Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ndaj ceremonisë me nderime shtetërore të organizuar në Serbi p&eu...
BOTA
New York Times: SHBA-të duan të tërheqin një të tretën e avionëve luftarakë që i japin NATO-s për BE-në
PiranjatPërditësimi i fundit 12 Qershor 2026, 08:35
Shtetet e Bashkuara po përgatiten të zvogëlojnë ndjeshëm praninë e tyre ushtarake në Evropë, duke planifikuar të tërheqin rreth një të tretën e avionëve luftarakë që aktualisht mbështesin operacionet e NATO-s. Sipas zyrtarëve evropianë dhe një dokumenti të brendshëm të shpërndarë aleatëve në fillim të qershorit, administrata e presidentit Donald Trump synon të reduktojë angazhimin amerikan në kontinent dhe t’i shtyjë vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre.
Plani parashikon uljen e numrit të avionëve luftarakë F-16 dhe F-15E nga rreth 150 në vetëm 100, si dhe reduktimin e flotës së avionëve të zbulimit detar nga 26 në 15. Gjithashtu, do të tërhiqen të tetë avionët cisternë të furnizimit me karburant që deri tani kanë qenë të disponueshëm për operacionet në Evropë.
Ndryshimet nuk ndalen vetëm te aviacioni. Dokumenti parashikon edhe rivendosjen jashtë Evropës të një nëndetëseje të pajisur me raketa, një aeroplanmbajtëseje, disa anijeve luftarake dhe dhjetëra avionëve që operojnë në kuadër të grupit të saj, si dhe tërheqjen e njërit prej dy grupeve bombarduese të caktuara për mbrojtjen e kontinentit.
Sipas analistëve, këto masa do të kufizonin aftësinë e NATO-s për të kryer misione të mbikëqyrjes dhe sulme me rreze të gjatë veprimi, përfshirë monitorimin e nëndetëseve ruse dhe përdorimin e raketave Tomahawk në rast konflikti.
Pentagoni nuk ka komentuar mbi shifrat konkrete të dokumentit, por ka konfirmuar se po shqyrton uljen e angazhimeve ushtarake në Evropë. Zyrtarët amerikanë kanë lënë të kuptohet se zbatimi i planit mund të nisë shumë shpejt, më herët nga sa prisnin partnerët evropianë.
Administrata Trump ka argumentuar prej kohësh se barra e mbrojtjes së NATO-s është shpërndarë në mënyrë të pabarabartë dhe se vendet evropiane duhet të investojnë më shumë në kapacitetet e tyre ushtarake. Presidenti Trump ka kritikuar vazhdimisht nivelin e shpenzimeve të aleatëve dhe ka kërkuar që Evropa të jetë më pak e varur nga mbështetja amerikane.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se reduktimi i pranisë ushtarake amerikane mund të ndikojë në efektin parandalues të NATO-s ndaj Rusisë. Sipas studiuesit Giuseppe Spatafora nga Instituti i BE-së për Studime të Sigurisë, edhe pse secila prej këtyre masave mund të kompensohet individualisht, të marra së bashku ato përfaqësojnë një ndryshim të rëndësishëm strategjik që mund të sfidojë gatishmërinë mbrojtëse të Evropës.
