BOTA

Analiza e BBC: Pse mijëra njerëz po protestojnë në Turqi?

e. d Përditësimi i fundit 24 Mars 2025, 15:50

Analiza e BBC: Pse mijëra njerëz po protestojnë në Turqi?

TURQI- Dhjetëra mijëra njerëz në të gjithë Turqinë kanë protestuar kundër arrestimit të kryebashkiakut të Stambollit Ekrem Imamoglu rivali kryesor politik i presidentit Rexhep Tajip Erdogan. Protestuesit janë qëlluar me gaz lotsjellës dhe plumba gome në atë që është bërë trazirat më të rënda në vend për më shumë se një dekadë.

Çfarë i nxiti protestat?

Demonstratat filluan në Stamboll më 19 mars, të shkaktuara nga arrestimi i politikanit kryesor të opozitës Ekrem Imamoglu më parë të njëjtën ditë. Ajo erdhi disa ditë përpara se Imamoglu të zgjidhej si kandidat presidencial për Partinë Laike Republikane Popullore (CHP). Ai u konfirmua si kandidat i partisë për zgjedhjet e vitit 2028 nga qelia e burgut të dielën, pas një votimi simbolik.

Prokurorët e akuzojnë Imamoglun për korrupsion, të cilin ai e mohon. Më shumë se 100 persona janë arrestuar gjithashtu në kuadër të hetimeve. Ai u arrestua zyrtarisht të dielën dhe u akuzua për "krijim dhe drejtim të një organizate kriminale, marrje ryshfeti, zhvatje, regjistrim të paligjshëm të të dhënave personale dhe manipulim tenderi". Ai gjithashtu është pezulluar nga posti i tij si kryetar bashkie i Stambollit.

Partia e tij CHP tha se arrestimi përfaqësonte një grusht shteti kundër presidentit tonë të ardhshëm dhe u bëri thirrje mbështetësve të dalin në rrugë në protestë. Studentët demonstruan në universitete të shumta në Stamboll, duke brohoritur "Nuk jemi të frikësuar, nuk do të heshtim, nuk do të bindemi" një slogan i zakonshëm i opozitës në Turqi. Protestat nisën në shkallë relativisht të vogël për një qytet me më shumë se 16 milionë banorë.

Por që atëherë ato janë përhapur në dhjetëra qytete të tjera në të gjithë Turqinë dhe tani janë në një nivel të paparë për më shumë se një dekadë. Demonstratat kanë qenë kryesisht paqësore, megjithëse ka pasur përleshje me policinë duke përdorur topa uji dhe gaz lotsjellës.

Ka pasur një goditje të madhe mbarëkombëtare muajt e fundit me autoritetet që synojnë politikanë të opozitës, gazetarë dhe figura në industrinë e argëtimit. Disa protestues thonë se demonstratat përfaqësojnë gjithashtu shqetësime më të gjera lidhur me zhvendosjen e Turqisë drejt autokracisë, si dhe ekonomisë dhe kujdesit shëndetësor.

Shumë nga ata që protestojnë kundër arrestimit të Imamoglu janë studentë universiteti. Studentë nga universitete të ndryshme u mblodhën para Universitetit të Stambollit pranë zonës Beyazit të mërkurën, duke thyer një barrikadë policie dhe duke lëvizur drejt Sarchane, ku ndodhet ndërtesa e Bashkisë Metropolitane të Stambollit.

Protestat të enjten u mbajtën gjithashtu në kampuse të shumta universitare në Stamboll përpara se të përhapeshin në rrugë. Më shumë se 1,100 njerëz janë arrestuar që nga fillimi i demonstratave, sipas ministrit të brendshëm të Turqisë. Ndiqni përditësimet drejtpërdrejt: Turqia thotë se 1,133 persona janë arrestuar në pesë ditë pasi lëshon "paralajmërim të qartë" për protestuesit

Të paktën 10 gazetarë që mbulonin protestat janë arrestuar gjithashtu në Stamboll dhe Izmir gjatë bastisjeve të agimit nga policia. CHP vazhdoi votimin e saj për kandidatin presidencial të partisë të dielën me mbështetësit që u drejtuan drejt kutive të votimit në një votim simbolik për Imamoglun, pavarësisht arrestimit të tij.

