Nga Kristiana Filip
Po sikur historia mos lëvizë në vijë të drejtë (kohë lineare), por në cikle (kohë spirale)?&...
BOTA
SHBA publikon marrëveshjen Izrael-Liban, në fokus çarmatimi i Hezbollahut
PiranjatPërditësimi i fundit 27 Qershor 2026, 12:16
Departamenti Amerikan i Shtetit ka bërë publik tekstin e një marrëveshjeje kornizë trepalëshe mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Libanit, e nënshkruar në Uashington më 26 qershor.
Dokumenti synon t’i japë fund gjendjes së konfliktit dhe të vendosë një bazë për marrëdhënie të qëndrueshme fqinjësore mes dy vendeve, me mbështetjen e SHBA-së.
Objektivi kryesor i marrëveshjes
Sipas dokumentit, palët angazhohen për respekt të ndërsjellë të sovranitetit dhe për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve përmes negociatave të drejtpërdrejta. Procesi parashikohet të jetë gradual dhe i kushtëzuar nga hapa të verifikueshëm në terren.
Një element qendror i marrëveshjes është forcimi i rolit të ushtrisë libaneze (LAF), e cila pritet të marrë gradualisht kontrollin e sigurisë në disa zona, ndërsa Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) do të tërhiqen në mënyrë progresive nga territori libanez.
Çarmatimi i grupeve të armatosura
Dokumenti thekson se Libani angazhohet për vendosjen e monopolit shtetëror mbi përdorimin e forcës, duke përfshirë çarmatimin e të gjitha grupeve të armatosura jo-shtetërore dhe çmontimin e infrastrukturës së tyre.
Sipas palëve, këto masa janë të lidhura me stabilizimin e situatës së sigurisë dhe me mundësinë e kthimit të civilëve në zonat e prekura, si dhe me nisjen e projekteve të rindërtimit të financuara ndërkombëtarisht.
Roli i Hezbollahut dhe siguria rajonale
Marrëveshja thekson se asnjë grup i armatosur nuk duhet të ketë rol ushtarak apo të sigurisë brenda Libanit. Qeveria libaneze angazhohet që çdo veprim i forcës pa autorizim shtetëror të konsiderohet i paligjshëm.
Nga ana tjetër, Izraeli deklaron se operacionet e tij ushtarake janë në përgjigje të kërcënimeve nga aktorë jo-shtetërorë dhe se nuk ka pretendime territoriale ndaj Libanit, duke sinjalizuar tërheqje të mëtejshme nëse eliminohet kërcënimi.
Ndihma ndërkombëtare dhe rindërtimi
SHBA parashikon mbështetje për forcimin e ushtrisë libaneze dhe rindërtimin ekonomik të vendit, me kusht që të ketë rezultate të verifikueshme dhe transparencë në zbatimin e reformave.
Në dokument parashikohet gjithashtu ndalimi i financimit për çdo individ apo strukturë të lidhur me grupe të armatosura jo-shtetërore.
Pas nënshkrimit të marrëveshjes, palët kanë nisur krijimin e grupeve të punës për hartimin e një marrëveshjeje më të plotë dhe afatgjatë për paqen dhe sigurinë. Po ashtu, parashikohet bashkëpunim për çështje humanitare, përfshirë identifikimin dhe kthimin e trupave dhe lirimin e të ndaluarve.
Dokumenti përmbyllet me vlerësim për rolin e Shteteve të Bashkuara në ndërmjetësimin e procesit.
