Ashtu siç pritej, me të mbërritur te kryeministria, ka nisur përplasja mes policisë dhe protestuesve.
Kanë qenë kë...
BOTA
Ekspertët alarmohen pas zbulimit të një infeksioni të rrallë për herë të parë në Nju Jork
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Qershor 2026, 11:18
Ekziston një lloj i ri i sëmundjes Lyme në shtetin e Nju Jorkut.
Pothuajse të gjitha rastet e kësaj sëmundjeje të transmetuar nga rriqrat në Shtetet e Bashkuara shkaktohen nga bakteret në formë spirale të quajtura Borrelia burgdorferi. Megjithatë, kjo është vetëm një nga dy speciet bakteriale që shkaktojnë sëmundjen Lyme në SHBA.
Specia tjetër, Borrelia mayonii, është shumë më e rrallë. Deri tani ajo ishte zbuluar vetëm në shtetet e Minesotës dhe Uiskonsinit. Të dyja bakteret përhapen nga rriqrat e drerit.
Sipas një raporti të publikuar të enjten nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), një rast i sëmundjes Lyme të shkaktuar nga B. mayonii u identifikua në veri të shtetit të Nju Jorkut korrikun e kaluar.
Infeksioni u zbulua tek një i rritur që jetonte në Qarkun Herkimer, një zonë që shtrihet nga afërsia e qytetit Utica deri në Malet Adirondack. Personi nuk kishte udhëtuar kohët e fundit.
Departamenti i Shëndetësisë i shtetit gjeti disa rriqra në pronën pyjore të personit, të cilët rezultuan pozitivë për bakterin. Megjithatë, një kontroll më i gjerë i mbi 1,500 rriqrave nga 24 qarqe të Nju Jorkut nuk gjeti raste të tjera të bakterit.
Ekspertët nuk e dinë saktësisht se si bakteri arriti në Qarkun Herkimer.
Një zëdhënës i Departamentit të Shëndetësisë së Nju Jorkut tha se shpërndarja gjeografike e rriqrave dhe sëmundjeve që ato transmetojnë mund të ndryshojë me kalimin e kohës.
Profesori Douglas Norris nga Universiteti Johns Hopkins mendon se bakteri ka të ngjarë të ketë qenë i pranishëm në rriqrat e Nju Jorkut prej disa vitesh, por duket se është i kufizuar në një zonë shumë të vogël.
E njëjta sëmundje, por me simptoma të ndryshme
Shkencëtarët dinë shumë më pak për B. mayonii sesa për B. burgdorferi. Kjo ndodh sepse ka pasur shumë më pak raste infeksioni dhe bakteri u zbulua vetëm në vitin 2016 nga studiues të Klinikës Mayo, 35 vjet pas zbulimit të B. burgdorferi.
Të dy bakteret mund të shkaktojnë sëmundje serioze.
Infeksionet zakonisht fillojnë me ethe dhe dhimbje koke, por sëmundja Lyme e shkaktuar nga B. mayonii ka më shumë gjasa të shkaktojë të përziera dhe të vjella.
Gjithashtu, personat e infektuar mund të mos zhvillojnë skuqjen karakteristike në formë "syri demi" rreth pickimit të rriqrës. Në vend të saj mund të shfaqet një skuqje më e përhapur me pika të vogla të kuqe në pjesë të ndryshme të trupit.
Sipas Dr. Bobbi Pritt, një nga shkencëtaret që zbuloi bakterin, pacientët mund të kenë edhe më shumë simptoma neurologjike dhe ndoshta simptoma të tjera që ende nuk janë identifikuar.
Autoritetet shëndetësore nuk zbuluan se çfarë simptomash kishte personi i infektuar në Nju Jork.
Rritje e rasteve të sëmundjes Lyme
Numri i rasteve të sëmundjes Lyme është rritur ndjeshëm në verilindje të SHBA-së vitet e fundit.
Nga viti 2020 deri në vitin 2024, incidenca e sëmundjes Lyme në shtetin e Nju Jorkut u rrit me gati 450%, nga rreth 37 raste për 100,000 banorë në vitin 2020 në afro 165 raste për 100,000 banorë në vitin 2024.
Megjithëse ekspertët presin që të zbulohen më shumë raste të B. mayonii në rajonin verilindor, ato pritet të mbeten shumë të rralla. Edhe në Minesotë, ku bakteri është zbuluar më parë, ai shkakton vetëm rreth 2 raste nga afro 3,000 raste të sëmundjes Lyme që regjistrohen çdo vit. Studimet tregojnë se vetëm 0.2% e rriqrave të rinj dhe rreth 1% e rriqrave të rritur në Nju Jork mbartnin B. mayonii, ndërsa B. burgdorferi infekton rreth një të katërtën e rriqrave të rinj dhe gjysmën e rriqrave të rritur.
Rriqra duhet të qëndrojë e ngjitur në trup për 24–48 orë për të transmetuar bakterin. Për këtë arsye, rriqrat e rinj, që janë sa një kokërr lulekuqeje, janë shpesh transmetuesit kryesorë të sëmundjes sepse kalojnë më lehtë pa u vënë re.
Ndryshimet klimatike po ndikojnë në përhapjen e sëmundjes
Ndryshimet klimatike po ndryshojnë zonat ku përhapen sëmundjet e transmetuara nga rriqrat, megjithëse ekspertët nuk besojnë se ato janë arsyeja pse B. mayonii u shfaq në Nju Jork.
Norris sugjeron se një rriqër e infektuar mund të jetë transportuar nga një zog migrues nga Minesota ose Uiskonsini drejt Nju Jorkut. Klima e Nju Jorkut dhe e rajonit verilindor është ideale për zhvillimin e baktereve që shkaktojnë sëmundjen Lyme. Për shkak të ngrohjes globale, kjo zonë ideale po zhvendoset më në veri, drejt shtetit të Mainit dhe Kanadasë jugore, duke sjellë më shumë raste të sëmundjes.
Si të mbroheni
Ekspertët rekomandojnë:
Të ecni në mes të shtigjeve gjatë shëtitjeve në natyrë. Të shmangni kontaktin me barin e gjatë. Të vishni bluza me mëngë të gjata. Të fusni pantallonat brenda çorapeve. Të përdorni repelentë kundër insekteve me 30% DEET ose vaj eukalipti limoni. Të kontrolloni veten dhe kafshët shtëpiake për rriqra rregullisht. Të bëni dush dhe kontroll të plotë për rriqra pasi ktheheni në shtëpi.
Ekspertët theksojnë se njerëzit nuk duhet të kenë frikë nga natyra, por duhet të mbrohen nga pickimet e rriqrave, pasi ato mund të transmetojnë jo vetëm sëmundjen Lyme, por edhe sëmundje të tjera bakteriale, parazitare dhe virale./Përktheu Piranjat News
