Një zjarr ka përfshirë zonën e Karaburunit në Vlorë, duke rikthyer shqetësimet për nisjen e sezonit të zjarreve n...
LIFESTYLE
Çfarë ndodh me trupin tuaj kur konsumoni vaj ulliri çdo ditë
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Dhjetor 2025, 08:21
Shtimi i këtij “lëngu të artë” në ushqimet tuaja mund t’i japë trupit tuaj një përfitim të madh ushqyes.
Konsumimi i vajit të ullirit mund të ulë rrezikun e sëmundjeve të zemrës, kancerit, demencës dhe osteoporozës. Vaji i ullirit ofron yndyrna të shëndetshme, polifenole dhe vitamina E dhe K, të cilat mbështesin një dietë të balancuar. Përdoreni në sallata, perime të pjekura, drithëra, makarona, produkte të pjekura ose madje edhe në qumësht.
Vaji i ullirit është një nga vajrat më të përdorur në gatim në të gjithë botën, i njohur për shijen e tij të pasur dhe përfitimet shëndetësore. Ai prodhohet duke shtypur ullinjtë e freskët për të nxjerrë vajin, duke ruajtur kështu aromën e butë dhe të pasur që mund të përmirësojë çdo gatim. Përveç shijes, ai ofron një përqindje të lartë antioksidantësh dhe komponimesh bimore që mbështesin shëndetin në mënyra të ndryshme.
Mandy Enright, MS, RDN, dietologe dhe eksperte e mirëqenies, shpjegon:
"Vaji i ullirit përmban komponime bimore, përfshirë acidin oleik, acidin palmitik, acidin linoleik dhe acidin sterik. Ai përmban gjithashtu komponime fenolike si fitosterole, tokoferole, lignanë dhe flavonoide."
Popujt në mbarë botën përdorin vaj ulliri çdo ditë, dhe studimet tregojnë se këto zakone lidhen me përfitime të konsiderueshme shëndetësore. Nëse e përfshini në rutinën tuaj të përditshme, mund të shihni ndryshime të dukshme në trupin dhe shëndetin tuaj.
Pse vaji i ullirit është i dobishëm
1. Mbron zemrën
Një përfitim i madh i vajit të ullirit është përmbajtja e lartë e yndyrnave mono të pangopura, veçanërisht acidit oleik, që lidhen me një rrezik më të ulët për sëmundjet kardiovaskulare. Yndyrnat e shëndetshme ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe përmirësojnë nivelet e kolesterolit, duke mbrojtur zemrën.
Studimi PREDIMED në Spanjë tregoi se një dietë mesdhetare e pasuruar me vaj ulliri ekstra të virgjër ose arra ul ndjeshëm rrezikun e ngjarjeve kardiovaskulare si ataku në zemër dhe goditja në tru.
2. Mbështet shëndetin e kockave
Vaji i ullirit përmban polifenole, antioksidantë që stimulojnë formimin e kockave dhe zvogëlojnë rrezikun e humbjes së tyre, veçanërisht tek personat me predispozitë për osteoporozë.
3. Redukton inflamacionin
Përbërës të tjerë të vajit të ullirit, si oleokantali, oleaceina dhe oleuropeina, mund të ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe të shënuesve të tij në gjak, duke mbrojtur trupin nga sëmundje kronike si diabeti, alergjitë dhe disa lloje kanceresh.
4. Mbështet shëndetin njohës
Vaji i ullirit, i pasur me yndyrna të pangopura dhe antioksidantë si vitamina E, mund të ndihmojë në mbrojtjen e funksionit njohës dhe të ulë rrezikun e sëmundjes Alzheimer dhe demencës. Studime tregojnë se konsumimi i rregullt i vajit të ullirit ul rrezikun e vdekjes nga demenca deri në 28%.
5. Mbron nyjet dhe parandalon osteoartritin
Vaji i ullirit ndihmon në lubrifikimin e nyjeve dhe ka efekt anti-inflamator, i cili mund të ndihmojë në parandalimin dhe menaxhimin e osteoartritit.
6. Ul rrezikun e kancerit
Përbërësit bimore të vajit të ullirit, si oleaceina, mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të disa llojeve të kancerit, përfshirë atë të gjirit dhe traktit gastrointestinal, deri në 31%.
Vlera ushqyese e vajit të ullirit (1 lugë gjelle – 13.5 g)
Kalori: 119 Karbohidrate: 0 g Fibër dietike: 0 g Sheqer: 0 g Proteina: 0 g Yndyrë totale: 13.5 g Yndyrë e ngopur: 1.86 g Yndyrë mono e pangopur: 10 g (73.9%) Yndyrë polipangopur: 1 g (9.7%) Kolesterol: 0 mg Natrium: 0 mg Vitamina E: 2 mg (13% DV) Vitamina K: 8 mcg (7% DV)
A është i sigurt vaji i ullirit?
Po, kur konsumohet me moderim. Megjithatë, marrja e tepruar mund të shkaktojë shtim në peshë për shkak të kalorigjenisë së lartë. Raste të rralla mund të përfshijnë probleme të lehta me tretjen ose reaksione alergjike.
5 mënyra për të përdorur vaj ulliri
Në sallata – Përmirëson shijen dhe ndihmon në përthithjen e vitaminave të tretshme në yndyrë.
Në gatim – Reziston temperaturave të mesme të gatimit dhe i shton shije vakteve.
Për lyerjen bukës – Zëvendëson gjalpin ose kremrat e lyer.
Në qumësht – Shton antioksidantë në pijen tuaj të mëngjesit. Në drithëra dhe makarona – Përmirëson shijen dhe përthithjen e përbërësve të tretshëm në yndyrë.
Shtimi i vajit të ullirit në ushqimet tuaja është një mënyrë e thjeshtë dhe e efektshme për të mbështetur shëndetin e zemrës, nivelet e kolesterolit dhe funksionin njohës. Pavarësisht se e përdorni në sallata, gatime ose thjesht për lyerjen e bukës, ky përbërës mesdhetar i shëndetshëm do t’i shtojë një prekje magjie ushqimit tuaj.
