Një qytetar i është drejtuar redaksisë së Piranjat News për të denoncuar marrjen e gurëve nga plazhi i Dhërmiut, ...
BOTA
Ja sëmundja që po rrezikon tregun e mishit të derrit!
PiranjatPërditësimi i fundit 9 Prill 2026, 11:35
Jordi Saltiveri vështron mbi tokën e tij bujqësore, ku mban 8,000 derra, dhe kujton ditën në fund të vitit të kaluar kur doli lajmi se murtaja afrikane e derrave (ASF) ishte zbuluar në Spanjë.
“U ndjeva i trishtuar, i zemëruar, i pafuqishëm,” thotë ai. “Sapo një vend shpallet pozitiv për ASF, vendet e tjera ndalojnë importin e mishit të derrit prej tij.”
Farma e Saltiverit, e trashëguar nga babai dhe gjyshi i tij, ndodhet në një zonë të izoluar në provincën Lleida, në rajonin verilindor të Katalonjës.
Një flamur i vjetër i pavarësisë së Katalonjës valëvitet në hyrje, ndërsa në distancë dëgjohen tingujt e derrave që hungërijnë dhe ulërijnë në ndërtesat e fermës.
Shpërthimi i virusit mbetet relativisht i kufizuar dhe nuk ka arritur në këtë zonë. Megjithatë, Saltiveri, i cili është president i federatës së kooperativave bujqësore në Katalonjë, dhe pothuajse çdo fermer derrash në Spanjë, po ndjen ndikimin e tij.
“Çdo derr që shesim për therje ka humbur rreth 30 deri në 40 euro nga vlera e tij krahasuar me periudhën para shpërthimit,” thotë ai. “Jam i shqetësuar sepse po pësojmë humbje të mëdha.”
ASF është shumë ngjitëse dhe vdekjeprurëse për derrat dhe derrat e egër, por nuk prek njerëzit. Pika fillestare e këtij shpërthimi është Parku Collserola, një zonë natyrore në periferi të Barcelonës dhe disa orë larg nga ferma e Saltiverit, ku në fund të nëntorit u gjet trupi i një derri të egër të infektuar.
Autoritetet vepruan shpejt për të mbyllur parkun, duke kufizuar hyrjen dhe duke kërkuar për trupa të tjerë të infektuar. Shkaku i saktë i shpërthimit mbetet i paqartë, dhe hetimet fillestare përjashtuan një rrjedhje të mundshme nga një laborator kërkimor pranë zonës ku u gjet kafsha e parë e infektuar. Megjithatë, mijëra derrat e egër që enden në këtë zonë janë identifikuar si faktor kyç në përhapjen e ASF.
“Të qenit shumë tolerant ndaj kafshëve të egra ka çuar në një mbipopullim të lepujve, drerëve dhe derrave të egër,” thotë Òscar Ordeig, ministër i bujqësisë, peshkimit dhe ushqimit në qeverinë rajonale të Katalonjës.
Ai shton se derrat e egër janë bërë një problem i madh, duke shkaktuar rritje të aksidenteve rrugore dhe përhapje të sëmundjeve.
Ordeig vlerëson se në gjithë rajonin e Katalonjës ka midis 120,000 dhe 180,000 derra të egër. Synimi i qeverisë lokale është ta përgjysmojë këtë popullsi, dhe deri tani këtë vit janë vrarë rreth 24,000 kafshë.
Policia rurale që udhëheq këtë proces po përqendrohet në një zonë me rreze 6 km rreth rasteve të para, e konsideruar si zonë me rrezik të lartë. Një zonë me rrezik më të ulët me rreze 20 km është gjithashtu përcaktuar.
Vrasja e derrave të egër bëhet me rrjeta, kurthe metalike dhe armë me silenciator. Kamera dhe dronë përdoren për të monitoruar lëvizjet e kafshëve, trupat e të cilave testohen për ASF. Deri në fund të marsit, 232 derra të egër kishin rezultuar pozitivë.
Ndërkohë, autoritetet po kufizojnë lëvizjen e kafshëve me gardhe. Oficerët dezinfektojnë automjetet dhe këpucët pas patrullimeve në zonat me rrezik të lartë. Ordeig thekson “bio-sigurinë ekstreme” që ka ekzistuar prej kohësh në Spanjë dhe përpjekjet për të kontrolluar shpërthimin.
“Duhet të përdorim të gjitha burimet për të mbrojtur industrinë, ekonominë dhe fermerët tanë,” thotë ai. “Ka shumë në lojë.”
Që nga zhdukja e shpërthimit të fundit të ASF tre dekada më parë, industria e mishit të derrit në Spanjë është rritur ndjeshëm dhe është bërë më e madhja në Evropë, me vlerë 25 miliardë euro. Por sapo një vend konfirmon ASF, tregjet e eksportit mbyllen menjëherë.
Brazili, Japonia, Meksika, Afrika e Jugut dhe SHBA kanë ndaluar importet e mishit të derrit nga Spanja. Vende të tjera, si anëtarët e BE-së, Kina dhe Mbretëria e Bashkuar, kanë vendosur ndalime vetëm për produktet nga zonat e prekura.
Rënia e kërkesës ndërkombëtare ka ndikuar jo vetëm në sasinë e eksportit, por edhe në çmimin, duke prekur drejtpërdrejt fermerët si Saltiveri.
Eksportet e mishit të derrit nga Katalonja ranë me 17% në janar krahasuar me një vit më parë. Kufizimet dhe rënia e çmimeve kanë shkaktuar humbje prej më shumë se 600 milionë eurosh për industrinë spanjolle, sipas organizatës së fermerëve Unión de Uniones.
Pasi sëmundja të zhduket plotësisht, duhet të kalojë një periudhë prej 12 muajsh që vendi të konsiderohet “i pastër” dhe të rifitojë statusin e eksportit. Në vende të tjera si Gjermania, ASF ka shkaktuar rënie të prodhimit me rreth 25% dhe mbylljen e mijëra fermave.
Autoritetet spanjolle po shohin Belgjikën si shembull, pasi ajo arriti ta eliminojë ASF brenda 14 muajve.
Saltiveri, i cili zbaton masa të rrepta bio-sigurie, është i bindur se ferma e tij do të mbetet e paprekur.
Megjithatë, disa në industri nuk janë të kënaqur me masat e marra. Pas rasteve të reja jashtë zonës fillestare, organizata Mercolleida kritikoi reagimin, duke thënë se vrasja e derrave të egër ishte shumë e ngadaltë.
“Fermerët në të gjithë Spanjën po paguajnë çmimin e ASF,” thuhet në deklaratë. “Spanja nuk duhet të përfundojë si Gjermania.”
Megjithatë, konsumi i brendshëm mbetet i qëndrueshëm. Në tregun Sants në Barcelonë, klientët shprehen të qetë.
“Kam besim te masat e sigurisë,” thotë një blerëse. “Ndjehem e qetë.”
Një tjetër shton se tani ndjehet më e sigurt sepse ka më shumë kontrolle mbi mishin e derrit.
Një kasap në treg thotë se çmimet me pakicë nuk kanë ndryshuar shumë dhe rënia e shitjeve lidhet më shumë me koston e lartë të jetesës sesa me sëmundjen.
Ai shton se dashuria e spanjollëve për mishin e derrit mbetet e fortë: “Ne e hamë të gjithë derrin, nga koka deri te bishti.”/Përktheu Piranjat News
