Një prej shqiptarëve të diasporës, që po udhëton nga Anglia drejt Shqipërisë për t’iu bashkuar protestës...
LIFESTYLE
Frutat dhe perimet e ngrira dhe të konservuara mund të jenë më të shëndetshme nga sa mendohet
PiranjatPërditësimi i fundit 11 Shtator 2026, 14:12
Të freskëta, të ngrira apo të konservuara? Kur bëhet fjalë për frutat dhe perimet, shumë njerëz besojnë se produkti i freskët është automatikisht edhe zgjedhja më e shëndetshme. Por, kërkimet shkencore sugjerojnë se kjo nuk është gjithmonë e vërtetë, sipas “Science Direct”.
Një studim i publikuar në revistën shkencore “Food Quality and Preference” tregon se njerëzit kanë një prirje të fortë për t’i konsideruar frutat dhe perimet e freskëta më të shëndetshme se ato të ngrira ose të konservuara, edhe kur u jepen informacione që tregojnë vlerat e tyre ushqyese.
Studimi, i kryer nga studiues të Universitetit Macquarie në Australi, përfshiu vlerësime të drejtpërdrejta të konsumatorëve dhe teste për të identifikuar edhe reagimet e pavetëdijshme ndaj tre formave të ushqimeve.
Pjesëmarrësit i vlerësuan produktet e freskëta më pozitivisht, ndërsa ato të ngrira dhe të konservuara u perceptuan më pak të shëndetshme.
Por “i freskët” nuk do të thotë domosdoshmërisht “më ushqyes”.
Frutat dhe perimet e freskëta mund të kalojnë ditë gjatë transportit, qëndrimit në dyqan dhe më pas në frigorifer.
Gjatë kësaj kohe, disa vitamina mund të pakësohen. Nga ana tjetër, produktet e ngrira zakonisht përpunohen dhe ngrihen relativisht shpejt pas korrjes, duke ndihmuar në ruajtjen e një pjese të mirë të vlerave ushqyese.
Një studim i publikuar në “Journal of Agricultural and Food Chemistry” krahasoi përmbajtjen e disa vitaminave në fruta dhe perime të freskëta dhe të ngrira.
Studiuesit analizuan vitaminën C, riboflavinën, vitaminën E dhe beta-karotenin në tetë lloje produktesh.
Në përgjithësi, përmbajtja e vitaminave në produktet e ngrira ishte e krahasueshme me atë të produkteve të freskëta dhe, në disa raste, edhe më e lartë.
Procesi i konservimit përfshin zakonisht trajtim me nxehtësi, për të garantuar sigurinë e ushqimit dhe për t’i dhënë atij jetëgjatësi.
Kjo mund të humbasë disa vitamina që janë të ndjeshme ndaj nxehtësisë, si vitamina C. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se ushqimi i konservuar humbet të gjitha vlerat ushqyese.
Mineralet, fibrat dhe shumë përbërës të tjerë ushqyes mund të mbeten të dobishëm. Madje, një analizë e të dhënave ushqimore nga Departamenti Amerikan i Bujqësisë ka treguar se ndryshimet mes formave të freskëta, të ngrira dhe të konservuara ndryshojnë sipas ushqimit dhe lëndës ushqyese; në disa raste produktet e konservuara mund të kenë edhe më shumë nga disa minerale sesa alternativat e freskëta të gatuara.
Për këtë arsye, ekspertët theksojnë se më e rëndësishme se etiketa “i freskët” është mënyra se si është përpunuar produkti dhe çfarë i është shtuar atij.
Në rastin e perimeve të konservuara, një nga gjërat kryesore për t’u kontrolluar është sasia e kripës.
Kur është e mundur, këshillohet të zgjidhen produkte me shënimin “pa kripë të shtuar”. Perimet e konservuara mund të shpëlahen, gjithashtu me ujë para konsumimit për të ulur një pjesë të natriumit.
Edhe te frutat e konservuara duhet parë etiketa. Është më mirë të zgjidhen ato që ruhen në lëngun e tyre ose në ujë, në vend të produkteve të zhytura në shurup me sheqer të shtuar.
Studimet arritën në përfundimin se frutat dhe perimet e freskëta, të ngrira dhe të konservuara mund të jenë të gjitha pjesë e një ushqyerjeje të shëndetshme.
