Marjana Koçeku, deputete e pavarur dhe ish-anëtare e grupit parlamentar të Partisë Socialiste, ka dhënë një intervistë...
Këtë sezon turistik, qeveria ka ndërmarrë një reformë të thellë për administrimin e vijës bregdetare, duke ndr...
Hetimet mbi vrasjen e gjyqtarit të Apelit Astrit Kalaja brenda sallës së gjyqit me 6 tetor të vitit të kaluar, kanë mbetur në...
Policia e Tiranës ka nisur verifikimet për zbardhjen e shkaqeve të helmimit të 64 studentëve të Akademisë së Siguris&eum...
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka vënë në dukje rëndësinë e fesë në jetën shoqërore dh...
Është koha që bashkë me Edi Ramën të japin dorëheqjen edhe drejtuesit e administratës së tij dhe të mbajnë...
Nga Ola Xama Që instalacioni i vendosur në ndërtesën e Kryeministrisë është kopshti privat i Edi Ramës nuk ka asnjë...
Prej disa ditësh, opinioni publik është përballur me skandalin e tharjes së vaskave në Banjat Termale të Bënjës, ...
Nga Kristiana Filip Po sikur historia mos lëvizë në vijë të drejtë (kohë lineare), por në cikle (kohë spirale)?&...
Disa kontrolle të befasishme tek ish-zyrtarë të hipotekës së Vlorës dhe zyrat e këtij institucioni janë kryer të pr...
Drafti i planit të paqes SHBA-Rusi është publikuar gjerësisht dhe tani e dimë se ai propozon t’i dorëzojë ato zona të rajonit industrial lindor të Donbasit të Ukrainës, të cilat janë ende nën kontrollin ukrainas, kontrollit de facto të Rusisë së Vladimir Putinit. Versionet e fundit të tekstit bëjnë gjithashtu thirrje që Ukraina të zvogëlojë madhësinë e forcave të saj të armatosura në 600,000 njerëz. Por çfarë tjetër dihet rreth tekstit dhe kush do të përfitojë më shumë prej tij?
Cilat janë pikat kryesore?
Janë 28 pika kyçe dhe disa prej tyre, në pamje të parë, mund të jenë të pranueshme për Ukrainën. Të tjerat duken të paqarta dhe të pasakta. Sovraniteti i Ukrainës do të "konfirmohej" dhe do të kishte një "marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe të plotë mossulmimi midis Rusisë, Ukrainës dhe Evropës", me "garanci sigurie" të forta ose të besueshme për Kievin dhe një kërkesë për zgjedhje të parakohshme brenda 100 ditësh.
Nëse Rusia do të pushtonte Ukrainën, propozohet një "përgjigje e koordinuar ushtarake e fuqishme" së bashku me një rivendosje të sanksioneve dhe një anulim të marrëveshjes. Edhe pse zgjedhjet janë të pamundura në Ukrainë për shkak të gjendjes së jashtëzakonshme, ato teorikisht mund të mbahen nëse nënshkruhet një marrëveshje paqeje.
Por sa i përket garancive të sigurisë, nuk ka detaje se kush do t'i ofrojë ato dhe sa të forta mund të jenë. Kjo është shumë larg një angazhimi të Artikullit Pesë në stilin e NATO-s për ta trajtuar një sulm ndaj Ukrainës si një sulm ndaj të gjithëve. Kievi do të donte më shumë sesa një premtim të paqartë nëse do të nënshkruante.
Dorëzimi i territorit të Ukrainës
Ndër propozimet më të diskutueshme është fakti se Ukraina dorëzon territorin e saj të papushtuara dhe shkurton madhësinë e forcave të saj të armatosura. "Forcat ukrainase do të tërhiqen nga pjesa e Oblastit të Donetskut që ato aktualisht kontrollojnë, dhe kjo zonë tërheqjeje do të konsiderohet një zonë neutrale e demilitarizuar, e njohur ndërkombëtarisht si territor që i përket Federatës Ruse. Forcat ruse nuk do të hyjnë në këtë zonë të demilitarizuar."
