AKTUALITET

“Dyfishim i identitetit”/ Diella e Ramës vijon punën, pavarësisht betejës ligjore me Bishën

Piranjat Përditësimi i fundit 25 Shkurt 2026, 20:29
“Dyfishim i identitetit”/ Diella e Ramës vijon punën,

Më 11 shtator 2025, aktorja shqiptare Anila Bisha, e ulur me familjen përballë televizorit, po ndiqte prezantimin e kabinetit të ri qeveritar nga Kryeministri Edi Rama.

Vetëm pak minuta më vonë, e pa veten të emëruar ministre. Jo si një politikane prej mishi e gjaku, por si një avatar. “Diella”, të cilën Rama e prezantoi si ministren e parë virtuale në botë, kishte fytyrën dhe zërin e Bishës.

Për qeverinë, ky ishte një demonstrim i inovacionit teknologjik. Për Bishën, me një karrierë 40-vjeçare në teatër dhe film, një situatë e panjohur.” Në fillim qesha me familjen”- i tha ajo DW-së. “Nuk i kuptova pasojat që do të vinin më pas.”

Vetëm pesë muaj pas emërimit të “Diellës” si simbol i modernitetit digjital, çështja përfundoi në gjykatë. Bisha pretendon se nuk ishte informuar që avatari, i cili ishte prodhuar për të shërbyer në portalin qeveritar e-Albania, do të merrte rol ministror.

Sipas avokatit të saj, Aranit Roshi, kontrata ishte e kufizuar në objekt dhe qëllim. “Ishte një objekt ekskluziv, një qëllim i përcaktuar qartë. Imazhi dhe zëri i saj nuk mund të përdoreshin për asnjë produkt tjetër” – u shpreh ai.

Qeveria i ka hedhur poshtë pretendimet duke deklaruar se padia “nuk ka bazë” dhe se është gjykata ajo që do të vendosë.

Gjykata rrëzon kërkesën për pezullim

Ndërkohë Gjykata Administrative e Tiranës rrëzoi të hënën (23.02) kërkesën për sigurimin e padisë të aktores Anila Bisha.

Në padinë kundër AKSHI-t dhe Këshillit të Ministrave, ajo kërkonte pezullimin e “Diellës” deri në vendimin përfundimtar të gjykatës, si edhe 1 milion euro dëmshpërblim moral. Me këtë vendim, masa e përkohshme nuk u pranua. “Diella” vijon të mbetet në funksion, por gjykimi i çështjes në instancën e parë do të vazhdojë.

Mbrojtje e të dhënave personale

Ekspertët ligjorë thonë se mosmarrëveshja nuk ka në thelb të drejtën e autorit, por mbrojtjen e të dhënave personale. “Thelbi i çështjes është shkelja e të dhënave personale”- thotë Elton Pepo, pedagog i asociuar në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Tiranës.

Sipas tij legjislacioni shqiptar e konsideron imazhin dhe zërin si të dhëna personale dhe çdo përdorim i tyre duhet të jetë i kufizuar në kohë dhe në qëllim, sipas marrëveshjes kontraktuale. “Çdo përdorim përtej afatit apo qëllimit të rënë dakord në kontratë përbën shkelje,” shpjegon ai per DW.

Në padi janë përfshirë Këshilli i Ministrave, AKSHI, kompania private që prodhoi avatarin dhe Kryeministri Edi Rama. Bisha argumenton se përdorimi i imazhit dhe zërit të saj në një rol politik ka tejkaluar kufijtë e kontratës dhe ka cenuar identitetin e saj profesional dhe personal.

Sipas Mark Markut, dekan i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë dhe pedagog në Departamentin e Gazetarisë dhe të Komunikimit në Universitetin e Tiranës, raste të tilla përbëjnë një formë “dyfishimi identiteti”.

