Një aksident i rëndë është regjistruar gjatë ditës së sotme në aksin rrugor Elbasan–Mjekës.
Sipas inf...
LIFESTYLE
Rrufetë në Mars, çfarë do të thotë kjo për shkencën
PiranjatPërditësimi i fundit 30 Nëntor 2025, 08:44
Për herë të parë, një mjet eksplorues i NASA-s ka zbuluar prova të rrufeve në Mars, duke kapur "zhurmat" e zbehta të prodhuara nga stuhitë e vazhdueshme të pluhurit të planetit përmes mikrofonit të tij të integruar.
Shkencëtarët kanë spekuluar prej kohësh se shkarkimet elektrike mund të ndodhin në atmosferën e Marsit, por konfirmimi i këtij fenomeni ka qenë sfidues deri më tani.
Sipas një studimi të botuar në Nature, roveri Perseverance i NASA-s, i cili ka qenë duke eksploruar Marsin që nga viti 2021, regjistroi aksidentalisht këto ngjarje të vogla elektrike. Ndryshe nga rrufetë dramatike, kilometra të gjata që shihen në Tokë, këto shkarkime marsiane janë shumë të vogla.
Autori kryesor Baptiste Chide nga qendra kërkimore CNRS e Francës i përshkroi ato si të ngjashme me goditjet statike që mund të merrni nga prekja e derës së një makine në një ditë të thatë. “Edhe pse me energji të ulët, këto shpërthime po ndodhin vazhdimisht dhe në të gjithë planetin”, tha Chide. Procesi fillon kur grimcat mikroskopike të pluhurit fërkohen me njëra-tjetrën, duke u ngarkuar elektrikisht.
Kjo energji lirohet më pas në harqe të vogla, vetëm disa milimetra ose centimetra të gjata, duke prodhuar një tronditje të dëgjueshme. Ndërsa stuhitë e pluhurit dhe vorbullat në shkretëtirat e Tokës mund të gjenerojnë fusha elektrike, ato rrallë rezultojnë në shkarkime të vërteta. Megjithatë, në Mars, atmosfera e hollë dhe përbërja unike nënkuptojnë se edhe një grumbullim i vogël i ngarkesës mund të shkaktojë një shkarkim.
Ideja e rrufeve të shkaktuara nga pluhuri në Mars ka ekzistuar që nga ditët e para të eksplorimit planetar dhe është replikuar në eksperimente laboratorike. Në vitin 2016, anija kozmike Schiaparelli e Agjencisë Hapësinore Evropiane mbante instrumente posaçërisht për të kërkuar këto shkarkime, por anija kozmike u rrëzua gjatë uljes. Që atëherë, fenomeni ishte anashkaluar kryesisht, derisa mikrofoni SuperCam i Perseverance kapi pa dashje sinjalet.
