Nga Kristiana Filip
Po sikur historia mos lëvizë në vijë të drejtë (kohë lineare), por në cikle (kohë spirale)?&...
BOTA
Rusia tenton të mbyllë Telegram-in/ Ja si po pritet vendimi nga qytetarët dhe ushtria
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Mars 2026, 10:28
Kremlini po ashpërson kontrollin mbi jetën në Rusi dhe ka një objektiv të ri: aplikacionin më të popullarizuar të mesazheve në vend, Telegram. Qytetarë të zakonshëm rusë, madje edhe mbështetës të regjimit, kanë bërë reagime të rralla publike kundër fushatës për të kufizuar Telegram-in, duke paralajmëruar se kjo mund të ketë pasoja negative, jo vetëm brenda vendit, por edhe për ushtrinë ruse në Ukrainë.
Aplikacioni është pjesë e jetës së përditshme të të gjithë, qoftë mbështetës apo kritikë të qeverisë. Por Kremlini po nxit njerëzit të përdorin aplikacionin e ri “kombëtar” MAX, për të cilin shumë frikohen se mund të përdoret për mbikëqyrje, si pjesë e një shtypjeje më të thellë të lirive që nga pushtimi i Ukrainës. Këto frikë janë shtuar nga ndërprerjet e internetit mobil, përfshirë ato të fundit në Moskë, të justifikuara nga autoritetet si të nevojshme për sigurinë.
Për muaj me radhë, rusët janë ankuar se Telegram-i po funksionon më ngadalë dhe më sporadikisht, dhe këtë javë përdoruesit raportuan një ngadalësim të madh.
NBC News ka biseduar me rusë të zakonshëm, figura pro-regjimit dhe aktivistë të të drejtave të njeriut mbi realitetin e ri digjital në vend.
“Ngadalësimi kriminal” i Telegram-it
Miliona rusë përdorin Telegram-in çdo ditë për komunikim privat dhe për të marrë informacione të rëndësishme.
Zyrtarë rusë, propagandistë të Kremlinit, blogerë të luftës, biznese dhe personazhe të njohura janë të pranishëm në aplikacion. Ai është më shumë se një mesazhues; është një ekosistem për gjithçka, nga informacione mbi dronët ukrainas deri tek lajmet e komentet e përgjithshme.
Por autoritetet po e paraqesin gjithnjë e më shumë Telegram-in si një burim të terrorizmit dhe aktivitetit kriminal, me regulatorin e komunikimeve të vendit që kufizon aplikacionin dhe synon themeluesin rus të tij. Arsye të ngjashme janë përdorur edhe për të kufizuar aplikacione të tjera, përfshirë WhatsApp-in, në pronësi të Meta-s.
Fushata e fundit ka shkaktuar kritika edhe nga mbështetësit më të flaktë të Presidentit Vladimir Putin.
Aktivisti pro-Kremlinit dhe gamer Grigory Korolyov, i njohur edhe si GrishaPutin, përdor Telegram-in për të mbledhur fonde për ushtrinë ruse — duke ofruar stickers që ushtarët rusë i vendosin në artilerinë që përdorin kundër Ukrainës.
Korolyov, 19 vjeç, e quan veten “luftëtar kibernetik” në operacionin special të Kremlinit, megjithatë ai nuk kupton logjikën e kufizimit apo bllokimit të Telegram-it dhe e konsideron këtë “kriminal”.
Aplikacioni është bërë një qendër për një audiencë “patriotike” dhe komentues pro-luftës, thotë ai, dhe përdoret nga mijëra njerëz për të mbledhur fonde për ushtrinë ruse.
Një aktiviste tjetër, Olga Krygina, grumbullon ndihma humanitare për trupat rusë dhe civilët në zonat e okupuara të Ukrainës. Ajo thotë se Telegram-i ka qenë efektiv për organizimin dhe shpërndarjen e ndihmave, por ata po rrisin aktivitetin e tyre në MAX, duke u përgatitur për një ndalim të mundshëm.
Kremlini pretendon se Telegram nuk po respekton ligjet ruse dhe nuk po bashkëpunon me autoritetet për të ndaluar krimet e rënda. Themeluesi i aplikacionit, Pavel Durov, po hetohet për “ndihmë ndaj aktiviteteve terroriste”, por nuk janë ngritur akuza zyrtare. Durov e ka quajtur këtë një “spektakël të trishtueshëm të një shteti që ka frikë nga populli i vet”.
Përdoruesit rusë janë të shqetësuar për MAX-in për shkak të defekteve dhe çështjeve të privatësisë, dhe disa po mendojnë të blejnë një telefon tjetër për të instaluar aplikacionin shtetëror. Numri i përdoruesve të MAX tashmë ka arritur në 100 milionë, ose afërsisht 70% e popullsisë së Rusisë.
Militarët rusë në Ukrainë përdorin Telegram-in për komunikim taktikal, dhe bllokimi i tij mund të “godasë vetveten”, sipas ekspertëve ushtarakë. Blogerët ushtarakë rusë e kritikojnë fuqishëm fushatën, duke thënë se ushtria varet nga platforma për komunikimin në front.
Kremlini ka prioritarizuar sigurinë e regjimit mbi efektivitetin taktik, sipas ekspertëve të logjistikës ushtarake./Përktheu Piranjat News
