Kur qeveria përballet me protesta dhe skandale, zgjedh të fajësojë Iranin. Por alibia e luftës hibride nuk mbulon dot krizën e t...
BOTA
Sulm pranë një shkolle në Iran: Imazhet satelitore zbulojnë goditje të shumta, 168 të vdekur
PiranjatPërditësimi i fundit 6 Mars 2026, 13:20
Analiza e imazheve satelitore tregon se rreth një shkolle në jug të Iranit janë regjistruar disa goditje duke treguar se zona është goditur më shumë se një herë gjatë një sulmi që, sipas autoriteteve iraniane, ka vrarë 168 persona të shtunën.
Video të verifikuara dhe imazhe satelitore tregojnë dëme të mëdha rreth shkollës fillore Shajareh Tayebeh në Minabdhe në kompleksin ngjitur të Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC). Sipas ekspertit të municioneve N R Jenzen Jones, të dhënat sugjerojnë se zona është “goditur nga disa sulme të njëkohshme ose pothuajse të njëkohshme”.
Në imazhet satelitore shihen qartë dy ndërtesa të dëmtuara: njëra e rrafshuar plotësisht brenda bazës së IRGC-së dhe ndërtesa e shkollës që është shembur pjesërisht.
Pamjet e verifikuara të momentit menjëherë pas sulmit tregojnë skena paniku, me familje që bërtasin ndërsa njerëzit kërkojnë viktima në rrënoja. Në disa video, njerëzit tregojnë çanta dhe libra shkollorë të fëmijëve para kamerës.
Tre ditë më vonë, pamjet ajrore treguan rreshta të rregullt me të paktën 100 varre të shënuara ose të hapura rishtazi.
Autoritetet iraniane kanë fajësuar për sulmin Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraelin, por asnjëri prej tyre nuk ka marrë përgjegjësinë. Izraeli ka deklaruar se nuk është në dijeni të ndonjë operacioni në atë zonë, ndërsa sekretari amerikan i Mbrojtjes Pete Hegseth tha se Uashingtoni po vazhdon hetimet dhe se SHBA “nuk do të synonte kurrë objektiva civile”.
Një bllokim i vazhdueshëm i internetit në Iran e ka bërë të vështirë verifikimin e pavarur të detajeve të incidentit.
Çfarë dihet për incidentin?
Ka pasur shumë spekulime mbi objektivin e mundshëm të sulmit. Sipas autoriteteve iraniane, ai ndodhi rreth orës 10:45 sipas kohës lokale (07:15 GMT).
Platforma e verifikimit të BBC-së, BBC Verify, ka konfirmuar pamje të publikuara në rrjetet sociale të shtunën në mëngjes – dita e parë e javës së punës në Iran – që tregojnë momentet menjëherë pas shpërthimeve.
Në një video, një burrë filmon ndërsa hyn me nxitim në oborrin e shkollës, që ndodhet në veri-lindje të bazës së IRGC-së. Një pjesë e tabelës mbi hyrje është e dukshme dhe përputhet me tre shkronjat e para të fjalës “shkollë fillore” në persisht. Nga brenda oborrit shihen katër kolona tymi të zi, dy prej tyre që dalin nga dritaret e katit të sipërm të ndërtesës kryesore të shkollës.
Muret e dekoruara me piktura fëmijësh dhe shkronjat e alfabetit persisht ndajnë oborrin e shkollës nga baza ushtarake.
Një video tjetër, e filmuar nga një automjet në lëvizje në skajin jugor të kompleksit të IRGC-së, tregon një tabelë hyrëse me dy logo të kësaj force në hyrjet e “Seyed al-Shohada educational and cultural corps” dhe një klinike mjekësore, që sipas mediave iraniane i përket marinës së IRGC-së.
Në pamje shihen të paktën tre kolona tymi të zi: dy pranë hyrjes së bazës dhe një tjetër më larg, pas klinikës.
Vendndodhja e tymit në videot e verifikuara përputhet me dëmet e dukshme në imazhet satelitore. Pamje të filmuara më vonë gjatë ditës tregojnë dëmtime të mëdha në ndërtesën e shkollës. Shërbimet e emergjencës kërkojnë në rrënoja ndërsa familjet e tronditura lëvizin në oborr duke vajtuar.
Një video e shpërndarë gjerësisht, e lokalizuar në shkollë, tregon ekipet e shpëtimit që gjejnë një krah të prerë fëmije nën rrënoja. Në mes të mbetjeve janë filmuar libra shkollorë dhe çanta të përgjakura.
