"Çmimet kanë filluar të rriten ndjeshëm"/ DW: A rrezikon Shqipëria të humbasë “kafen e lirë” si traditë?

Foto ilustruese

SHQIPËRI - Kolumbia, Brazili dhe Vietnami janë tre prodhuesit më të mëdhenj të kafesë në botë. Megjithatë prodhimi i kafesë po përballet me sfida serioze. Temperaturat e larta dhe reshjet e paqëndrueshme po ndikojnë negativisht tek bimët e kafesë. 

Sipas studimeve deri në vitin 2050, gjysma e tokave të përshtatshme për kultivimin e kafesë mund të zhduken.

Përveç kushteve atmosferike, fermerët po luftojnë edhe me sëmundje si "La Roya", një lloj ndryshku i gjetheve që ka shkatërruar deri në 50% të prodhimit në disa rajone të Amerikës Latine.

"Më parë, një pemë kafeje prodhonte qindra kokrra. Tani mezi nxjerrim gjysmën. Po bëhet gjithnjë e më e vështirë,” - thotë për DW Cristian Cano, kultivues kafeje në Kolumbi.

Kjo krizë ka ndikuar drejtpërdrejt edhe në tregun botëror. Vetëm në vitin 2024 çmimi i varietetit Arabica u rrit me 80%, një nga rritjet më të mëdha në dekada.

Nga një kafe e lirë, në një kafe luksi?

Në Shqipëri kafeja nuk është thjesht një pije – është një traditë, një moment social dhe një zakon i përditshëm. Por çmimet kanë filluar të rriten ndjeshëm dhe shumë vetë pyesin: A po e humbasim "kafen e lirë” si pjesë të kulturës sonë?

Sipas Enri Jahajt, kryetar i Shoqatës së Bareve dhe të Restoranteve, Shqipëria ka funksionuar për vite me një treg anormal të kafesë:

"Ne kemi qenë një treg i korruptuar në këtë aspekt, sepse nuk jemi prodhues dhe as pjekës të mëdhenj të kafesë. Shumica e kafesë që përdoret këtu është e importuar. Për vite me radhë, çmimi i kafesë në Shqipëri ka qenë më i lirë se në vendet e rajonit, gjë që nuk përkon me logjikën e tregut të lirë. Tani që rregullat janë përforcuar, rritja e pagave dhe taksave po sjell një ndryshim në treg. Kjo po ndikon drejtpërdrejt te bizneset, të cilat janë të detyruara të përshtatin çmimet, sepse kanë edhe koston e personelit. Rritja e kostove është një realitet i pashmangshëm," thotë Jahaj.

Sa është rritur dhe sa pritet të rritet çmimi i kafesë?

"Brenda një viti çmimi i kafesë është rritur me 20%, dhe pritet të rritet edhe me 20% të tjera. Në Tiranë çmimi mesatar i një filxhani kafeje tashmë është 90-130 lekë, ndërsa në zonat elitare arrin deri në 150 lekë. Sipas parashikimeve gjatë muajve të ardhshëm çmimi minimal pritet të shkojë në 120 lekë, ndërsa ai maksimal do të mbetet në të njëjtat nivele”, shpjegon Jahaj.

A do të kthehet kafeja në luks në Shqipëri? Për momentin ajo mbetet ende një kënaqësi e përditshme për shumicën e shqiptarëve. Por me ritmet aktuale të rritjes së çmimeve, mund të vijë një ditë kur një filxhan kafeje nuk do të jetë më aq i përballueshëm sa dikur./DW

Artikuj te sugjeruar

b.z AKTUALITET 29 Mars13:52

“Shqipëria do të marrë një super anije luftarake”/ Meçollari reagon pas deklaratës së Ramës: Mashtrimi i radhës!

Artur Meçollari TIRANË - Ish-komandanti i Forcave të Armatosura, Artur Meçollari ka reaguar në lidhje me deklaratat e kry...

AKTUALITET 29 Mars13:42

Kush po e fsheh skandalin?! Transaksionet mln euro në truallin e ARMO-s, Shijaku e Gjonaj Grup morën “bekimin” e qeverisë!

TIRANA- Kamberi dhe shumë të tjerë, ish-punonës të rafinerisë ARMO në Ballsh, prej shumë vitesh kanë fituar ...

b.z AKTUALITET 29 Mars13:32

I vendosi tritol lokalit në Tiranë, identifikohet dhe shpallet në kërkim autori, me precedent të theksuar kriminale

Policia TIRANË - Policia ka dalë me një reagim zyrtar lidhur me ngjarjen e ndodhur pak ditë më parë në Tiranë, ku n...

b.z AKTUALITET 29 Mars12:58

SKANDALI i RI/ “Hapen tenderët 40 milionë euro”, 2.400 euro për të veshur 1 polic dhe 3.900 euro për 1 gardian?!

Foto ilustruese TIRANË - Dy tendera me vlerë plot 40 milionë euro janë hapur nga Operatori i Blerjeve të Përqendruara dit&eum...

b.z AKTUALITET 29 Mars12:57

Fronëzohet kryepeshkopi i Shqipërisë/ Imzot Joan: Forcimi i unitetit brenda kishës nevojë e domosdoshme për të arritur qëllimin e saj

Imzot Joan TIRANË - Kryepeshkopi i Shqipërisë, Joan Pelushi, është fronëzuar mesditën e kësaj të shtune në...

E.D AKTUALITET 29 Mars12:45

U arrestua teksa lëvizte me motomjet me targë të vjedhur dhe numër shasie të ndryshuar, zbulohet banesa e dytë e 32-vjeçarit Mikelian Toma

SHKODËR- Detaje të reja janë zbardhur nga ngjarja në Shkodër ku 32-vjeçari Mikelian Toma u arrestua së bashku me&nbs...

b.z AKTUALITET 29 Mars12:43

SPAK kontrolle në banesën e saj në Elbasan reagon Xhovana Nikolli: Shtet ordiner! Kanë sekuestruar telefonin e familjarëve...

Xhovana Nikolli ELBASAN - Xhovana Nikolli ka reaguar, në lidhje me kontrollet e kryera nga Prokuroria e Posaçme, një ditë më...

E.D AKTUALITET 29 Mars12:32

Sherr mes shqiptarësh në Greqi, 17-vjeçari plagoset me thikë nga bashkatdhetari

GREQI- Një sherr i dhunshëm mes dy shqiptarëve ka ndodhur mbrëmjen e kaluar në zonën e Vardas të Ilias në Greqi, ...

M.B. AKTUALITET 29 Mars10:02

Importoi mish pule me salmonelë duke e hedhur në treg, në kërkim administratori i kompanisë, nën hetim vëllai i tij, procedohen penalisht 3 inspektorë të AKU-së

TIRANE-  Administratori i kompanive që importojnë produkte ushqimore të cilat në përmbajtjet e tyre kanë bakterin e salmone...

M.B. AKTUALITET 29 Mars08:44

Akrepat shkojnë 60 minuta para, nesër kthehet ora verore

TIRANA- Nga ora 02:00, e datës 30 mars, akrepat e orës do të shkojnë 60 minuta para. Kjo do të bëjë që të hu...