Dhënia e territorit ku jetojnë të paktën një e katërta e një milioni ukrainas - qytetet e "rripit të fortesës" të Donetskut, Slovyansk, Kramatorsk dhe Druzhkivka - nuk do të jetë e pranueshme për shumicën e ukrainasve. Rusia ka kaluar më shumë se një vit duke u përpjekur të pushtojë qytetin e Pokrovskut - Ukraina nuk ka gjasa të dorëzojë qendra kaq të rëndësishme strategjike pa luftë.
"Madhësia e Forcave të Armatosura të Ukrainës do të kufizohet në 600,000 personel."
Ushtria e Ukrainës u vlerësua në janarin e kaluar në 880,000 personel aktiv, nga 250,000 që ishin në fillim të pushtimit në shkallë të plotë në shkurt 2022. Ndërsa 600,000 mund të duket një numër potencialisht i pranueshëm në kohë paqeje, ky lloj kufizimi do të cenonte sovranitetin e Ukrainës. Mund të jetë gjithashtu një numër shumë i madh për t’u pranuar nga Rusia.
“Vijat tona të kuqe janë të qarta dhe të palëkundura”, i tha përfaqësuesja ukrainase Khrystyna Hayovyshyn Këshillit të Sigurimit të OKB-së: “Nuk do të ketë kurrë njohje formale ose jo të territorit ukrainas të pushtuar përkohësisht nga Federata Ruse si rus. Ukraina nuk do të pranojë asnjë kufizim në të drejtat e saj për vetëmbrojtje ose në madhësinë ose aftësitë e forcave tona të armatosura.”
Drafti gjithashtu propozon që "Krimea, Luhansku dhe Donetsku do të njihen de facto si ruse, përfshirë edhe nga Shtetet e Bashkuara" .
Me fjalë të tjera, Ukraina dhe vendet e tjera nuk do të kishin nevojë ta njihnin kontrollin rus me ligj. Kjo mund t’i mundësonte Kievit të pranonte një formulim të tillë, pasi nuk do të binte ndesh me kushtetutën e Ukrainës që thotë se kufijtë e saj janë “të pandashëm dhe të paprekshëm”.
Diku tjetër, në rajonet jugore të Khersonit dhe Zaporizhias, vijat e frontit do të ngrinin dhe Rusia do të hiqte dorë nga zonat që ka pushtuar në zona të tjera.
E ardhmja e Ukrainës - me BE-në, por jo me NATO-n
Drafti propozon angazhime të rëndësishme mbi të ardhmen strategjike të Ukrainës:
Ukraina pranon të përcaktojë në kushtetutën e saj se nuk do t'i bashkohet NATO-s dhe NATO pranon të përfshijë në statutet e saj një dispozitë që Ukraina nuk do të pranohet në të ardhmen.
"Ukraina është e kualifikuar për anëtarësim në BE dhe do të përfitojë akses të preferuar afatshkurtër në tregun evropian, ndërsa kjo çështje është duke u vlerësuar."
Ka pak shanse që Ukraina të anëtarësohet në NATO së shpejti dhe Rusia në muajt e fundit e ka zbutur qëndrimin e saj ndaj kandidaturës së Ukrainës për anëtarësim në BE. Dokumenti duket se i ofron Kievit akses në tregjet e BE-së, duke i shpërfillur pikëpamjet e 27 vendeve evropiane.
Anëtarësimi në BE dhe NATO është pjesë e kushtetutës së Ukrainës dhe një tjetër nga vijat e kuqe të Khrystyna Hayovyshyn në OKB të enjten ishte: "As nuk do të tolerojmë asnjë shkelje të sovranitetit tonë, përfshirë të drejtën tonë sovrane për të zgjedhur aleancat në të cilat duam të bashkohemi".
Projektpropozime të tjera janë që NATO të bjerë dakord të mos stacionojë trupa në Ukrainë dhe që avionët luftarakë evropianë të stacionohen në Poloni. Kievi gjithashtu do të duhet të angazhohet të jetë një "shtet jo-bërthamor".
Kjo duket se hedh poshtë planet e Koalicionit të Perëndimit të udhëhequr nga Mbretëria e Bashkuar dhe Franca për të ndihmuar në kontrollin e çdo marrëveshjeje të ardhshme.
Rikthimi i Rusisë nga izolimi
Disa pika i referohen rikthimit të Rusisë nga izolimi me "riintegrimin e saj në ekonominë globale" dhe ftesën për t'u rikthyer në grupin e fuqive G8.
Kjo duket shumë larg për momentin, me Putinin nën një urdhër arresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale. Rusia u përjashtua nga G7 pasi pushtoi dhe më pas aneksoi Krimenë në vitin 2014 dhe Trump u përpoq ta rikthente Putinin në radhët e saj gjashtë vjet më vonë.
Nëse Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Franca, Gjermania, Italia dhe Japonia ngurronin përpara pushtimit në shkallë të plotë, tani ka edhe më pak mundësi që kjo të ndodhë.
Po në lidhje me asetet e ngrira të Rusisë?
Drafti propozon që 100 miliardë dollarë nga asetet e ngrira ruse duhet të investohen "në përpjekjet e udhëhequra nga SHBA-të për të rindërtuar dhe investuar në Ukrainë" , me SHBA-në që merr 50% të fitimeve dhe Evropën që shton 100 miliardë dollarë investime për rindërtim.
Kjo të kujton marrëveshjen amerikane për mineralet me Ukrainën në fillim të këtij viti, e cila nxori një çmim amerikan për përfshirjen, dhe gjithashtu e la Bashkimin Evropian vetëm me fatura të majme.
Shumat që përmend mund të mos jenë të mjaftueshme: në fillim të këtij viti, kostoja totale e rindërtimit në Ukrainë u vlerësua në 524 miliardë dollarë (506 miliardë euro).
Rreth 200 miliardë euro në asete të ngrira të Rusisë mbahen kryesisht nga Euroclear në Belgjikë, dhe Bashkimi Evropian po punon aktualisht për një plan për të përdorur paratë për të financuar Kievin financiarisht dhe ushtarakisht.
Pjesa tjetër e këtyre aseteve të ngrira do të shkonte në një "mjet investimi amerikano-rus" , sipas draftit, kështu që Rusia do të shihte një pjesë të parave të saj të ktheheshin, por përsëri do të kishte një përfitim financiar për SHBA-në.
Çfarë nuk është në plan?
Disa komentues kanë theksuar se plani nuk kërkon kufizime armësh për ushtrinë ose industrinë e saj të armëve të Ukrainës, edhe pse ekziston një dispozitë që thotë: Nëse Ukraina qëllon një raketë në Moskë ose Shën Petersburg, atëherë garancia e sigurisë do të konsiderohet e pavlefshme.
Por nuk vendos ndonjë kufizim për armët me rreze të gjatë veprimi që Ukraina ka zhvilluar - të tilla si raketat e saj Flamingo dhe Long Neptune.
A është ky një plan përfundimtar paqeje?
SHBA-të janë të etura të ecin përpara me shpejtësi sipas një "afati kohor agresiv" me këtë draft, me raportet që sugjerojnë se Ukraina ka afat deri në Ditën e Falënderimeve në fund të javës së ardhshme për ta rënë dakord me të.
Po ashtu, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, i cili ishte i përfshirë në hartimin e tij, e përshkroi atë si "një listë idesh të mundshme për t'i dhënë fund kësaj lufte", dhe Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul e ka bërë të qartë se nuk i sheh 28 pikat si një plan përfundimtar, pasi ka folur me zyrtarin tjetër kyç të SHBA-së të përfshirë, të dërguarin e Trump, Steve Witkoff.
Në disa aspekte, drafti i dokumentit duket si një punë në zhvillim e sipër, me disa detaje që u zbuluan në faqet e internetit amerikane të enjten që nuk janë më të dukshme. Bashkimi Evropian tha të premten në mëngjes se nuk e kishte parë zyrtarisht planin ende, dhe ministria e jashtme ruse tha të njëjtën gjë.
A është drafti një listë dëshirash e Putinit?
