Detaje të reja kanë dalë në dritë nga ngjarja e rëndë e regjistruar në fshatin Karkavec, në Njësinë Adm...
BOTA
Njihuni me romanin më të keqkuptuar në botë, ja cilat janë arsyet
PiranjatPërditësimi i fundit 13 Prill 2026, 11:34
The Great Gatsby është bërë sinonim i festave, shkëlqimit dhe luksit – por kjo është vetëm një nga shumë keqkuptime rreth librit që nga botimi i tij i parë një shekull më parë, në prill 1925.
Pak personazhe në letërsi, apo edhe në jetën reale, mishërojnë një epokë aq fuqishëm sa Jay Gatsby mishëron Epokën e Xhazit.
Gati një shekull pasi u krijua, romantiku i dënuar i F. Scott Fitzgerald është kthyer në një simbol për flapper-at dekadentë, shatërvanët e shampanjës dhe festat pa fund. I shkëputur nga teksti origjinal nga kultura pop, emri i tij sot përdoret për gjithçka, nga komplekse banimi te dylli për flokë dhe një parfum edicioni të kufizuar (me nota vetiveri, piper rozë dhe limoni sicilian). Tashmë mund të relaksohesh në një divan “Gatsby”, të regjistrohesh në një hotel “Gatsby”, madje edhe të hash një sanduiç “Gatsby” – në thelb një sanduiç i madh dhe i pasuruar me patate të skuqura.
Sado e çuditshme të tingëllojë kjo e fundit, emërtimi i gjërave sipas njeriut që dikur quhej James Gatz është disi problematik. Në fund të fundit, mikpritësi i shkëlqyer është vetëm një pjesë e identitetit të tij kompleks.
Ai është gjithashtu një kontrabandist alkooli, i përfshirë thellë në aktivitete kriminale, pa përmendur edhe faktin se është një ndjekës i fiksuar dhe iluzionist, shfaqjet e të cilit shpesh duken të shëmtuara. Nëse ai mishëron potencialin e Ëndrrës Amerikane, atëherë tregon edhe kufizimet e saj: është një njeri, të mos harrojmë, fundi i të cilit është sa i pakuptimtë aq edhe i dhunshëm.
“Ndër të gjitha recensionet, edhe ato më entuziaste, asnjë nuk kishte idenë më të vogël se për çfarë bëhej fjalë libri” – F. Scott Fitzgerald
Keqkuptimi ka qenë pjesë e historisë së këtij romani që në fillim. Duke u ankuar te miku i tij Edmund Wilson pak pas botimit në prill 1925, Fitzgerald deklaroi se “nga të gjitha recensionet, edhe më entuziastet, asnjë nuk kishte idenë më të vogël për çfarë bëhej fjalë libri”. Shkrimtarë të tjerë si Edith Wharton e vlerësuan shumë, por siç shpjegon kritikja Maureen Corrigan në librin e saj So We Read On: How The Great Gatsby Came to Be and Why It Endures, recensuesit e zakonshëm e lexuan si një roman kriminal dhe nuk mbetën shumë të impresionuar. Një titull në New York World shpalli: “Libri më i fundit i Fitzgerald, një dështim”.
Romani pati shitje mesatare dhe, deri në vdekjen e autorit në vitin 1940, kopjet e një ribotimi të dytë modest kishin mbetur prej kohësh pa u shitur./Përktheu Piranjat News
