Qytetarë, ambientalistë dhe aktivistë të shoqërisë civile janë mbledhur këtë mbrëmje në Tiranë p&e...
BOTA
Seksi nuk është "detyrë martesore"
PiranjatPërditësimi i fundit 28 Janar 2026, 18:11
Një projektligj dypartiak që u shqyrtua në Asamblenë Kombëtare Franceze këtë javë synon të sqarojë një paqartësi ligjore prej kohësh që synon parandalimin e përdhunimit brenda martesës.
Projektligji sqaron në mënyrë të qartë se nuk ka asnjë “detyrë bashkëshortore” të asnjë lloji në ligjin francez në lidhje me marrëdhëniet seksuale. Sipas mediave franceze, teksti, i mbështetur nga më shumë se 120 deputetë, parashikon shtimin e një dispozite në Kodin Civil sipas së cilës "bashkëjetesa nuk krijon asnjë detyrim për bashkëshortët për të pasur marrëdhënie seksuale".
Në të njëjtën kohë, përjashtohet shprehimisht mundësia e vendosjes së një divorci për shkak të fajit bazuar në mungesën ose refuzimin e marrëdhënieve seksuale.
Qëllimi i propozimit është i dyfishtë: nga njëra anë, të sqarojë kuadrin ligjor në procedurat e divorcit, ku ky argument ende paraqitet në disa raste, dhe nga ana tjetër, të forcojë parandalimin e dhunës seksuale. Sipas studimeve, rreth gjysma e përdhunimeve të viktimave të rritura ndodhin brenda çifteve.
Edhe pse Kodi Civil parashikon katër detyrime themelore që rrjedhin nga martesa - besnikëri, ndihmë reciproke, mbështetje dhe bashkësi jete - ai nuk përmend askund një detyrim për të pasur marrëdhënie seksuale. Megjithatë, jurisprudenca e mëparshme herë pas here e kishte barazuar bashkëjetesën me ekzistencën e marrëdhënieve seksuale, duke ruajtur konceptin e ekzistencës së një "detyre bashkëshortore".
Një rast tipik është ai i vitit 2019, kur një burrë mori një divorc me përgjegjësinë e vetme të gruas së tij, me arsyetimin se ajo kishte ndaluar së pasuri marrëdhënie seksuale me të për disa vite.
Në vitin 2020, gruaja apeloi në Gjykatën Supreme pa rezultat dhe më pas në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, e cila në janar 2025 dënoi Francën për këtë çështje.
Hartuesit e projektligjit theksojnë se, përmes njohjes së të ashtuquajturës detyrë bashkëshortore, ligji francez "legalizoi de facto aktin seksual nën shtrëngim, me kërcënimin e divorcit për shkak të fajit", duke kontribuar në vazhdimësinë e një "kulture përdhunimi".
Qeveria franceze ka aktivizuar procedurën urgjente për projektligjin, i cili u miratua unanimisht në Komitetin e Çështjeve Sociale. Miratimi i tij konsiderohet pothuajse i sigurt, me raportuesit që shprehin shpresën se ai do të paraqitet së shpejti në Senat dhe do të ketë hyrë në fuqi para verës së vitit 2026. /Piranjat/