Çfarë tregojnë imazhet satelitore? Pa pamje shtesë nga terreni apo dëshmi të drejtpërdrejta, imazhet satelitore janë kyçe për të kuptuar çfarë ka ndodhur.
Pamjet satelitore të kapura nga Planet Labs më 4 mars – katër ditë pas incidentit – tregojnë shkatërrim më të gjerë sesa ishte konfirmuar më parë.
Disa ndërtesa janë shkatërruar plotësisht ose pjesërisht dhe BBC Verify ka identifikuar të paktën pesë ndërtesa me kratera dhe shenja djegieje, që tregojnë për disa goditje.
Analisti i imazheve satelitore Jamon Van den Hoek nga Oregon State University tha se fakti që ka shumë pika goditjeje pranë njëra-tjetrës sugjeron se mund të ketë pasur një ose më shumë objektiva në afërsi.
“Duket se zona është goditur qëllimisht,” tha ai, duke shtuar se ende nuk dihet saktësisht cili ishte objektivi.
Analisti i lartë Oz Smith nga McKenzie Intelligence Services tha se krateri në katin përdhes të ndërtesës dy-katëshe të shkollës tregon se mund të jetë përdorur një municion i specializuar për të depërtuar në nivelet e poshtme.
Kush është përgjegjës?
Irani thotë se sulmi është kryer nga SHBA dhe Izraeli, por asnjëri prej tyre nuk ka marrë përgjegjësi për dëmtimin e shkollës.
Izraeli tha se “nuk është në dijeni” të operacioneve të ushtrisë së tij në atë zonë, por po e shqyrton incidentin. Ndërkohë, sekretari amerikan i Mbrojtjes Pete Hegseth deklaroi se SHBA po vazhdon hetimet.
Gjatë një konference për shtyp u shfaq edhe një hartë ilustruese e “100 orëve të para” të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, ku shënoheshin vendet e sulmeve përgjatë bregdetit jugor të Iranit, përfshirë zonën e Minabit.
Pa mbetje të municioneve të analizuara në terren, është e pamundur të përcaktohet qartë kush është përgjegjës.
Një fotografi e shpërndarë në rrjetet sociale pretendonte se shpërthimi ishte shkaktuar nga një raketë e dështuar e IRGC-së, por ajo u lokalizua në një incident tjetër në Zanjan, më shumë se një mijë kilometra larg.
Eksperti N R Jenzen Jones tha se është e pamundur që dëmet e mëdha të shkaktuara të jenë rezultat i një rakete iraniane tokë-ajër, pasi ato mbajnë koka shpërthyese relativisht të vogla.
Kush u vra?
Autoritetet iraniane thonë se shumica e 168 viktimave janë fëmijë.
Megjithatë, BBC Verify nuk ka mundur t’i verifikojë në mënyrë të pavarur këto të dhëna nga pamjet e disponueshme. Gjithashtu nuk dihet nëse ndonjë anëtar i IRGC-së është vrarë.
Sipas Ministrisë iraniane të Arsimit, shkolla kishte gjithsej 264 nxënës.
Një listë e shkruar me dorë e publikuar nga mediat iraniane përmban emrat e 56 viktimave me datat e lindjes. Nga këta, 48 janë fëmijë të moshës 6 deri në 11 vjeç.
BBC nuk ka mundur ta verifikojë plotësisht listën, por të paktën tre nga emrat shfaqen edhe në një video ku arkivolet janë të etiketuar me të njëjtët emra.
Fotografi të tjera tregojnë tre fëmijë brenda qeseve mortore.
Agjencia amerikane për të drejtat e njeriut Human Rights News Agency (HRANA) thotë se deri tani janë dokumentuar 1,114 civilë iranianë të vrarë që nga fillimi i luftës, përfshirë 183 fëmijë.
Disa ditë më vonë, media shtetërore iraniane transmetoi pamje nga funerali ku mijëra njerëz mbushnin rrugët. Burra mbanin arkivole – disa në madhësi fëmijësh – të mbuluar me flamurin e Republikës Islamike, ndërsa gra në turmë mbanin fotografi të fëmijëve të vrarë.
Agjencia gjysmëzyrtare Tasnim News Agency, e lidhur me IRGC-në, publikoi një foto dhe raportoi se në sulm janë vrarë edhe 14 mësues të shkollës./Përktheu Piranjat News, marrë nga BBC