I dërguari special rus, Kirill Dmitriev, dihet se ka kaluar deri në tre ditë me Witkoff duke diskutuar këtë plan, duke ngritur sugjerime për një marrëveshje të sajuar që i përshtatet Moskës. Përgjigja e Rusisë deri më tani ka qenë e kujdesshme, por Putin ka thënë se kjo mund të jetë "baza" për një zgjidhje paqeje. Dorëzimi i territorit ukrainas te Rusia, madje edhe në një zonë të çmilitarizuar, është shenja më e madhe e një animi drejt narrativës së Rusisë, por ngrirja e vijave të frontit në jug mund të jetë e vështirë për Kremlinin, i cili ka aneksuar si Khersonin ashtu edhe Zaporizhzhian në kushtetutën e tij.
Një nga propozimet është që heqja e sanksioneve të “miratohet në faza dhe rast pas rasti” - gjë që Moska ndoshta do ta shohë si shumë të ngadaltë.
Megjithatë, një plan për një "amnisti të plotë" për të gjitha partitë do të pritet mirë në Moskë dhe shumë keq në Kiev dhe kryeqytetet evropiane.
Komentuesit kanë theksuar se, ndërsa duket se ka lëshime të mëdha ndaj Putinit, disa nga kërkesat për NATO-n mund të jenë shumë të paqarta për shijet e Kremlinit.
Rusia gjithashtu ka kërkuar vazhdimisht që një plan paqeje do të duhet të eliminojë ato që ajo i sheh si "shkaqet rrënjësore" të luftës. Një nga këto shkaqe rrënjësore është ndalimi i zgjerimit të NATO-s në Evropën Lindore, të cilin duket se e trajton drafti.
Disa nga 28 pikat e tjera të draftit janë gjithashtu një përqafim ndaj pretendimeve të Rusisë për diskriminim të popullsisë rusishtfolëse të Ukrainës, pa i mbështetur ato në mënyrë të qartë.
Një pikë është e qartë, por e paanshme: "Të dy vendet do të bien dakord të shfuqizojnë të gjitha masat diskriminuese dhe të garantojnë të drejtat e medias dhe arsimit ukrainas dhe rus."
Një tjetër përpjekje e dukshme për të qenë e paanshme vjen nga një propozim për të shpërndarë energjinë elektrike të gjeneruar nga termocentrali bërthamor i Zaporizhzhisë i pushtuar nga Rusia - më i madhi në Evropë - "në mënyrë të barabartë midis Rusisë dhe Ukrainës" .
Një burrë është dënuar me burgim të përjetshëm me një afat minimal prej më shumë se 27 vjetësh p&eum...
Kryeministri i Malit të Zi, Millojko Spajiq, njoftoi të premten se Podgorica “shumë shpejt” do ta ashpërsojë regjimin e viz...
Rusia, falë një plani amerikan për Ukrainën, mund të pushtojë pa luftë një sipërfaqe pothuajse ekuivalente me sip&e...
Presidenti rus Vladimir Putin konfirmoi se vendi i tij kishte marrë planin amerikan me 28 pika për paqen në Ukrainë, du...
Një avion luftarak indian u rrëzua gjatë një fluturimi demonstrues para një turme spektatorësh në Panairin Ajror të Duba...
Një grup nxënësish u sulmuan nga një ari gjatë një ekskursioni në zonat rurale të Kolumbisë Britanike, në Kana...
Foto tronditëse kanë dalë në dritë që nga 4 nëntori, kur një aeroplan i UPS u rrëzua në Kentucky të SHBA-...
Donald Trump ka konfirmuar raportet se i ka dhënë Ukrainës një ultimatum për t'iu përgjigjur planit 28-pikësh të SHBA-s&...
Kirill Dmitriev nuk është diplomati tipik rus. 50-vjeçari, i rritur në Ukrainë, i shkolluar në SHBA dhe me karrierë n&eum...
Ish-presidenti francez Nikolas Sarkozi njoftoi sot se më 10 dhjetor do të dalë në qarkullim libri i tij i ri, me titull “Ditari i nj...
