Flash:
BOTA

Ishulli që ndryshon formë kthehet në përplasje diplomatike dhe ndryshon kufijtë ndërkombëtar vazhdimisht

Piranjat Përditësimi i fundit 23 Tetor 2025, 20:48
Ishulli që ndryshon formë kthehet në përplasje diplomatike

Në zemër të pellgut të Amazonës, ku takohen kufijtë dhe kulturat e Perusë, Kolumbisë dhe Brazilit, një ishull i vogël që ndryshon formë është bërë vendi i papritur për një përplasje diplomatike.

Santa Rosa është një ishull në lumin Amazon. Nuk ka marrëveshje se kur doli nga uji, por vendbanimi zyrtar filloi në vitet 1970. Sot, aty jetojnë rreth 3,000 njerëz. Por toka ku jetojnë nuk është e qëndrueshme; forma dhe madhësia e Santa Rosës ndryshon me rrjedhën e lumit. Çdo vit, formohen dhe zhduken brigje ranore, ndërsa kanali kryesor hap shtigje të reja.

“Nëse do të donte Zoti, lumi do të ndryshonte dhe madje edhe Santa Rosa mund të zhdukej”, tha Gladys Hari Leiva, pronare e një hoteli që ka jetuar në ishull për 21 vjet. Gjeografia e paqëndrueshme e ishullit e bën atë një vend të vështirë për t’u vendosur; familjet përshtaten sipas stinëve, duke ecur nëpër brigje ranore në muajt e thatë, pastaj duke lundruar me kanoe nëpër rrugët e përmbytura kur vijnë shirat.

Vitet e fundit, ndërsa Amazona ka përjetuar thatësira dhe cikle përmbytjesh të paparashikueshme, modelet e ndryshimit me të cilat banorët janë mësuar po ndryshojnë bashkë me rërën.

Megjithatë, pavarësisht këtyre kufizimeve, ishulli është i lakmuar nga vendet përreth tij. Peruja dhe Kolumbia kanë debatuar për dekada të tëra se kujt i përket ishulli. Ndërsa lumi Amazon lëviz, lëviz edhe kufiri ndërkombëtar midis dy vendeve. Santa Rosa nuk ka qenë kurrë tokë e fortë. Pellgu i Amazonës ndërton dhe fshin gjeografinë e vet përmes lumenjve të tij.

Kanali kryesor i lumit Amazon gërryen vazhdimisht tokën ekzistuese dhe depoziton tokë të re. Çdo vit, lumi mbart afërsisht 1.2 miliardë ton sedimente nga Andet drejt Atlantikut, duke riformësuar brigjet dhe ishujt e tij ndërsa rrjedh. Gjatë muajve me ujë të lartë, uji derdhet dhe vendoset nëpër fushën e përmbytjes, duke lënë pas deri në 30 cm tokë të freskët çdo vit. /Piranjat.al/ 

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan

SHKO NE YOUTUBE
Na ndiqni edhe në
KONTAKT TE DHENAT PERSONALE COOKIES