AKTUALITET

Drafti, nga kontratat dinamike të energjisë tek integrimi rajonal i tregut çfarë ndryshon

Piranjat Përditësimi i fundit 23 Prill 2026, 09:19

Drafti, nga kontratat dinamike të energjisë tek integrimi rajonal i

Një dekadë nga miratimi i ligjit të fundit “Për sektorin e energjisë elektrike”, qeveria ka vendosur të sjellë një ligj tërësisht të ri. Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka hedhur për konsultim draftligjin i cili sjell një qasje krejtësisht të re ndaj sektorit, duke nisur nga liberalizimi i tregut, tek integrimi më i gjerë me tregjet europiane dhe deri te mekanizmat e rinj të financimit të energjisë së rinovueshme.

Drafti i ri  “për sektorin e energjisë elektrike”, aktualisht në konsultim publik, forcon lidhjen me Ligjin nr. 24/2023 për burimet e rinovueshme dhe vendos bazën për skema si ankandet konkurruese, “premium schemes” dhe, veçanërisht, kontratat për diferencë (Contract for Difference – CfD).

Për investitorët në projekte të mëdha diellore dhe të erës, CfD konsiderohet një nga instrumentet më të rëndësishme. Ky mekanizëm garanton atë që njihet si “çmimi referencë” (strike price) për prodhuesin: nëse çmimi i tregut bie nën këtë nivel, diferenca kompensohet; nëse çmimi rritet mbi të, prodhuesi kthen diferencën. Në praktikë, kjo përcakton nëse projekte me vlerë qindra milionë euro janë të financueshme dhe tërheqëse. Kjo merr rëndësi të veçantë në kushtet aktuale të tregut energjetik dhe fokusit të shtuar të investimeve në këtë sektor.

Ky ndryshim zhvendos fokusin nga pyetja se sa kushton energjia sot, drejt mënyrës se si do të financohen investimet energjetike të dekadës së ardhshme, duke e bërë tregun më të parashikueshëm për investitorët.

Paralelisht, drafti shtyn më tej liberalizimin e çmimeve. Në ligjin aktual nr. 43/2015, furnizimi me energji elektrike për klientët fundorë bazohet në çmime të rregulluara pjesërisht, ndërsa Enti Rregullator i Energjisë (ERE) ruan ende një rol të rëndësishëm për kategori të caktuara klientësh dhe për shërbimin universal.

Kuadri i ri e trajton tregun e lirë jo si rast të vecantë, por si rregull bazë. Çmimi i energjisë largohet më tej nga modeli i rregulluar dhe lidhet më fort me kontratat private dhe sinjalet e tregut me shumicë.

Një nga risitë më të rëndësishme është futja e kontratave dinamike të çmimit, të lidhura drejtpërdrejt me tregjet spot, përfshirë tregun “day-ahead” dhe “intra-day”. Ky model i kontratave dinamike e forcon më tej ekspozimin e konsumatorëve ndaj sinjaleve të tregut, duke bërë që çmimi i energjisë të varet drejtpërdrejt nga orari i konsumit dhe luhatjet në bursat e energjisë.

Kjo do të thotë se çmimi i energjisë nuk do të jetë më i njëjtë gjatë gjithë muajit, por mund të ndryshojë sipas orës dhe kërkesës në treg. Energjia e konsumuar në orët e pikut, kur kërkesa është më e lartë, mund të kushtojë dukshëm më shumë sesa energjia e përdorur gjatë natës ose në periudhat me prodhim të lartë nga burimet e rinovueshme.

Për shembull, një fabrikë që operon në orët e ngarkesës maksimale mund të përballet me kosto shumë më të larta sesa një biznes që zhvendos konsumin në orët më të lira. Energjia, në këtë rast, nuk është më thjesht një faturë fikse mujore, por një kosto që duhet menaxhuar në kohë reale.

Për konsumatorët industrialë, kjo nënkupton jo vetëm blerjen e energjisë, por edhe marrjen përsipër të riskut të tregut.

Drafti forcon gjithashtu rolin e Furnizuesit të Mundësisë së Fundit.  Synimi është garantimi i vazhdimësisë së furnizimit edhe në rast falimentimi të furnizuesve ose goditjeve të forta në treg.

Drafti i ri shënon kalimin nga një ligj teknik i organizimit të rrjetit, në një ligj të integrimit rajonal dhe europian të tregut. Fokus më i madh i jepet “market coupling”, harmonizimit me acquis të Bashkimit Europian dhe pjesëmarrjes ndërkufitare në bursat rajonale të energjisë.

Kjo do të thotë se çmimi i energjisë në Shqipëri do të lidhet gjithnjë e më shumë jo vetëm me prodhimin vendas dhe kushtet hidrologjike në kaskadën e Drinit.

Nëse ligji i vitit 2015 përcakton kryesisht mënyrën se si organizohet sistemi elektroenergjetik kombëtar, drafti i ri synon të përcaktojë mënyrën se si Shqipëria do të funksionojë brenda tregut europian të energjisë një ndryshim strukturor me ndikime të gjera për biznesin, investimet dhe konsumatorin final.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan