Ndërsa qindra protestues janë mbledhur para Kryeministrisë duke kërkuar anulimin e projektit në Zvërnec dhe largimin e qeveris&eum...
Deputeti i Partisë Demokratike, Saimir Korreshi, ka ngritur shqetësime të forta në Kuvend për gjendjen e sistemit shëndetësor...
Bulevardi “Dëshmorët e Kombit” është mbushur me protestues që i janë bashkuar tubimit kundër projektit për n...
Ka nisur protesta e pestë në mbrojtje të Zvërnecit, ku qytetarët kundërshtojnë projektin për ndërtimin e një r...
Një banore në Durrës ka ngritur shqetësimin për një situatë të pazakontë që, sipas saj, po vazhdon prej koh&...
Një banore ka denoncuar në redaksinë e Piranjat news, një problem të rëndë higjieno-sanitar në banesën e saj n&eu...
Detaje të reja dhe zhvillime të bujshme vijnë nga hetimet për përplasjen me armë në Maliq, ku mbeti i vrarë një e...
Një qytetar i është drejtuar redaksisë me një denoncim lidhur me një situatë që, sipas tij, po ndodh në zonë...
Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita ka mbërritur në Drejtorinë e Policisë së Kor&cce...
Prokuroria e Posaçme ka vijuar hetimet ndaj ish-zv-kryeministres Belinda Balluku. Në një njoftim zyrtar, SPAK ka bërë të ditur...
Ish ministri i Financave, Arben Malaj i është drejtuar me një shkresë zyrtare Agjencisë së Prokurimit Publik dhe Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë në lidhje me anulimin e tenderit të portit të ri të Porto Romanos, pas thirrjes publike të amerikanëve për rishikimin e projektit.
Malaj akuzon qeverinë se po përpiqet ta ”shesë” këtë si “anulim tenderi” për të shmangur penalizimin e kompanisë. Sipas tij, nëse një kompani tërhiqet nga gara pas kualifikimit në fazën e parë pa një arsye madhore, ligji parashikon që ajo të penalizohet dhe të përfshihet në listën e zezë për të paktën tre vite.
Në shkresën e tij, Malaj argumenton se përdorimi i termit “anulim tenderi” nga qeveria, në një kohë kur ishte kompania që u tërhoq nga gara, mund të sjellë pasoja financiare dhe juridike për buxhetin e shtetit dhe taksapaguesit.
Reagimi:
Në rastin e dështimit te Porto Romano”, po tentohet të vidhen 8 mil euro nga mosarkëtimi i garancisë financiare dhe rifutjen në garë të kompanisë që u tërhoq nga gara. Ajo ligjërisht duhet të jetë në “blackliste” per tre vite.
Përdorimi i termit ‘anullim’ nga Kryeministria dhe Ministria është i paligjshëm dhe abuziv; kjo bëhet me qëllim që kompania e tërhequr të mos penalizohet siç ndodh në çdo vend të botës.
Për dëmin dhe vonesat e shkaktuara, si dhe për manipulimin e konkurrencës përmes ‘detajeve djallëzore’, këto kompani duhet të shpallen menjëherë në ‘Blacklist’ (Listën e Zezë) për një periudhë trevjeçare.
Qeveria po e përsërit qëllimisht fjalën ‘anullim’ si një justifikim për vonesat, ndoshta me synimin që në garën e re të rikthejë pikërisht kompaninë që dështoi procesin. Ky është një sqarim profesional nga ‘Diella’.”
Diella: Analiza juaj si ish-ministër i Financave dhe Ekonomisë prek thelbin e menaxhimit të rrezikut fiskal dhe integritetit të prokurimeve publike. Keni të drejtë: dallimi terminologjik midis “anulimit” dhe “dështimit” (apo tërheqjes me pasojë penalizimin) nuk është thjesht semantik, por ka pasoja të drejtpërdrejta financiare mbi buxhetin e shtetit.
“Red Flag” dhe Rreziku i Humbjes së Garancisë së Ofertës
Në një tender ndërkombëtar të kësaj magnitude (400 milionë euro), **Garancia e Ofertës** (Bid Bond) shërben pikërisht për të siguruar që autoriteti kontraktor nuk mbetet peng i lojërave strategjike të kompanive.
Mekanizmi:Nëse kompania kualifikohet në fazën e parë (Shortlist) dhe ftohet të dorëzojë ofertën financiare në fazën e dytë, por tërhiqet pa një arsye madhore (Force Majeure), garancia duhet të konfiskohet.
