LIFESTYLE

Të pathënat e jetës së Pikasos dhe gruaja që e sfidoi

Piranjat Përditësimi i fundit 5 Dhjetor 2025, 09:10

Të pathënat e jetës së Pikasos dhe gruaja që e sfidoi

Ajo ishte 21 vjeç. 61 vjeç ai.

Kur ajo u përpoq ta linte, Pablo Picasso e vështroi dhe shpërtheu në të qeshura:

"Askush nuk e lë Picasso-n."

Por Françoise Gilot e bëri, gjithsesi.

Dhe ishte e vetmja grua, e cila

arriti të largohej vërtet.

Picasso i shkatërronte gratë.

Jo në mënyrë metaforike. Por në kuptimin e vërtetë të fjalës.

Marie-Thérèse Walter, ia mori jetën vetes katër vjet pas vdekjes së tij.

Dora Maar, fotografja brilante, të cilën ai e portretizoi si "gruaja që qante", përfundoi nëpër spitale të shëndetit mendor.

Jacqueline Roque, gruaja e tij e dytë, qëlloi veten në kokë trembëdhjetë vjet pas vdekjes së tij.

Skenari ishte gjithmonë i njëjtë:

ai gjente një grua të re, brilante, e shndërronte në një muzë, e përpinte nga brenda dhe kur lodhej prej saj e hidhte tej si një leckë.

Picasso thoshte se gratë ishin "hyjnesha ose rrogoza për të fshirë këpucët".

I quante "makina vuajtjesh".

Të gjitha u thyen.

Ose qëndruan derisa humbën jetën, ose u rrënuan në përpjekjen për të shpëtuar.

Të gjitha përveç njërës.

Paris, 1943.

Në një qytet të pushtuar nga nazistët, në një dhomë të mbushur me tym dhe tension, Françoise, një studente e re pikture, takon Pablo Picasso-n.

Ai e shikon dhe i thotë: "Je kaq e re! Mund të jem babai yt."

Ajo, pa ulur shikimin, përgjigjet:

"Ti nuk je babai im."

Kështu ishte Françoise: çelik nën elegancë.

Qëndroi me të për dhjetë vjet. I dha dy fëmijë.

Ai e pikturoi qindra herë, duke e quajtur "gruaja që sheh shumë".

Dhe, pikërisht, për shkak të kësaj, ajo pa atë që të tjerat s'kishin guxuar ta shihnin: kurthin.

"E doja.-pohon ajo,-por pashë edhe si shkatërroi atë që mëtonte se e donte."

Në vitin 1953, pas një tjetër nate manipulimi dhe heshtjesh të ngarkuara me zemërim, ajo kundroi veten në pasqyrë.

Ishte vetëm 32 vjeç, por ndihej e vjetër, e zbrazët.

Pas saj, pikturat e Pikasos e sodisnin ngultas si sy të përjetshëm.

U kthye nga ai dhe i tha me qetësi:

"Po iki."

Pikasso qeshi. Një e qeshur e ftohtë. Mosbesuese.

Askush s'kishte guxuar ta linte deri atëherë.

Por ajo mblodhi valixhet.

Mori fëmijët.

Dhe iku.

Pa bërë asnjë skenë. Pa bërtitur.

Vetëm me forcën e heshtur të një gruaje që vendos të shpëtojë veten.

Nuk u zhduk.

Vazhdoi të pikturonte.

Duke i rritur fëmijët e saj e vetme.

Rindërtoi karrierën e saj, kanavacë pas kanavace, ekspozitë pas ekspozite.

Në vitin 1964, botoi "Jeta me Pikasson", një libër që i rrëfente të gjitha: gjenialitetin dhe mizorinë, sharmin dhe dominimin.

Ishte një skandal. Pikasso u përpoq ta bllokonte publikimin, por libri u bë një sukses në mbarë botën.

Për herë të parë, miti i Pikasos u shkatërrua.

E vërteta e Françoise-s u bë një forcë për gratë e tjera.

"Më duhej ta tregoja,- tha ajo,-që gratë e tjera të mësonin se mund të mbijetonin."

Vite më vonë, ajo u dashurua me Jonas Salk-un, mjekun që shpëtoi miliona jetë me vaksinën kundër poliomelitit.

"Picasso donte të zotëronte botën, Jonas donte ta kuronte atë."-u shpreh ajo.

Me të, ajo gjeti atë çfarë Picasso nuk do t'ia kishte dhënë kurrë:

një dashuri të bazuar në respekt, jo në pushtet.

Talenti i saj lulëzoi. Pikturat e saj arritën në MoMA, në Pompidou, MET.

Françoise Gilot ishte bërë ajo së cilës Picasso ia kishte më shumë frikën:

një grua e lirë, artistja e jetës së vet.

Picasso vdiq në vitin 1973, në moshën 91 vjeç, vetëm, i rrethuar nga pikturat e tij.

Françoise jetoi deri në vitin 2023. Vdiq në moshën 101 vjeç, në paqe, pasi kishte jetuar pesëdhjetë vjet më e lirë se ai.

Ajo pikturoi, deshi, mësoi, frymëzoi.

Pa fëmijët e saj të rriteshin dhe artin e saj të shkëlqente.

Ajo vërtetoi se mund të dashurohet pa e shkatërruar veten.

Kur e pyetën se si e gjeti guximin për t’u larguar, ajo u përgjigj me një buzëqeshje:

“Sepse liria është e vetmja dashuri, të cilën ia vlen ta mbash fort.”

Pikaso e pikturoi atë njëqind herë, duke u përpjekur ta kapte, ta mbërthente.

Por ishte vetë Françoise, ajo që pikturoi fatin e vet.

Ajo ishte 21 vjeç kur e takoi.

32 kur e la.

101 kur vdiq.

Dhe çdo ditë të jetës së saj të gjatë ajo shpërfaqi një të vërtetë të thjeshtë dhe të fuqishme:

Ndonjëherë, akti më i madh i krijimit është të mos pranosh që të shkatërrohesh.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan