Situata e zjarreve në Shqipëri vijon të kërkojë ndërhyrje në disa zona të vendit.
Sipas Ministrisë së Mbroj...
BOTA
Studimi: Ngrënia e mishit të kuq të përpunuar rrit rrezikun e demencës!
n,fPërditësimi i fundit 16 Janar 2025, 13:22
foto
SHBA- Ngrënia e sasive të mëdha të mishit të kuq të përpunuar lidhet me një rrezik më të lartë të demencës dhe rënies së aftësive njohëse, sipas hulumtimit të publikuar në revistën mjekësore të Akademisë Amerikane të Neurologjisë, Neurology. Hulumtimi shqyrtoi të dhënat e shëndetit dhe të ushqyerit të 133,771 njerëzve me një moshë mesatare 49 vjeç në fillim të studimit. Prej tyre, 11,173 u diagnostikuan me demencë deri në 43 vjet më vonë.
Studiuesit në Mass General Brigham Health System, Harvard THChan School of Public Health dhe Broad Institute of MIT dhe Harvard zbuluan se ata që konsumonin një të katërtën ose më shumë të një porcioni të mishit të kuq të përpunuar çdo ditë kishin një rrezik 13% më të lartë për të zhvilluar demencë në krahasim atyre që konsumonin më pak se një të dhjetën e porcionit çdo ditë. Një porcion mishi i kuq përkufizohej si rreth 85 gramë, sa një copë sapuni.
Sa i përket mishit të kuq të papërpunuar, ata krahasuan njerëzit që konsumonin mesatarisht më pak se gjysmë porcioni në ditë me njerëzit që konsumonin një ose më shumë porcione në ditë dhe nuk gjetën asnjë ndryshim në rrezikun e demencës. Përveç kësaj, studiuesit matën funksionin kognitiv objektiv në një grup të ndryshëm prej 17,458 femrash me një moshë mesatare 74 vjeç duke përdorur vlerësime të standardizuara njohëse (teste të kujtesës dhe të menduarit) dhe zbuluan se funksioni njohës ishte më i keq tek ato me konsum më të lartë të mishit të kuq të përpunuar duke llogaritur se plakja njohëse përshpejtohet me rreth 1.6 vjet për çdo shërbim shtesë në ditë.
Kur ata shikuan rënien e vetë-raportuar subjektive njohëse (SCD) të 43,966 njerëzve me një moshë mesatare 78 vjeç, në të cilën njerëzit raportojnë probleme me kujtesën dhe të menduarit përpara se ndonjë dëmtim të shfaqet në teste, ata zbuluan se rreziku i SCD u rrit me 14% për ata që konsumojnë një të katërtën ose më shumë porcione mishi të përpunuar në ditë krahasuar me grupin më pak konsumues dhe me 16% për ata që konsumojnë një ose më shumë porcione mishi të papërpunuar në ditë krahasuar me ata që konsumuan më pak se gjysmë porcioni.
Studiuesit vazhdojnë të hetojnë faktorët që lidhin mishin e kuq me rrezikun e demencës, veçanërisht ata që lidhen me mikrobiomën e zorrëve. Ata theksojnë se zëvendësimi i mishit të kuq të përpunuar me arra dhe bishtajore mund të zvogëlojë rrezikun e demencës me rreth 19%, me pulën me 16% dhe me peshkun me 28%
