Hormonet luajnë një rol jetësor në funksionimin e duhur të trupit tonë. Por ato gjithashtu mund të kenë një efekt të fuqishëm - dhe nganjëherë negativ - në humorin dhe shëndetin tonë mendor.
Të gjithëve na pëlqen të mendojmë se ndjenjat dhe emocionet tona janë nën kontrollin tonë, por a janë vërtet kështu? Shkencëtarët e dinë prej kohësh se lajmëtarët kimikë të quajtur neurotransmetues ushtrojnë një ndikim të madh në trurin tonë. Megjithatë, ndërsa shkencëtarët mësojnë më shumë, ata po zbulojnë se edhe hormonet mund të na ngatërrojnë mendjet në mënyra të papritura. Tani, disa po përpiqen ta shfrytëzojnë këtë njohuri për të gjetur trajtime të reja për gjendje si depresioni dhe ankthi.
Hormonet janë lajmëtarë kimikë të lëshuar nga gjëndra, organe dhe inde të caktuara. Ato hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe udhëtojnë nëpër trup, përpara se të lidhen me receptorët në një vend të caktuar. Lidhja vepron si një lloj "shtrëngimi duarsh" biologjik që i thotë trupit të bëjë diçka. Për shembull, hormoni insulinë u thotë qelizave të mëlçisë dhe muskujve të thithin glukozën e tepërt nga gjaku dhe ta ruajnë atë si glikogjen.
Kontrolli i padukshëm i hormoneve
Shkencëtarët kanë identifikuar deri më tani më shumë se 50 hormone në trupin e njeriut. Së bashku ato menaxhojnë qindra procese trupore, duke përfshirë rritjen dhe zhvillimin e një personi, funksionin seksual, riprodhimin, ciklin gjumë-zgjim dhe - më e rëndësishmja - mirëqenien e tyre mendore. "Hormonet ndikojnë vërtet në humorin dhe emocionet tona", thotë Nafissa Ismail, profesoreshë e psikologjisë në Universitetin e Otavës, Kanada.
"Ata e bëjnë këtë duke bashkëvepruar me neurotransmetuesit që prodhohen dhe çlirohen në rajone specifike të trurit, por edhe duke ndikuar në procese si vdekja qelizore ose neurogjeneza - kur krijohen ose lindin neurone të reja." Prevalenca e çrregullimeve të shëndetit mendor, siç janë depresioni, ankthi dhe çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD) është më e lartë gjatë tranzicioneve të mëdha hormonale.
Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë. Shkalla e depresionit është në thelb e barabartë midis djemve dhe vajzave gjatë fëmijërisë, por në adoleshencë, vajzat kanë dy herë më shumë gjasa se djemtë të jenë në depresion - një ndryshim që vazhdon gjatë gjithë jetës.
Pra, a mund të jenë hormonet fajtore? Mund të mos jetë surprizë të mësosh se, nëse je grua, hormonet seksuale ushtrojnë një ndikim të madh në humor. Në ditët dhe javët para ciklit të një gruaje, nivelet e estrogjenit dhe progesteronit bien, duke përkuar me ndjenja nervozizmi, lodhjeje, trishtimi dhe ankthi për disa, por jo për të gjitha.
Disa gra madje mund të përjetojnë çrregullim disforik paramenstrual (PMDD ), një çrregullim të rëndë të humorit që lidhet me hormonet, i karakterizuar nga luhatje ekstreme të humorit, ankth, depresion dhe nganjëherë mendime vetëvrasëse gjatë dy javëve para menstruacioneve.
Artikuj te sugjeruar
LIFESTYLE
18 Tetor08:49
Rezultate emocionuese nga analizat e gjakut për 50 lloje kanceri
Një analizë gjaku për më shumë se 50 lloje kanceri mund të ndihmojë në përshpejtimin e diagnozës, sipas nj&eum...
LIFESTYLE
18 Tetor07:15
Një nga më aktivët në botë, Vullkani Kilauea nxjerr llavë në Hawaii
Vullkani Kilauea i Havait vazhdoi të lëshonte llavë nga krateri i tij të premten (17 tetor) pasi shpërtheu një ditë më h...
LIFESTYLE
18 Tetor07:09
Njihuni me horoskopin për ditën e sotme, e shtunë 18 tetor
Më 21 tetor do të ndodhin ndryshime të reja për secilën shenjë horoskopi, pasi Hëna e re sjell një cikël të ri...
LIFESTYLE
17 Tetor19:55
Ky violinist mban mbi supe veglën 16 milionë dollarësh
Një violinë Stradivari 300-vjeçare me vlerë rreth 16 milionë dollarë do të jetë në qendër të skenë...
LIFESTYLE
17 Tetor15:43
"Honda Civic Sport Touring Hybrid 2025"/ Efikasitet i përsosur dhe teknologji e avancuar
Honda ka vazhduar përditësimet e saj për modelin 2025 të Civic Sedan Sport Touring Hybrid, duke e theksuar atë si një opsion t&e...
LIFESTYLE
17 Tetor07:06
“Debatet dhe konfliktet në çift do shtohen”/ Horoskopi për sot, 17 tetor 2025
Dashi
Dite shume e veçante kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Marsi do provokojnë fantazinë dhe pasionin ndërmj...
LIFESTYLE
16 Tetor22:58
Për vetëm 9 minuta! Pyetjet që mund të transformojnë marrëdhënien me fëmijën
Pyetjet e duhura mund të na ndihmojnë të lidhemi me të tjerët dhe të krijojmë lidhje më të ngushta mes prindë...
LIFESTYLE
16 Tetor14:06
Madhështore, FOX Factory ka krijuar një Ram 1500 të ulur me 650 kuajfuqi
FOX Factory, një lider në industrinë e sistemeve të amortizatorëve dhe teknologjisë së performancës, ka zbuluar nj&eum...
LIFESTYLE
16 Tetor11:19
Zhdukja e minjve rikthen “paqen” në ishujt e pabanuar të Paqësorit (VIDEO)
Atoli Bikar dhe Ishulli Jemo janë parajsa klasike ishujsh nga lart: plazhe me rërë të bardhë, ujëra të pastra ngjyrë blu...
LIFESTYLE
16 Tetor09:28
Dronë rezistentë ndaj erërave të forta për të shpërndarë ilaçe
Studiuesit në Mbretërinë e Bashkuar po përpiqen të zhvillojnë një dron mallrash që mund t'u dërgojë ilaç...