Duke folur për AFP pranë bashkisë së Stambollit, votuesi 29-vjeçar Ferhat tha: "Sa herë që ka një kundërshtar të fortë [të Erdoganit], ata gjithmonë burgosen. Ka një diktaturë në Turqi tani, asgjë tjetër. Është politikë vetëm në emër."

Ndërkohë, Sukru Ilker, 70 vjeç, tha se protestuesit nuk donin të përballeshin me policinë por të mbronin kandidatin për të cilin qyteti kishte votuar. Ayten Oktay, një farmaciste 63-vjeçare, tha se Turqia ishte zgjuar, duke brohoritur: "Ne do të mbrojmë të drejtat tona deri në fund".

Si është përgjigjur qeveria turke?

Presidenti Rexhep Tajip Erdogan ka dënuar protestat, duke thënë se qeveria e tij nuk do t'i dorëzohet vandalizmit ose terroirit të rrugës.

“Nuk do të pranojmë prishjen e rendit publik”, ka thënë ai.

Autoritetet turke kanë ndaluar tubimet publike, por kjo nuk i ka penguar protestuesit. Erdogan dhe administrata e tij kanë mohuar gjithashtu pretendimet se arrestimi i Imamoglu ishte i motivuar politikisht, duke këmbëngulur se gjyqësori i Turqisë është i pavarur.

Presidenti i Turqisë thotë se CHP nuk ka qenë në gjendje t'i përgjigjet akuzave për korrupsion dhe akuzoi kryetarin e partisë së saj, Özgür Özel, se po mbjell trazira në rrugë. Komisioni Evropian i kërkoi Turqisë të hënën të "mbasë vlerat demokratike" si një vend që është edhe anëtar i Këshillit të Evropës dhe kandidat për t'u bashkuar me BE.

Sa kohë ka Erdogan në pushtet?

Erdogan ka mbajtur detyrën për 22 vitet e fundit, si kryeministër dhe president i Turqisë për Partinë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) me rrënjë islamike që ai themeloi. Për shkak të kufizimeve të mandatit, ai nuk mund të kandidojë sërish për postin në vitin 2028 nëse nuk ndryshon kushtetutën.

Ai dhe qeveria e tij AKP i mbijetuan një tentative për grusht shteti në vitin 2016, ku pati përleshje në rrugët e Stambollit dhe Ankarasë, duke lënë 256 të vdekur. Për mbështetësit e tij, Erdogan u ka sjellë Turqisë vite të rritjes ekonomike, por për kritikët e tij ai është një lider autokratik, intolerant ndaj mospajtimit, i cili hesht ashpër këdo që e kundërshton.

Cilat janë këshillat më të fundit të udhëtimit për Turqinë?

Zyra e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar nuk i ka përditësuar këshillat e saj për të udhëtuar në Turqi që nga demonstratat aktuale. Por faqja e saj e këshillave vëren se demonstratat në qytete mund të bëhen të dhunshme, ku policia dihet se ka përdorur ujë dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmat.

Ai këshillon të shmangen të gjitha demonstratat dhe të largohen nga zona nëse zhvillohet. Zyra e Jashtme këshillon kundër çdo udhëtimi brenda 10 km (6 milje) nga kufiri me Sirinë për shkak të luftimeve dhe rrezikut të shtuar të terrorizmit. /BBC

ekrem imamoglu protesta ne turqi rexhep tajip erdogan

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

Nga shpërthimi i drejtorit te prapaskenat e ushqimit në institucionin privat në Elbasan