë karrierën e tyre ndërsa lufta mes Moskës dhe Kievit po hyn në vitin e katërt. Tre vjet eksodi i heshtur Për të kuptuar situatën, duhet të kthehemi tek shkurti 2022.
Kur Rusia pushtoi Ukrainën, reagimi i komunitetit sportiv ndërkombëtar ishte i shpejtë dhe, në shumë raste, i paprecedent. Federata ndërkombëtare, komitetet olimpike dhe ligat profesionale krijuan një sistem përjashtimi që preku sportistët rusë në pothuajse çdo disiplinë olimpike. Logjika ishte e thjeshtë: në sportet individuale, një sportist rus përfaqëson vendin. Nuk ka dallim mes individit dhe flamurit.
Kështu, ata që donin të vazhdonin të garonin ndërkombëtarisht kishin vetëm një rrugë: të ndryshonin shtetësinë sportive. Sipas të dhënave të fundit të Novaya Gazeta Europe deri në korrik 2024, 353 sportistë rusë kanë ndryshuar pasaportën sportive që nga fillimi i konfliktit.
Mes tyre: 16 kampionë bote, 30 kampionë europianë dhe 32 kampionë rusë. Nuk janë sportistë të zakonshëm; janë pjesë elite, trajnuar me fonde publike, të detyruar të zgjedhin midis karrierës dhe pasaportës. Shembulli ekstrem i shahut Numri më i lartë është te shahistët: 208 nga 353 sportistë. Shpjegimi: në 2023, Federata Ruse e Shahut kaloi nga Unioni Europian i Shahut tek ai Aziatik për të shmangur sanksionet.
Federata ndërkombëtare (FIDE) krijoi një rrugë të shpejtë: lojtarët rusë mund të merrnin flamurin e çdo vendi europian në vetëm një ditë, duke anashkaluar procedurat burokratike. Rezultati: Eksod masiv i paimagjinueshëm në ndonjë sport tjetër. Pas tyre vijnë: patinazhi artistik (30 sportistë), sportet me kuaj (23), artet marciale dhe lëvizja (19), dhe më pas: automobilizëm, tenis, futboll, gjimnastikë ritmike, kanoe dhe patinazh shpejtësie. Arsyeja e ikjes te patinuesit dhe kuajt Çdo disiplinë ka arsye të veçanta. Në patinazh artistik, karriera është e shkurtër dhe cikli olimpik (4 vjet) është i pamëshirshëm. Madje edhe sportistë mesatarë, që në Rusi nuk do të ishin pjesë e ekipit kombëtar, jashtë vendit bëhen titullarë.
Te sportet me kuaj, arsyeja është praktike: sanksionet ndërkombëtare ndalojnë transportin e kuajve në Rusi. Një sportist që stërvitet jashtë me kuajt e tij nuk mund të kthehet në atdhe. Situata aktuale në Milano-Cortina Situata është në ndryshim.
Në dhjetor 2025, Komiteti Olimpik Ndërkombëtar rekomandoi të lehtësohen disa masa për sportistët e rinj rusë dhe bjellorusë, duke lejuar edhe përdorimin e simboleve kombëtare në disa gara të reja.
Në shkurt, zëdhënësja e ministrisë së jashtme ruse Maria Zakharova tha se rreth 70 federata sportive ndërkombëtare tashmë kanë lejuar rikthimin e sportistëve rusë. Komiteti Olimpik Rus, i pezulluar në 2023 pas përfshirjes së federatave nga territoret e pushtuara të Ukrainës, shpreson në reintegrim. Por sportistët ukrainas kundërshtojnë, duke argumentuar se përfaqësues të një shteti që kryen luftë agresive nuk duhet të lejohet të garojnë derisa lufta të vijojë. Në mes të këtij negociimi diplomatik, ku medaljet përdoren si monedhë, është historia e Vladimir Semirunniy: Një patinues që fitoi argjendin olimpik dhe nuk mund të shkojë tek nëna e tij, e cila e sheh vetëm rastësisht gjatë Olimpiadës, ndërsa ai i tregon telefonit si ndihet, duke frikë nga kthimi në vendin e tij dhe mundësia e burgut vetëm për të bërë sportin që e çoi në podiumin më të madh botëror./Marrë nga Tg.com24, përshtati në shqip Piranjat News
