Kryeministri Edi Rama ka vijuar sulmet ndaj protestuesve që prej javësh janë mbledhur në Tiranë kundër qeverisë së tij...
BOTA
Ndalesa tjetër… Groenlanda - kërcënimet e Trump ndaj Danimarkës dhe rreziku i rënies së NATO-s
PiranjatPërditësimi i fundit 5 Janar 2026, 22:21
Kryeministrja daneze thotë se është më shumë se e shqetësuar në intervistën e saj të fundit. Dhe jo vetëm për fatin e Groenlandës , se mund të jetë shënjestra e radhës e amerikanëve, por edhe për vetë ekzistencën e Aleancës së Atlantikut të Veriut, domethënë NATO-s.
Shkurt, ankthi i Mette Frederiksen vjen, nga njëra anë, për faktin se Donald Trump nuk po bën bllof, se ai me të vërtetë do të thotë se SHBA-të kanë ndërmend të aneksojnë Groenlandën. Nga ana tjetër, nëse Trump arrin ta vërë në praktikë këtë plan, deri vonë krejtësisht të paimagjinueshëm, atëherë NATO nuk do të ketë më asnjë arsye për të ekzistuar.
Sepse, për të pasur një arsye për të ekzistuar, NATO do të duhet t'i kundërvihet njërit prej anëtarëve të saj më të fortë, Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Nëse SHBA-të pushtojnë Groenlandën, në thelb do të kenë sulmuar Danimarkën, së cilës i përket pjesërisht ky vend i vogël për nga popullsia (me vetëm 56,000 banorë), por i gjerë për nga sipërfaqja, në pjesën më veriore të Evropës, si një vend gjysmë i pavarur.
"Kam shumë frikë se, për fat të keq, presidenti amerikan e ka seriozisht kur thotë se e do Groenlandën për vete", tha kryeministrja Frederiksen në një intervistë të hënën, më 5 janar. Sidoqoftë, ndërhyrja e SHBA-së në Venezuelë, me arrestimin dhe rrëmbimin e presidentit të vendit, Nicolas Maduro, u dha peshë shtesë kërcënimeve të Trump.
Natyrisht, Groenlanda nuk është ndër objektivat e doktrinës së re cinike të administratës Trump. Groenlanda nuk e ka shqetësuar Trumpin apo rendin ligjor, siç e ka shqetësuar narko-diktatori (të paktën sipas amerikanëve) Maduro.
Megjithatë, Groenlanda, përveçse është ishulli më i madh në botë i banuar kryesisht nga peshkatarë që vazhdimisht imagjinojnë pavarësinë e tyre të plotë, është një thesar energjie, me depozita të mëdha lëndësh të para natyrore të fshehura në nëntokën e saj, për të cilat Donald Trump është shumë i etur.
Pra, në këtë kuptim, FAFO mund të mos justifikojë asnjë përpjekje për pushtim/aneksim, por në praktikë kjo ka shumë pak rëndësi. Kur kryeministrja daneze sheh dikë si Nicolas Maduro, i cili deri pak ditë më parë mburrej se nuk kishte frikë nga askush, duke bërtitur "molon labe"-n e tij dhe tani duke u zvarritur me zinxhirë midis burgut dhe gjykatës, ajo ka të gjitha arsyet të besojë se Groenlanda do të jetë objektivi i radhës i Donald Trumpit të pandalshëm.
Në këtë kontekst, nuk ishte rastësi që Katie Miller, gruaja e zëvendësshefit të shtabit të SHBA-së, postoi një foto të Groenlandës të pikturuar me flamurin amerikan. Fotografia shoqërohej me një mbishkrim me shkronja të mëdha: "SË SHPEJTI".
“Amerika ka nevojë për Groenlandën për arsye sigurie kombëtare”, deklaroi Trump të dielën, duke iu drejtuar gazetarëve në bordin e Air Force One. Siç e ka zakon, Presidenti nuk u shqetësua të shpjegonte se si Groenlanda paqësore mund të përbënte një kërcënim për sigurinë e SHBA-së. Megjithatë, ai shtoi se “do të merremi me Groenlandën pas rreth dy muajsh”. Dhe menjëherë e korrigjoi veten, duke e shkurtuar më tej pritjen për një diskutim mbi fatin e Groenlandës me frazën “le të flasim për Groenlandën pas 20 ditësh”.
Në një farë mënyre, falë Zotit Trump, jeta duket se imiton trillimin, pasi situata që zhvillohet në majën veriore të Evropës i kujton fort serialit të njohur “Borgen”. Një dramë politike që zhvillohet në nivelet më të larta të politikës daneze dhe, në fakt, me një kryeministre dhe ministre të jashtme femër si personazh qendror.
Përveç se kryeministrja aktuale dhe absolutisht e vërtetë, Mette Frederiksen, tani është e pushtuar nga një frikë plotësisht e justifikuar se deklaratat e Trump për Groenlandën, veçanërisht ato më të fundit, menjëherë pas arrestimit të Maduros, nuk paralajmërojnë një fund të lumtur.
Fredriksen përsërit qëndrimin e vendosur dhe të palëkundur të vendit të saj, përkatësisht se "qëndrimi i Mbretërisë së Danimarkës për Groenlandën është i qartë dhe i panegociueshëm. Presioni që SHBA-të po ushtrojnë mbi Danimarkën është i papranueshëm. Vetë Groenlanda ka deklaruar gjithashtu se nuk dëshiron të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Dhe nëse SHBA-të sulmojnë një shtet tjetër anëtar të NATO-s, siç është Danimarka, atëherë gjithçka do të marrë fund".
Kryeministrja Frederiksen citon qëllimin e deklaruar të qeverive evropiane për të mbështetur Danimarkën, veçanërisht në çështjen e Groenlandës dhe kërcënimet e nisura nga Donald Trump, që nga dita pas kthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë, në janar 2025. Përveç kësaj, Trump në çdo mënyrë dhe në çdo rast, tregon përbuzjen e tij për Evropën e Bashkuar, prandaj ai mund të qeshte vetëm kur dëgjonte argumentin e Mette Frederiksen në lidhje me aleatët e mundshëm të Danimarkës, të cilët gjoja do të nxitonin në mbrojtje të Groenlandës.
Justifikimi për dëshirën e Trump për Groenlandën është i dyfishtë: Vendndodhja e saj gjeopolitike dhe strategjike dhe pasuria e saj e burimeve energjetike. Në fakt, kur komuniteti botëror u trondit nga deklarata e hapur e Trump për qëllimet për të aneksuar Groenlandën, konfirmimi se ai nuk po bënte bllof erdhi, papritur, nga Vladimir Putin. Rreth një vit më parë, ai theksoi se "amerikanët kanë plane serioze për Groenlandën, plane që kanë rrënjë të thella në të kaluarën. Ne, sigurisht [rusët] jemi të përgatitur për çdo eventualitet, në mënyrë që të mbrojmë interesat tona në Arktik, në rast se një anëtar i NATO-s përpiqet ta përdorë këtë rajon të veçantë si një 'trampolinë' për veprime të mundshme agresive". Groenlanda është një mollë sherri, të paktën midis tre superfuqive, përkatësisht SHBA-së, Kinës dhe Rusisë.
Nga ana tjetër, personalitete të njohura gjerësisht, si Björk, ylli më i madh i pop-it i Islandës, një shtet tjetër ishullor fqinj me Groenlandën, po ngrenë flamurin e pavarësisë, duke qëndruar hapur në favor të një Groenlande plotësisht autonome dhe të lirë. "Populli i Groenlandës u lehtësua thellësisht kur u nda nga Danimarka në vitin 1944", deklaroi këngëtari islandez, i njohur edhe si "Elfi i Akullit". Duke kujtuar se danezët, të cilët tani po luftojnë për të mbrojtur Groenlandën, “praktikojnë diskriminim sistematik etnik. Duke imponuar masa kontraceptive ndaj grave të të gjitha moshave dhe kundër vullnetit të tyre, në mënyrë që popullsia e Groenlandës të mos rritet”.
Si pasojë, Groenlanda del në qendër të një konkurrence shumëdimensionale, një përballjeje qëllimesh, planesh dhe interesash, të cilat - në skenarin më ekstrem - mund të krijojnë kushte për të shkaktuar edhe një konflikt global. Megjithatë, edhe nëse Lufta e Tretë Botërore nuk fillon nga aspiratat e njërit apo tjetrit gjigant të arenës globale, e vetmja gjë e sigurt është se me Groenlandën si pikë bastesh dhe çmimesh, ekuilibri gjeostrategjik, jo vetëm i Evropës Veriore, por i të gjithë globit, pa asnjë ekzagjerim, mund të pushojë së paraqituri imazhin që kishte deri më sot.
