Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ndaj ceremonisë me nderime shtetërore të organizuar në Serbi p&eu...
LIFESTYLE
Thuajini LAMTUMIRË goditjeve në tru! /Shkencëtarët krijojnë mikrorobota që lëvizin në gjak dhe shpërndajnë ilaçe me saktësi
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Nëntor 2025, 09:54
Shkencëtarët në Zürich kanë krijuar një nga teknologjitë më premtuese në mjekësinë moderne: mikrorobota më të vegjël se dy milimetra, të aftë të udhëtojnë brenda enëve të gjakut dhe të shpërndajnë ilaçe direkt në zonat e bllokimeve që shkaktojnë goditje në tru. Rezultatet e studimit janë publikuar në revistën prestigjioze Science, duke u cilësuar si një hap i madh drejt trajtimit minimal invaziv të sëmundjeve neurologjike.
⸻
Si funksionojnë mikrorobotët e gjakut? Mikroroboti ka formën e një kapsule mikroskopike sferike dhe përbëhet nga një xhel biokompatibël që mban brenda ilaçet kundër mpiksjeve ose tumoreve. Ai përmban nanopjesëza hekuri, të cilat i mundësojnë lëvizjen dhe kontrollin e tij përmes fushave magnetike të drejtuara nga jashtë trupit.
Përmes rrezeve X, mjekët mund të monitorojnë lëvizjet e tij. Kur mbërrin në vendin e bllokimit, aktivizohet një fushë magnetike me frekuencë të lartë, e cila ngroh kapsulën, shkrijë xhelin dhe liron ilaçin direkt në mpiksjen e gjakut.
⸻
Çfarë e bën revolucionare këtë teknologji? ✔ Ilaçi shkon vetëm në zonën e prekur ✔ Shmangen dëmtimet e indeve të shëndetshme ✔ Ulet rreziku i gjakderdhjes dhe efekteve anësore ✔ Rritet ndjeshëm efikasiteti i trajtimit
Goditja në tru mbetet një nga shkaqet kryesore të vdekshmërisë globale, ndaj ky sistem konsiderohet një mundësi reale për shpëtimin e mijëra jetëve.
⸻
Testimet dhe sfidat Teknologjia nuk është testuar ende te njerëzit, por ka dhënë rezultate shumë premtuese në testimet te derrat dhe delet. Sfida kryesore mbetet navigimi në qarkullimin real të gjakut.
Autori i studimit, Fabian Landers, shprehet:
“Sasia e madhe e gjakut që qarkullon me shpejtësi të jashtëzakonshme në enët tona është një realitet që teknologjia duhet të përballojë. Megjithatë, rezultatet e deritanishme tregojnë potencial jashtëzakonisht të lartë.”
Studiuesit përdorën tre strategji lëvizjeje:
1-rrotullim përgjatë mureve të enëve,
2- tërheqje magnetike drejt destinacionit,
3- lëvizje kundër rrjedhës së gjakut.
Mikrorobotët arritën shpejtësi deri në 4 mm/s, një tregues kyç për funksionim të suksesshëm në trupin e njeriut.
Përdorimet e ardhshme Përveç goditjeve në tru, teknologjia mund të përdoret për:
1-trajtimin e tumoreve
2-infeksione të lokalizuara 3-bllokime të tjera vaskulare
Fazat e ardhshme përfshijnë testime të zgjeruara, vlerësime sigurie dhe më pas miratime rregullatore për provat klinike te njerëzit.
Mjekësia po hyn në një epokë të re
Nëse miratohet për përdorim klinik, mikrorobotët do të hapin rrugën për një epokë të re të mjekësisë precize, ku ilaçet nuk shpërndahen më në të gjithë trupin, por vetëm aty ku nevojiten.
