Ekonomia shqiptare pritet të ngadalësohet në vitin 2026. Instituti i Vjenës ka ulur parashikimin për rritjen e Shqipërisë n...
BOTA
OKB ngre alarmin mbi rreziqet e Inteligjencës Artificiale! Çfarë thotë raporti
PiranjatPërditësimi i fundit 1 Korrik 2026, 17:52
Zhvillimi i shpejtë i Inteligjencës Artificiale ofron përfitime të mëdha për vendet dhe njerëzit në mbarë botën, por gjithashtu paraqet rreziqe të mëdha, thanë sot 40 shkencëtarë dhe ekspertë kryesorë në raportin e parë nga një komitet shkencor i pavarur i OKB-së mbi teknologjinë.
Raporti, i cili do t'u paraqitet qeverive në një sesion inaugurues të Dialogut Global të OKB-së mbi Qeverisjen e Inteligjencës Artificiale më 6-7 korrik në Gjenevë, është vlerësimi i parë shkencor global dhe i pavarur i IA-së, me një raport më të plotë dhe më gjithëpërfshirës të planifikuar për vitin e ardhshëm.
Anëtarët e komitetit u zgjodhën nga të gjitha rajonet e botës dhe shërbejnë për një mandat tre-vjeçar, të pavarur nga qeveritë, institucionet ose kompanitë.
Reuters paraqet disa detaje nga raporti paraprak:
- Politikëbërësit kanë nevojë për prova shkencore për të qeverisur IA-në, por aftësitë e saj po i tejkalojnë të kuptuarit shkencor dhe aftësinë e qeverive për t'u përshtatur, me pak metoda në dispozicion për të kontrolluar sistemet shumë autonome të IA-së.
Bashkëkryetari i komitetit Yushua Benzio vuri në dukje provat në rritje të sjelljes mashtruese të IA-së dhe tha se shkenca nuk mund të garantojë që IA nuk do të shkaktojë dëme katastrofike "as vetë, as për shkak të përdoruesve keqdashës", ndërsa aftësitë rriten.
- “Përfitimet e mundshme të inteligjencës artificiale janë të jashtëzakonshme”, përfundon raporti. “Zhvillimi i shpejtë dhe i pakontrolluar i teknologjisë në një shkallë të gjerë paraqet gjithashtu rreziqe të konsiderueshme, duke përfshirë shëndetin mendor të përdoruesve, përdorimin e saj të mundshëm si një mjet shkatërrues, ndikimin në sistemet sociale, ekonomike dhe mjedisore, si dhe sfidat që lidhen me kontrollin e teknologjisë.”
- Përvetësimi i inteligjencës artificiale është përshpejtuar gjerësisht, por në mënyrë të pabarabartë, në të gjitha vendet dhe sektorët. Globalisht, mbi një miliard njerëz tani përdorin inteligjencën artificiale të thjeshtë çdo javë, por përvetësimi në vendet në zhvillim po mbetet prapa.
- Zhvillimi i inteligjencës artificiale është edhe më i përqendruar, me SHBA-në që përbën 75% të fuqisë llogaritëse midis 500 superkompjuterëve më të mirë të inteligjencës artificiale në botë dhe Kinën që përbën 15%.
- Edhe pse fliten më shumë se 7,000 gjuhë në të gjithë botën, modelet aktuale të inteligjencës artificiale janë trajnuar vetëm për një pjesë të vogël të tyre, dhe përkthimi automatik i disa gjuhëve është plot me gabime që mund të ndikojnë në diagnozat mjekësore dhe vendimet e trajtimit.
- Rreziqet përfshijnë ndikime të mundshme negative në të drejtat e njeriut, sistemet sociale dhe mjedisin, me materialet e abuzimit seksual të fëmijëve të gjeneruara nga inteligjenca artificiale dhe dhunën seksuale të mundësuara nga deepfakes që po bëhen gjithnjë e më të zakonshme.
- IA gjithashtu e bën më të lehtë prodhimin dhe targetimin e përmbajtjes së presionuar në shkallë të gjerë, duke kontribuar në një "gërryerje graduale të integritetit të informacionit që mund të dobësojë besimin publik, kohezionin shoqëror dhe diskutimin demokratik".
- Shumica e vendeve, përfshirë ekonomitë e përparuara, nuk kanë ekspertizën teknike për të vlerësuar modelet e reja më të afta të inteligjencës artificiale ose për të marrë pjesë në mënyrë kuptimplote në qeverisjen e tyre.
