Dy ndeshjet e fundit miqësore të Kombëtares shqiptare, ajo ndaj Izraelit dhe kjo e fundit kundër Luksemburgut, të dyja të zhvillua...
BOTA
Analiza e WSJ: Si po bëhen “qytetet raketore” nëntokësore të Iranit një disavantazh strategjik
PiranjatPërditësimi i fundit 5 Mars 2026, 14:40
Strategjia e Iranit për të mbrojtur arsenalin e tij të gjerë raketor në objekte nëntokësore, të ashtuquajturat “qytete raketore”, ka të ngjarë të jetë e gabuar, sipas një analize të Wall Street Journal.
Imazhet satelitore tregojnë se sulmet ajrore amerikane dhe izraelite kanë shkatërruar shumë lëshues raketash pranë hyrjeve të këtyre bazave nëntokësore, duke kufizuar gradualisht aftësinë e Iranit për të nisur sulme të reja.
Sipas raportit, avionët luftarakë amerikanë dhe izraelitë, si dhe dronët, tani po fluturojnë pothuajse vazhdimisht mbi dhjetëra objekte të njohura iraniane të raketave, duke monitoruar daljet e tuneleve dhe duke goditur lançuesit portativë ndërsa ato dalin për të lëshuar raketa.
Në të njëjtën kohë, bombardues të rëndë kanë goditur disa objekte iraniane, duke dëmtuar hyrjet e tuneleve dhe ndoshta duke bllokuar raketa brenda bazave.
Që nga fillimi i konfliktit të shtunën e kaluar, Irani ka qëlluar më shumë se 500 raketa në objektiva në Izrael, baza amerikane dhe zona në Gjirin Persik. Megjithatë, analistët thonë se intensiteti i sulmeve iraniane duket se është ulur ditët e fundit, gjë që mund të tregojë se sulmet amerikane dhe izraelite po kufizojnë aftësinë operacionale të Teheranit.
Komandanti më i lartë ushtarak amerikan në Lindjen e Mesme, Admirali Brad Cooper, tha se forcat amerikane janë të përqendruara në identifikimin dhe neutralizimin e raketave balistike të mbetura të Teheranit. Ai tha se aftësia e Iranit për të goditur objektivat amerikane dhe aleate po zvogëlohet ndjeshëm.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM), e cila po koordinon fushatën ajrore, vlerëson se lëshimet e raketave iraniane janë ulur me rreth 86% në vetëm katër ditë.
Dobësia e strategjisë nëntokësore të Iranit
Pavarësisht reduktimit të sulmeve, vlerësohet se mijëra raketa me rreze të shkurtër dhe të mesme veprimi mbeten të ruajtura në objekte nëntokësore në të gjithë Iranin, shumë prej të cilave janë tashmë të njohura për shërbimet e inteligjencës amerikane dhe izraelite.
Sipas studiuesit Sam Lehr, nga Qendra James Martin për Studime të Mospërhapjes, kjo strategji iraniane ka një dobësi të konsiderueshme: Armët që më parë ishin të lëvizshme dhe të vështira për t’u zbuluar, tani janë të përqendruara në vende specifike dhe janë më të lehta për t’u shënjestruar.
Situata përkeqësohet nga fakti se pjesa më e madhe e mbrojtjes ajrore të Iranit është dobësuar, duke u lejuar avionëve mbikëqyrës amerikanë dhe izraelitë të monitorojnë vazhdimisht zonat ku ndodhen bazat e raketave dhe të urdhërojnë menjëherë sulme kur zbulohet aktivitet.
Imazhet satelitore tregojnë dëme të mëdha
Imazhet satelitore të analizuara nga ekspertët tregojnë se disa objekte raketash kanë pësuar dëme të konsiderueshme. Në një zonë pranë qytetit të Shirazit, për shembull, u vunë re lëshues të lëvizshëm që dukeshin se kishin dalë nga një bazë nëntokësore në një kanion aty pranë, por u shkatërruan para se të mund të lëshonin raketa.
Një nga imazhet madje kapi një re të kuqërremtë pranë një lëshuesi të dëmtuar, të cilën analistët besojnë se ka të ngjarë të ketë ardhur nga një rrjedhje karburanti të acidit nitrik nga një raketë.
Në një strukturë tjetër pranë qytetit iranian të Isfahanit, imazhet satelitore fillimisht treguan një lëshues raketash që lëvizte në një rrugë pranë bazës. Por të nesërmen, u regjistruan kratere nga granatimet dhe dëmtime në hyrjet e tuneleve, me shumë mundësi nga bomba që shkatërronin bunkerët.
Hartimi i objekteve raketore iraniane
Sipas analizës, SHBA-të dhe Izraeli kanë kaluar vite duke hartuar infrastrukturën nëntokësore të raketave të Iranit. Sulmet duket se janë të shpërndara gjeografikisht: Forcat amerikane janë përqendruar kryesisht në bazat në Iranin jugor, ndërsa avionët luftarakë izraelitë po godasin kryesisht objektet në veri të vendit.
Shenja sulmesh ose dëmtimesh strukturore janë zbuluar në bazat nëntokësore pranë qyteteve Tabriz, Khorugh, Haji Abad, Jam dhe Kermanshah, duke treguar se fushata për të synuar infrastrukturën raketore të Teheranit tani po shtrihet në pjesën më të madhe të vendit.
Analistët theksojnë se ky zhvillim mund ta ndryshojë ndjeshëm ekuilibrin e konfliktit, pasi arsenali i raketave është një nga shtyllat kryesore të strategjisë së parandalimit të Iranit.
