LIFESTYLE

Çfarë do të thotë të kesh varësi nga teknologjia apo video-lojërat?

Piranjat Përditësimi i fundit 21 Nëntor 2025, 11:04

Çfarë do të thotë të kesh varësi nga teknologjia

Varësia nga video-lojërat, e njohur si Internet Gaming Disorder (IGD), është tashmë e përfshirë në versionin më të fundit të Manualit Diagnostik të Çrregullimeve Mendore (DSM-5-TR). Organizata Botërore e Shëndetësisë e përkufizon IGD si një sjellje ku lojërat marrin përparësi ndaj aktiviteteve të tjera jetësore, duke vijuar edhe kur shkaktojnë pasoja negative.

Cilat janë simptomat e IGD?
Për t’u konsideruar IGD, duhet të shfaqen të paktën pesë nga simptomat e mëposhtme brenda një viti:

Shfaqja e tërheqjes emocionale kur personi nuk luan (ankth, nervozizëm, trishtim).
Nevoja për të luajtur gjithnjë më gjatë.
Vështirësi për të kufizuar ose ndalur lojërat.
Humbja e interesit për aktivitete të tjera.
Vazhdueshmëria e lojës edhe kur sjell probleme.
Gënjimi i të afërmve për kohën e kaluar duke luajtur.
Përdorimi i lojës për të shmangur emocione negative.
Rrezikimi i punës apo marrëdhënieve për shkak të lojërave.
Studime të fundit tregojnë se IGD ngjan me çrregullime të tjera të varësisë, duke përfshirë aktivizimin e zonave të trurit që lidhen me sistemin e shpërblimit dhe uljen e aftësisë për vetëkontroll.


Si diagnostikohet IGD?
Një mjek ose psikolog vlerëson sjelljet, historikun shëndetësor dhe pyet për zakonin e lojërave, si:

Mendimi i vazhdueshëm për lojën.
Qëndrimi online më gjatë se planifikuar.
Dështimi në përpjekjet për të kufizuar kohën e lojës.
IGD shpesh shoqërohet me gjendje të tjera si ankthi, depresioni ose ADHD.

Si trajtohet?
Ndryshe nga varësitë e tjera, shmangia totale e teknologjisë është e pamundur. Trajtimi përfshin:

Terapinë konjitive-sjellore (CBT).
Menaxhimin e kohës dhe krijimin e rutinave të reja.
Kufizimin e aplikacioneve që shkaktojnë varësinë.
Në raste të rënda, IGD ndikon edhe në financa, aktivitet fizik dhe higjienë personale, sidomos kur lojërat përfshijnë mikrotransaksione.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan