Qytetarë, ambientalistë dhe aktivistë të shoqërisë civile janë mbledhur këtë mbrëmje në Tiranë p&e...
BOTA
Thrilleri diplomatik për përfundimin e luftës mes SHBA-së dhe Iranit: Kundërshtitë, “pengesat” dhe vendimet kritike
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Maj 2026, 13:03
Për herë të parë pas muajsh tensionesh dhe konflikti në Lindjen e Mesme, Shtetet e Bashkuara dhe Irani duken më pranë një marrëveshjeje që mund të çojë në uljen e tensioneve dhe hapjen e rrugës për një zgjidhje diplomatike. Presidenti amerikan Donald Trump i përshkroi negociatat si “kryesisht të përfunduara”, duke rritur pritshmëritë për një marrëveshje të mundshme. Trump bëri të ditur gjithashtu se kishte zhvilluar një telefonatë të veçantë me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, të cilën e cilësoi “shumë të mirë”.
Megjithatë, pavarësisht toneve optimiste nga Uashingtoni, Teherani vijon të theksojë se ekzistojnë ende mosmarrëveshje serioze mbi disa çështje kyçe, përfshirë sovranitetin mbi Ngushticën e Hormuzit dhe programin bërthamor iranian. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se “në orët në vijim mund të ketë lajme të mira”, ndërsa nga ana tjetër media iraniane Tasnim, duke cituar burime pranë negociatave, paralajmëroi se marrëveshja mbetet e pasigurt nëse SHBA-ja “vazhdon të vendosë pengesa”.
Një nga pikat më të debatueshme mbetet Ngushtica e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme detare për transportin global të energjisë. Irani këmbëngul se ka sovranitet mbi ngushticën dhe ka propozuar tarifa për anijet që kalojnë aty, ndërsa SHBA kërkon liri të plotë lundrimi. Çështja tjetër kritike lidhet me programin bërthamor të Iranit dhe rezervat e uraniumit të pasuruar. SHBA-ja dhe Izraeli kërkojnë ngrirjen e plotë të pasurimit të uraniumit, ndërsa Teherani këmbëngul se programi i tij ka qëllime civile dhe jo ushtarake.
Analistët ndërkombëtarë e shohin memorandumin aktual si një hap të parë drejt një marrëveshjeje më të gjerë, por jo ende si zgjidhje përfundimtare. Ekspertja Trita Parsi, bashkëthemeluese e Institutit Quincy, deklaroi për Al Jazeera se përgjigjja reale mbi suksesin e negociatave do të shihet vetëm pas raundeve të ardhshme të bisedimeve mbi çështjen bërthamore. Ndërsa akademikja iraniane Setareh Sadeghi vlerësoi se ekziston një dëshirë rajonale për paqe dhe marrëveshje, por paralajmëroi se mesazhet politike kanë qenë shpesh kontradiktore. Sipas analistëve, suksesi i marrëveshjes do të varet nga aftësia e palëve për të kapërcyer mosmarrëveshjet mbi Hormuzin, uraniumin dhe balancën e interesave mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit.