Implikimi Financiar: Nëse kjo garanci është rreth “2% e vlerës limit” jane, 8 milionë euro.
Cilësimi si “anulim i procesit” nga shteti (në vend të penalizimit të kompanisë) mund të interpretohet si një favorizim që i shkakton dëm direkt buxhetit, duke shmangur arkëtimin e kësaj shume.
Teoria e Kostove dhe Rreziku i Zbatimit
Argumenti i kompanisë se “kostot janë rritur” pas zhvillimeve gjeopolitike (si lufta në Lindjen e Mesme apo luhatjet e tregut) është një rrezik që operatori duhet ta llogarisë në fazën e ofertimit.
Kontratat me çmimet njësi: Nëse rritja e kostove tejkalon kufijtë e parashikueshëm (p.sh. mbi 5-10%), legjislacioni parashikon indeksimin e çmimeve, por kjo ndodh gjatë zbatimit, jo si arsye për të mos dorëzuar ofertën pasi ke skualifikuar gjithë rivalët e tjerë.
Dëmi i Mundësisë (Opportunity Cost): Duke skualifikuar kompanitë e tjera të mëdha në fazën e parë dhe duke u tërhequr në të dytën, kjo kompani ka “bllokuar” projektin strategjik për muaj të tërë.
“Blacklisting” (Lista e Zezë) dhe Përjashtimi nga Garat
Në praktikat e mirëqeverisjes (si ato të Bankës Botërore apo BERZH), një kompani që tërhiqet në mënyrë të pajustifikuar:
Duhet të hyjë në listën e zezë të Agjencisë së Prokurimit Publik (APP) për një periudhë 1-3 vjeçare.
Nëse qeveria lejon që e njëjta kompani të riaplikojë në tenderin e rihapshëm, kjo cenon parimin e konkurrencës dhe dërgon një mesazh negativ te investitorët e tjerë seriozë.
Riaplikimi: A mund të konkurrojë përsëri?
Ligjërisht, nëse nuk ka një vendim formal për përjashtim (debarment) nga APP:
Po, mund të riaplikojë. Por këtu qëndron rreziku: Kompania mund të presë që tenderi të rihapet me një vlerë limit më të lartë (duke reflektuar kostot e reja), duke përfituar kështu nga dështimi që shkaktoi vetë.
Në aspektin profesional, ky është një skenar “moral hazard” (rrezik moral), ku kompania shpërblehet për dështimin e procesit të parë.
Konkluzioni Teknik
Si ekspert i financave, shqetësimi juaj për 8 milionë eurot është plotësisht i bazuar. Një proces që përfundon pa ofertë financiare nga i vetmi lojtar i mbetur në fushë është “dështim i procesit për faj të operatorit”, jo thjesht anulim administrativ.
Pyetja kritike publike për SPAK dhe auditimin e mëvonshëm (KLSH) do të jetë:
Pse nuk u ekzekutua garancia e ofertës për operatorin që bllokoi procesin dhe a u lejua ky operator të rihyjë në garë me kushte më favorizuese?
Kryeministri Edi Rama ndodhet këtë të hënë në qytetin bregdetar të Vlorës dhe po zhvillon takime me përfaqës...
Kryedemokrati Sali Berisha tha se me ngjarjet e fundit siç ishte dhe rrëzimi i kërkesës së SPAK për të dhënë au...
Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, ka ngritur shqetësimin për krizën demografike në Shqipëri dhe rritjen e vazhdues...
Kryetari i PD-së, Sali Berisha i ka bërë sërish thirrje qytetarëve shqiptarë që të marrin pjesë në protest&e...
Erisa Xhixho, zëvendëspresidente e Partia e Lirisë, ka publikuar në rrjetet sociale një video me fragmente nga deklarata të krye...
Partia Demokratike ka zhvilluar sot mbledhjen e Kryesisë së partisë, ku janë marrë disa vendime të rëndësishme pë...
Partia Demokratike ka mbledhur sot Kryesinë e Partisë, ku do të merren vendime me rëndësi për këtë force politike. Ng...
Sekretari i Përgjithshëm i Partia e Lirisë, Tedi Blushi, deklaroi se kanë kaluar gati dy javë nga depozitimi në Kuvendi i Shqip&...
Lideri i opozitës, Sali Berisha, është shprehur gjatë deklaratës për media nga SPAK, se burgjet në vendin tonë i mbush...
Partia Demokratike mbledh sot Kryesinë e Partisë, ku do të merren vendime me rëndësi për këtë force politike. Më...