“Së bashku me imazhin, nuk shet edhe personalitetin tënd” – thotë ai për DW, duke nënvizuar se dhënia e të drejtës për përdorimin e portretit për një qëllim të caktuar nuk do të thotë transferim i bindjeve, vlerave apo rolit politik. “Askush nuk ka të drejtë të marrë identitetin e dikujt dhe ta përdorë përtej asaj që është rënë dakord.”

Sipas tij ekziston një dallim thelbësor mes një asistenti digjital dhe një ministri: i pari përgjigjet brenda parametrave teknikë; i dyti flet në emër të shtetit.

Kur prezantoi “Diellën” si Ministre të Inteligjencës Artificiale, Kryeministri Edi Rama premtoi një epokë të re ku “prokurimet publike do të jenë 100% të pakorruptueshme dhe çdo fond publik 100% transparent”.

Në praktikë, avatari nuk është një projekt i izoluar, por pjesë e sistemit shtetëror të qeverisjes digjitale, i administruar nga Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI). Pikërisht ky institucion menaxhon infrastrukturën digjitale të shtetit, përfshirë portalin e-Albania, ku “Diella” u implementua fillimisht, databazat shtetërore, sistemet IT dhe proceset e prokurimit. Në dhjetor 2025, Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit vendosi masa sigurie ndaj zyrtarëve të lartë të AKSHI-t, në kuadër të një hetimi të SPAK për korrupsion të dyshuar dhe parregullsi në tendera që lidhen me infrastrukturën digjitale dhe kontratat e shërbimeve.

Hetimi ndaj AKSHI-t është juridikisht i ndarë nga padia e ngritur nga Bisha për përdorimin e imazhit të saj. Megjithatë, siç argumenton studiuesi i medias Mark Marku, perceptimi publik ka rëndësi. “Nëse akuzat ndaj AKSHI-t provohen, kjo cenon rëndë besueshmërinë e një procesi që u prezantua si mënyrë për të shmangur korrupsionin dhe për të eliminuar subjektivitetin njerëzor – atë që unë e quaj ‘homo corruptus’ në ndarjen e parave publike.”

Paralelisht me hetimet ndaj ish-drejtuesve të AKSHI-t, socialistët në Komisionin e Ligjeve vendosën me votat e tyre, më 16 shkurt, të ndryshojnë ligjin për qeverisjen elektronike. Kjo i hap rrugë agjencisë të krijojë ose të bashkëpunojë me shoqëri aksionare ku shteti zotëron të paktën 51% të aksioneve. Socialistët e cilësuan këtë si “korporatizim fleksibël financiar” pa cenuar kontrollin publik. Ndërsa opozita e kundërshtoi, duke argumentuar se ndryshimet vijnë në një moment kur AKSHI është nën hetim nga SPAK për tendera të dyshuar dhe duke ngritur pikëpyetje mbi transparencën dhe garën. /DW

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

Me buzëqeshje e revoltë: Gen Z po e dridh pushtetin e Ramës!

Pa numër identifikimi e me shpërblim në xhep: Policët fshihen nga kamera e Piranjave!

Krah për krah për humanizëm: Aktivistët shpëtojnë jetë e mjekojnë uniformat blu!

Studentët kanë të drejtë!

Arroganca e pushtetit përballë krizës: Studentët i thonë "JO" Edi Ramës!

Pedagogët braktisin auditoret e bashkohen me studentët: Ultimatumi për grevë urie!

Trupi i fëmijës është i shenjtë.

Shoqërime masive e presion në shesh: Ish-policët denoncojnë skandalin e uniformave blu!

"Po t'i thyhej këmba fëmijës tuaj?": Piranjat "gozhdojnë" deputetët!

20-vjeçari rrëfen tmerrin që ndodh pas atyre dyerve.

Hiqe atë gur nga dora!

Si parashikoi Rama 13 vite më parë atë që po bën sot?

Gen Z/ Zëri i revoltës që po dridh pushtetin.

Ju lutem kujdes me veprimet, mos e provokoni policinë! ????

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?