Në prag të miqësores Shqipëri – Izrael, e cila do të mbahet sonte në stadiumin “Air Albania” të Tiran&...
LIFESTYLE
Nga korsetet te Ozempic: Trupi ideal në industrinë e modës
PiranjatPërditësimi i fundit 20 Maj 2026, 21:30
Moda flet vazhdimisht për diversitetin, pranimin dhe përfshirjen. Megjithatë, pas fushatave dhe sloganeve, një ideal i caktuar për trupin ende promovohet në industri. Nga korset viktoriane deri te kultura Ozempic e sotme, historia e modës mbetet thellësisht e ndërthurur me kontrollin e imazhit femëror dhe një kërkim të pamëshirshëm për trupin "ideal".
Në vitet e fundit, në fjalorin e modës, konceptet e "përfshirjes", "pozitivitetit të trupit" dhe "diversitetit" janë bërë pothuajse të detyrueshme në çdo bisedë rreth sfilatave, fushatave dhe kulturës estetike bashkëkohore.
Megjithatë, pas kësaj retorike, realiteti mbetet shumë më pak radikal nga sa do të donte të besonte industria.
Sigurisht, ekziston një realitet që moda e ka njohur gjithmonë shumë mirë: rrobat, veçanërisht në nivelet e pasarelave dhe të modës së lartë, shfaqen idealisht në një trup të hollë, të shëndetshëm dhe në formë. Linjat, përmasat dhe lëvizja e veshjes “lexohen” kështu më qartë, prandaj ajo vazhdon të favorizojë lloje të caktuara trupash. Dhe për shkak se moda mbetet mbi të gjitha një industri, domethënë synon shitjet, ajo vazhdon të investojë në atë që e konsideron më të dëshirueshmen komercialisht.
Lëvizja drejt një imazhi më të zgjeruar të bukurisë, megjithëse me hezitim, është e dukshme, por pavarësisht retorikës së përfshirjes, shifrat ende zbulojnë se modeli dominues i modës mbetet çuditërisht i ngushtë.
Edhe pse ka pasur pak përpjekje, është fakt që vitet e fundit, markat kryesore kanë përfshirë një larmi më të madhe në fushatat dhe pistat e tyre, si në aspektin e tipeve të trupit ashtu edhe të identitetit gjinor. Si pjesë e këtij ndryshimi gradual drejt përfshirjes, Valentina Sampaio u bë modelja e parë transgjinore e hapur në një fushatë të Victoria's Secret në vitin 2019, dhe gjithashtu mori pjesë në shfaqjen e markës në vitin 2024.
Fushata Savage X Fenty e Rihannës në vitin 2020 u konsiderua si një pikë kthese në bisedën rreth përfshirjes, pasi paraqiti gra të llojeve të ndryshme të trupit, moshave dhe gjinive pa i trajtuar ato si një "rast i veçantë". Për herë të parë, diversiteti funksionoi jo si një shtesë komunikimi, por si një pjesë organike e estetikës dhe vetë spektaklit.
Nga korseja te Ozempic: Historia e një kontrolli të vazhdueshëm
Çdo epokë krijonte trupin e vet "të saktë". Në periudhën viktoriane, korseja ishte një mjet për të formësuar siluetën femërore, duke kufizuar në mënyrë të panatyrshme belin dhe duke imponuar një standard disipline dhe feminiteti. Më vonë, Marilyn Monroe u paraqit në retrospektivë si gruaja që "përmbysi" standardet e bukurisë.
Në realitet, megjithatë, trupi i saj korrespondonte në mënyrë të përkryer me idealin e viteve 1950: format e kurbave, simetrinë dhe feminitetin intensiv.
Në vitet 1970, moda filloi të largohej nga format e lakuara dhe të promovonte një trup shumë më të hollë, pothuajse djaloshor. Epoka Twiggy kishte hapur tashmë rrugën për një estetikë ku dobësia ekstreme shihej si moderne, rinore dhe elegante, një perceptim që ndikoi edhe në modën e dekadave në vijim. Vitet 1990, përmes epokës së supermodeleve, vendosën edhe më rreptësisht standardin e siluetës së hollë, të gjatë por të tonifikuar. Estetika e "heroin chic" shpejt e shndërroi dobësinë në pothuajse një obsesion kulturor: fizikë jashtëzakonisht të hollë të kombinuar me lëkurë të zbehtë, rrathë të errët nën sy dhe flokë shpesh të pakrehur.
Në filli të viteve 2000, kur u larguam nga trupat super të hollë, kaluam te xhinse me bel të ulët dhe bluza të shkurtra që kërkonin një bark të sheshtë e të tonifikuar dhe një bel të hollë. Nga mesi i të njëjtës dekadë, kultura e "madhësisë zero" dominoi jo vetëm pasarelën, por edhe Hollywood-in. Keira Knightley, Lindsay Lohan dhe Mary-Kate Olsen ishin disa nga rastet më të spikatura të asaj periudhe, me trupat e tyre jashtëzakonisht të hollë vazhdimisht në qendër të komenteve në shtyp dhe kulturën pop.
Pak më vonë, reality show i Kardashian-it i solli përsëri format e trupit në bisedë, por përmes një standardi po aq të rreptë dhe shpesh të paarritshëm: vithe të theksuara, një bel jashtëzakonisht të hollë dhe një trup pothuajse skulpturor. Dhe pikërisht kur ky alternim i vazhdueshëm i standardeve filloi t’i lodhte gratë psikologjikisht dhe fizikisht, u shfaq epoka e re e Ozempic-ut, një kulturë që premtonte humbje të shpejtë në peshë dhe riktheu dobësinë si qëllim dominues.
Iluzioni i përfshirjes
Sipas Raportit të Përfshirjes së Madhësisë Pranverë/Verë 2026 të Vogue Business, nga 9,038 paraqitje në 198 sfilata mode në kryeqytetet kryesore të modës, vetëm 0.9% paraqitën modele plus-size dhe 2% modele me madhësi mesatare. Me fjalë të tjera, më shumë se 97% e paraqitjeve janë ende të kufizuara në madhësi.
Kur një industri zgjedh të njëjtin trup vazhdimisht, mesazhi është i qartë, edhe nëse nuk thuhet shprehimisht: kjo është ajo që është e dëshirueshme, e pranueshme, e bukur. Dhe, me të vërtetë, një trup i hollë, në formë dhe i kuruar mirë zotëron një harmoni estetike që gjithmonë ka magjepsur modën, fotografinë dhe imazhin në përgjithësi.
Problemi fillon kur kjo estetikë bëhet standardi i vetëm i pranueshëm. Mediat sociale e intensifikojnë më tej këtë presion. Trupat bëhen të kënaqur që vlerësohen dhe krahasohen, ndërsa ekspozimi i vazhdueshëm ndaj imazheve të filtruara dhe të redaktuara shtrembëron perceptimin e realitetit. Studimet e botuara në Bibliotekën Kombëtare të Mjekësisë të SHBA-së e lidhin përdorimin sistematik të mediave sociale me rritjen e pakënaqësisë me trupin, vetëvlerësim më të ulët dhe ankth më të madh për pamjen.
Sot, çështja e vërtetë nuk është një fushatë përfshirjeje e rastësishme apo një zgjedhje e ndryshme aktorësh çdo sezon. Është pranimi i diversitetit jo si një trend apo strategji komunikimi, por si një realitet natyror./piranjat news
