Situata e zjarreve në Shqipëri vijon të kërkojë ndërhyrje në disa zona të vendit.
Sipas Ministrisë së Mbroj...
BOTA
Fituan dhjetëra milionë dollarë/ Hetimi i FBI: Si i manipuloi “Cosa Nostra” ndeshjet e NBA-së. Përdorën edhe rreze X dhe lente kontakti
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Tetor 2025, 21:38
Skandali që po trondit NBA-në dhe botën e sportit amerikan i ka rrënjët në trashëgiminë e errët të mafias italo-amerikane. Sipas të dhënave të FBI-së, pas rrjetit të ndeshjeve të kurdisura dhe basteve të paligjshme qëndrojnë anëtarë të familjeve famëkeqe të Nju Jorkut, të cilat për dekada të tëra kontrollonin Cosa Nostra-n, organizatën që e quan veten "kauza jonë".
Kthimi i "Pesë Familjeve"
Rasti që u zbulua sot ka të bëjë me anëtarët e familjeve më të famshme të krimit në Nju Jork, si Bonanno, Genovese dhe Gambino. Këto janë tre nga Pesë Familjet legjendare-së bashku me Colombo dhe Lucchese-që kanë kontrolluar botën e krimit italo-amerikan të qytetit që nga viti 1931.
Në vitet 1990, operacionet policore në shkallë të gjerë dhe dispozitat e RICO-s, të kombinuara me vullnetin politik të administratës Giuliani, e ulën ndjeshëm aktivitetin e mafies. Por, siç tregojnë arrestimet e sotme, mafia nuk u zhduk kurrë - ajo thjesht u përshtat me epokën e re të krimit dixhital dhe lojërave të fatit online.
"Pesë Familjet" mbeten pjesë e rrjetit më të gjerë amerikano-sicilian të Cosa Nostra, i cili punon ngushtë me qarqet përkatëse në Siçili. "Për mafiozët italianë, Nju Jorku është 'palestra' ku ngurtësohen anëtarët e rinj", tha për BBC-në profesorja e kriminologjisë Anna Sergi.
Arrestimet që tronditën NBA-në
Sipas FBI-së, trajneri i Blazers, Chauncey Billups, mbrojtësi i Miami Heat, Terry Rozier dhe ish-lojtari i NBA-së, Damon Jones, u arrestuan për përfshirjen e tyre në dy raste paralele të basteve të paligjshme. Rasti i parë, i koduar "Operacioni Asgjë Veç Betit", përfshin gjashtë të pandehur të cilët dyshohet se përdorën informacion të brendshëm - dhe në disa raste, ndryshuan performancën e tyre - për të ndikuar në rezultatin e basteve.
Rasti i dytë përfshin 31 të pandehur që morën pjesë në lojëra pokeri të kurdisura, duke përdorur pajisje teknologjike si lentet e kontaktit dhe tavolinat me rreze X që u lejonin lojtarëve të lexonin letrat e kundërshtarëve të tyre. NBA njoftoi se Billups dhe Rozier janë pezulluar në pritje të përfundimit të hetimit.
Si funksiononin bastet e fiksuara
Agjentët e basteve ofrojnë çmime të parashikuara para ndeshjes-për shembull, 20.5 pikë për një lojtar - dhe lojtarët vënë bast nëse ai do të shënojë mbi ose nën atë limit. Meqenëse këto çmime varen nga forma, kundërshtari dhe situata e lojës, edhe rrjedhjet e vogla të informacionit mund të ndryshojnë ekuilibrin.
Në një rast të shquar, më 23 mars 2023, Terry Rozier-atëherë me Charlotte Hornets-dyshohet se i informoi personat e brendshëm se do të largohej nga loja herët për shkak të një "dëmtimi". Unaza dyshohet se e shfrytëzoi këtë informacion, duke siguruar dhjetëra mijëra dollarë fitime. "Ndërsa fillon sezoni i ri, karriera e tij tashmë është pezulluar - jo për shkak të dëmtimit, por për shkak të integritetit", tha Komisionerja e Policisë së Qytetit të Nju Jorkut, Jessica Tish.
Informacioni i brendshëm si një "armë"
Studiuesit besojnë se informacioni në lidhje me menaxhimin e lojtarëve - kur duhet të pushojnë, kush është i lënduar ose kur një ekip do të tërheqë lojtarë kyç në një ndeshje që është vendosur tashmë - luajti një rol vendimtar. Në një ligë me ndeshje pothuajse çdo ditë, edhe një rrjedhje e vogël e informacionit të tillë mund të ndikojë në shuma të mëdha parash në tregjet e basteve.
Një shembull i informacionit të brendshëm që dyshohet se është përdorur për të ndihmuar lojtarët që vënë baste përfshin ish-lojtarin e NBA-së, Damon Jones, i cili zbuloi informacione jopublike për lëndime gjatë një ndeshjeje në shkurt të vitit 2023.
Sipas aktakuzës, prokurorët pretendojnë se mëngjesin e 9 shkurtit 2023, para një ndeshjeje të Los Angeles Lakers kundër Milwaukee Bucks, Jones i dërgoi një mesazh një bashkëpunëtori ku shkruhej: "Vendos një bast të madh për Milwaukee sonte para se të dalin lajmet! [Lojtari 3] nuk po luan sonte. Vendos mjaftueshëm baste që Jones të hajë tani!!!" Edhe pse aktakuza nuk e përmend Lojtarin 3, ylli i Lakers, LeBron James, nuk luajti në atë ndeshje.
Rrezet X të mashtrimit
Autoritetet identifikuan të paktën shtatë ndeshje të NBA-së, midis shkurtit 2023 dhe marsit 2024, që u konsideruan të dyshimta. Taktikat kryesore të ringut përfshinin: Lëndime virtuale, me lojtarë që tërhiqen para kohe nga ndeshjet për të ndryshuar rezultatin.
Lojëra pokeri të fiksuara, ku ish-atletët profesionistë ftonin lojtarë të pavetëdijshëm në "kurthin e tavolinave" ku të gjithë, madje edhe shpërndarësi i pokerit, ishin bashkëpunëtorë. Pajisje speciale - lente kontakti me tregues të integruar, kuverta kartash të paracaktuara dhe tabela me rreze X.
Pastrim parash, përmes basteve në platforma që operonin me kriptovaluta dhe kompani të rreme. Siç vuri në dukje FBI-ja, fitimet nga kjo skemë arritën në dhjetëra miliona dollarë.
